Chương 9: Chuỗi Sữa Cao Nguyên 530 Tỷ

Lễ ký chính thức hợp đồng đầu tư 530 tỷ được tổ chức ngay tại Mộc Sơn, không phải trong một khách sạn ở Hà Nội. Đó là đề nghị của Phong, và bà Mai đồng ý sau đúng một câu hỏi về chỗ đỗ xe cho khách. Anh không muốn một thương vụ sinh ra từ mồ hôi của các nông trại lại chỉ được ăn mừng dưới ánh đèn chùm thành phố, nơi những người nuôi bò chưa bao giờ được mời.

Sân khấu dựng ngay cạnh trạm lạnh mới, phía sau là đồi cỏ xanh rì, những bồn sữa inox sáng loáng dưới nắng và dãy xe lạnh vừa sơn lại logo. Gió cao nguyên thổi lồng lộng, mang theo mùi cỏ và mùi sữa quen thuộc. Các nông trại được xếp ngồi hàng ghế đầu, không phải đứng ngoài rìa làm phông nền cho ảnh báo chí. Cô Bảy mặc chiếc áo bà ba mới, ngồi chính giữa, hai tay đặt ngay ngắn trên đùi như đi dự đám cưới.

Trước khi đặt bút ký, Phong đề nghị chiếu lên ba màn hình. Màn hình thứ nhất là log nhiệt độ của chuyến xe đầu tiên sau khủng hoảng, bốn đường xanh nằm thẳng dưới 4°C, đi qua trạm cân không một phút dừng. Màn hình thứ hai là bảng giá thu mua tối thiểu tính theo công thức mới, từng dòng chi phí thức ăn và công chăm sóc ghi rõ ràng. Màn hình thứ ba là danh sách các nông trại có quyền truy cập dữ liệu của chính mình, kéo dài gần hết khung hình.

Một nhà báo đứng dậy hỏi: “Anh Phong, sau vụ việc vừa rồi, anh có mất niềm tin vào con người không?”

Phong cầm micro, nghĩ một chút. “Không. Tôi chỉ bớt tin vào những lời nói không có dữ liệu đi kèm.”

Cả sân cười rộ. Phong đợi tiếng cười lắng xuống, rồi nói tiếp, giọng chậm hơn.

“Chuỗi lạnh không phải chuyện xe đẹp hay ứng dụng đẹp. Nó là lời hứa rằng từ lúc sữa rời khỏi con bò cho đến lúc tới nhà máy, không ai được phép gian dối, với nhiệt độ, với mẫu kiểm nghiệm, và với người nuôi bò. Lời hứa đó nếu chỉ nằm trong miệng tôi thì vô dụng. Nó phải nằm trong log, trong hợp đồng, và trong quyền xem dữ liệu của từng nông trại.”

Tiếng vỗ tay vang lên, không ầm ĩ nhưng kéo dài.

Một phóng viên khác hỏi tiếp, giọng có phần thách thức: “Nghe nói ban đầu tập đoàn muốn nắm cổ phần kiểm soát. Anh có sợ 530 tỷ của bản hợp đồng hôm nay là cái giá thấp hơn những gì công ty anh đáng được nhận không?” Phong không né. “Có thể thấp hơn trên giấy,” anh đáp. “Nhưng nếu tôi bán cả quyền thương lượng của các nông trại để lấy thêm vài chục tỷ, thì cái chuỗi lạnh này sẽ chẳng còn đáng một đồng nào. Thứ người ta đầu tư hôm nay không chỉ là xe và kho. Là lòng tin của những người đang ngồi hàng ghế đầu.” Lần này, người vỗ tay trước tiên là bà Mai. Thanh Tâm đứng ở góc sân khấu, tay cầm bộ hồ sơ ký, không vỗ tay, nhưng khóe miệng hơi nhếch lên.

Hai bên ký từng trang. Phong ký, bà Mai ký, rồi đến lượt đại diện hội đồng nông trại, người được các trại bầu chọn tuần trước. Đó chính là cô Bảy. Cô cầm bút lóng ngóng, ký một chữ ký to tướng tràn cả ra ngoài ô, rồi ngẩng lên nhìn quanh, ngượng nghịu. Cả hàng ghế đầu vỗ tay to nhất buổi.

