Chương 6: Dự Án Hai Tỷ

Tài gặp Lê Hồng Phong ở quán phở đầu phố Quang Trung — ông Phong chọn chỗ, bảo "tôi xa quê hai mươi năm, thèm phở bò hơn steak".

Năm mươi tuổi, da ngăm vì golf, đôi mắt sáng và cái bắt tay chắc nịch. Ông Phong là kỹ sư phần mềm ở California, vừa về hưu sớm, muốn về quê Nghệ An xây một ngôi nhà để sống những năm cuối đời.

"Tài ơi, tôi xem ảnh nhà anh xây — nhà mẹ anh, nhà ông Thọ. Tôi thích." Ông Phong húp phở, nói tiếp. "Kiến trúc sư ở Vinh tôi gặp hai người rồi. Thiết kế đẹp trên giấy, nhưng khi tôi hỏi: cái mái ngói này thợ xây thực tế có làm được không — họ im re."

"Vì kiến trúc sư vẽ trên máy tính, chú. Không phải ai cũng biết cái gì xây được."

"Đúng. Mà Tài biết. Vì Tài là thợ xây." Ông Phong đặt đũa xuống. "Tôi muốn Tài thiết kế và xây biệt thự cho tôi. Hai tầng, phong cách Indochine — cột gỗ lim, mái ngói đỏ, sân vườn rộng. Ngân sách hai tỷ."

"Chú Phong, em nói thật: biệt thự hai tầng trên hai trăm năm mươi mét vuông là công trình cấp III. Theo luật, em cần chứng chỉ hành nghề thiết kế — mà em không có."

Ông Phong gật. "Tôi biết. Tôi tra luật rồi."

Tài nhìn ông Phong. "Chú biết mà vẫn—"

"Tài, tôi sống ở Mỹ hai mươi năm. Frank Lloyd Wright không có bằng kiến trúc sư. Tadao Ando cũng không. Tôi không cần bằng. Tôi cần người biết xây."

"Nhưng em cần một kiến trúc sư có chứng chỉ để ký pháp lý."

"Tài có ai không?"

Tài nghĩ đến Mai — đôi mắt sắc, cuốn sổ ghi chú, câu nói "tôi chỉ ký cái tôi kiểm tra và tin là đúng".

"Có. Nhưng cô ấy sẽ không ký bừa. Cô ấy sẽ kiểm tra từng chi tiết."

Ông Phong cười. "Tốt. Tôi muốn người ký vì tin, không phải ký vì tiền."

Tài gọi Mai tối hôm đó.

"Chị Mai, có dự án hai tỷ. Biệt thự Indochine, công trình cấp III. Em thiết kế, chị ký pháp lý và giám sát kỹ thuật."

Im lặng năm giây.

"Gửi concept cho tôi. Tôi xem xong mới nói."

Tài thiết kế trong sáu tuần — mỗi đêm đến ba giờ sáng. Phong cách Indochine pha Nghệ An: cột gỗ lim, xà gồ gỗ, mái ngói vảy cá đỏ tươi, nhưng kết cấu bê tông cốt thép bên trong. Sân vườn trồng cây bản địa — mít, nhãn, bưởi — thay vì cọ hay thông ngoại nhập.

Mai nhận bản vẽ, kiểm tra mười một ngày. Mười một ngày Tài chờ, lưng đau hơn bình thường vì stress.

Ngày thứ mười hai, Mai gọi.

"Tài. Bản vẽ này tốt. Kết cấu đúng quy chuẩn. Chi tiết nút liên kết mái — anh vẽ đẹp hơn nhiều kiến trúc sư tôi học cùng." Im lặng. "Tôi ký."

Tài nhắm mắt. Mùi cà phê nguội trên bàn. Tim đập nhanh.

"Nhưng tôi có điều kiện bổ sung: tôi đến công trường ít nhất hai lần một tuần để giám sát kỹ thuật. Tôi ký tên mình vào bản vẽ — nếu nhà sập, tên tôi trên giấy. Tôi không chấp nhận rủi ro mà không kiểm soát."

"Chị Mai, em muốn chị đến công trường mỗi ngày cũng được. Em không giấu gì."

"Vậy bắt đầu."

Tài khởi công vào tháng chín. Giấy phép xây dựng do Ủy ban nhân dân huyện cấp, bản vẽ có chữ ký và con dấu của kiến trúc sư Nguyễn Thị Mai, chứng chỉ hành nghề còn hiệu lực.

Tháng thứ hai, mọi thứ đang suôn sẻ — móng xong, khung cột tầng một dựng xong, thợ đang chuẩn bị đổ sàn tầng hai.

Mai đến công trường chiều thứ ba và thứ sáu — cô mang theo thước, bút, sổ ghi chú. Cô đo từng khoảng cách, kiểm tra cốt thép, đối chiếu bản vẽ. Thợ gọi cô là "chị kiến trúc sư" — lần đầu tiên có kiến trúc sư xuống công trường nông thôn đo thước thật.

"Anh Tài, cốt thép cột C3 lệch hai phân so với bản vẽ," Mai nói một buổi chiều, tay chỉ vào cột.

"Em biết. Lệch vì đất lún không đều. Em đã bù bằng cách tăng thêm hai thanh phi mười hai ở chân cột. An toàn hơn bản vẽ."

Mai kiểm tra, đo lại. Gật. "Được. Ghi vào nhật ký thi công."

Tài nhìn Mai — nắng chiều chiếu lên mặt cô, mồ hôi lấm tấm trên trán, tay cầm bút ghi chú nhanh. Lần đầu tiên, anh thấy một kiến trúc sư ra công trường mà không sợ dính bụi.

Rồi một buổi sáng thứ hai, một chiếc xe con biển xanh đỗ trước công trường.

Hai người bước xuống: một cán bộ Sở Xây dựng Nghệ An và một thanh tra xây dựng huyện. Họ cầm giấy tờ, đeo thẻ công vụ.

"Anh là Nguyễn Đình Tài? Chúng tôi nhận được đơn khiếu nại về việc hành nghề thiết kế kiến trúc không phép tại công trình này. Yêu cầu tạm đình chỉ thi công để xác minh."

Tài đứng giữa công trường, tay dính bê tông. Mười hai người thợ dừng tay, nhìn.

"Tạm đình chỉ" — hai từ đó nặng hơn hai bao xi măng. Mỗi ngày dừng, mười hai người thợ mất tiền công. Bê tông đổ dở sẽ hỏng. Ông Phong mất tiền.

Tay Tài siết chặt cây bay, vữa ướt rỉ qua kẽ ngón.