Lợi chạy tới chạy lui suốt buổi, khi thì chỉnh micro, khi thì kiểm tra màn hình, áo sơ mi ướt mồ hôi dù trời cao nguyên se lạnh. Đến lúc ký xong, cậu mới đứng lại ở cuối sân, nhìn hàng xe lạnh mang logo mới, mắt đỏ hoe. Cậu là người trực đêm hôm nhận email gạch tên, là người đứng trước bảng điện với gương mặt tái mét. Phong đi ngang, vỗ nhẹ lên vai cậu, không nói gì.

Hồng Nhung không đến. Cô gửi thư xin lỗi lần thứ hai, lần này viết riêng cho các nông trại chứ không phải cho Phong. Có người đọc xong thì chấp nhận, có người gấp lại cất đi, không nói gì. Phong không can thiệp. Anh cho rằng sự tha thứ không nên được điều phối như một chiến dịch truyền thông.

Bùi Trọng Nghĩa bị điều tra về hành vi cạnh tranh không lành mạnh và mất vị trí ở Cao Nguyên Xanh Logistics. Tin tức về hắn chìm dần sau vài tuần. Nhưng trong ngành chuỗi lạnh, câu chuyện của hắn trở thành ví dụ quen thuộc trong các buổi đào tạo nhân viên mới: đừng bao giờ nghĩ một bản photo có thể thắng được data logger, nếu người giữ dữ liệu đủ sạch.

Sau lễ ký, khi khách đã lục tục kéo nhau đi ăn cỗ dưới rạp, cô Bảy mang đến cho Phong một chai sữa vừa thanh trùng từ lô đầu tiên của trạm lạnh mới. Chai còn mát lạnh, đọng hơi nước.

“Uống đi. Lần này khỏi nhìn nhiệt độ nữa.”

Phong nhận chai sữa, cười. Rồi theo thói quen, anh vẫn liếc nhìn con tem: 3,9°C.

Cô Bảy lắc đầu, chép miệng. “Hết thuốc chữa.”

Thanh Tâm đứng bên cạnh, nói bằng giọng rất nghiêm: “Không đâu cô. Như vậy mới đáng đầu tư.”

Cô Bảy nhìn hai người, cười khà khà rồi bỏ đi, vừa đi vừa lẩm bẩm gì đó về giới trẻ bây giờ.

Tối hôm ấy, khi khách về hết và rạp đã dỡ xong, Phong ngồi một mình trong phòng giám sát. Dashboard mở trên màn hình lớn. Hàng chục chấm xanh di chuyển khắp bản đồ miền Bắc, nhiều gấp mấy lần cái buổi sáng bốn chiếc xe bị giữ ở trạm cân. Mỗi chấm là một chiếc xe, một lô sữa, một nông trại, một niềm tin vừa được đặt lên đường. Anh nhìn chúng rất lâu, nhớ lại buổi sáng ngồi một mình ở chính chiếc ghế này, nhìn bốn chấm xanh đứng im ngoài trạm cân và tự hỏi liệu mình còn giữ được gì. Giờ thì bản đồ kín những chấm xanh đang chạy, và không chấm nào phải đứng chờ ai cho phép.

Có tiếng gõ cửa. Thanh Tâm bước vào, đặt lên bàn một hộp cơm còn nóng, mùi thịt kho bốc lên thơm lừng.

“Cô Bảy gửi đấy,” cô nói. “Cô bảo anh mà không ăn thì cô cắt sữa. Giờ thì tôi hiểu vì sao cả vùng này chịu đi theo anh.”

Phong mở hộp cơm. Hơi nóng bốc lên, làm căn phòng giám sát bớt lạnh hẳn.

“Cảm ơn chị.”

“Đừng cảm ơn. Tôi có cổ phần.”

“Vậy cảm ơn cổ đông.”

Thanh Tâm khẽ cười, kéo ghế ngồi xuống cạnh anh, mở laptop ra xem nốt lịch giải ngân. Ngoài cửa kính, cao nguyên tối dần, chỉ còn ánh đèn của trạm lạnh hắt xuống sườn đồi.

Trên màn hình, chấm xanh số 07 bỗng mất tín hiệu. Phong nhổm người dậy. Một phút, rồi hai phút, rồi ba phút. Chấm xanh hiện lại ở khúc đèo phía sau, nhiệt độ vẫn ổn định. Chỉ là xe đi qua đoạn đường bị núi che sóng.

Phong thở ra, ngồi xuống.

Có những chiến thắng không cần ai phải quỳ trước mặt mình. Chỉ cần xe qua được trạm, sữa còn sạch, nông trại còn tin, và người từng bị gạch tên được đứng trước hệ thống do chính mình xây dựng mà không phải xin lỗi vì đã sống tử tế.