Chương 4: Những mốc thời gian không thể cùng sai

Đơn phản đối chưa kịp được thẩm định thì Phúc An gửi sang một tập hồ sơ dày gần trăm trang. Minh vừa mở trang đầu đã nhận ra chữ ký của chính mình.

Đó là bản thỏa thuận tư vấn với một công ty con của Phúc An, ký từ hai năm trước. Công việc chỉ kéo dài sáu tuần: tối ưu thông gió cho một khu nhà mẫu. Khi trả lời bà Phương rằng mình không có hợp đồng nào với Phúc An, anh đã quên mất mối liên hệ này, hoặc đúng hơn, đã không coi nó là đáng kể. Giờ bản thỏa thuận nằm ngay trước mặt, buộc toàn bộ hồ sơ của anh phải được xem lại.

Trong điều khoản sở hữu trí tuệ có một câu rất rộng: “Các giải pháp được phát triển trong quá trình thực hiện dịch vụ thuộc phạm vi sử dụng của bên thuê theo mục đích dự án.” Luật sư phía Tuấn lập luận rằng Làng Xanh kế thừa một số giải pháp Minh đã phát triển trong thời gian hợp tác ấy. Nếu lập luận đó có cơ sở, họ sẽ phải làm rõ phần nào liên quan tới hợp đồng, phần nào Minh phát triển độc lập và phần nào vốn là kiến thức chung của nghề.

“Anh nhớ hợp đồng này chứ?” bà Phương hỏi. Minh gật đầu. Bà hỏi tiếp anh có dùng Làng Xanh trong dự án đó không, và anh khẳng định là không.

“Có dùng chung chi tiết nào không?” Câu hỏi này khiến anh phải nghĩ lâu hơn.

Minh mở lại bản vẽ cũ. Ở đó có một hệ lam chắn nắng theo nguyên tắc tương tự, dù hình học không giống. Anh biết sự khác nhau nằm ở đâu, nhưng chỉ nói “hai bản vẽ khác nhau” thì chưa đủ để trả lời câu hỏi về quá trình phát triển của chúng.

“Chỗ này phải tách thật rõ,” bà Phương nói. “Đừng nói mọi thứ đều là của tôi. Nhận như thế có thể không đúng, và chỉ cần sai một chỗ, họ sẽ dùng nó để nghi ngờ tất cả những chỗ còn lại.”

Minh ngồi im. Trước đó, anh chỉ muốn hồ sơ của đối phương bị soi xét. Giờ đây, một câu trả lời thiếu sót của chính anh cũng phải được đặt trở lại bàn, và anh không thể bỏ qua nó chỉ vì nó khiến mọi chuyện khó khăn hơn.

Ngay trong ngày hôm ấy, một kỹ sư từng dự buổi trao đổi chuyên môn với anh nhắn tin xin lỗi. Người ấy trước đó đã đồng ý xác nhận rằng Minh trình bày giếng trời lệch trục từ năm 2023, nay xin rút lại: “Công ty tôi đang đấu thầu gói của Phúc An. Tôi không thể xuất hiện.”

Minh đọc lại tin nhắn mấy lần. Người kia không nói mình nhớ khác đi. Nhưng lời xác nhận anh từng trông cậy đã không còn chắc chắn nữa. Anh phải tiếp tục dựa vào những nguồn khác, thay vì mặc định rằng một lời hứa hôm trước sẽ luôn sẵn đó khi mình cần.

Tối đến, trên mạng xuất hiện một bài viết gọi anh là “kiến trúc sư thất nghiệp kiện tập đoàn vì cay cú ly hôn”. Ảnh cưới của hai người bị đăng lại, kèm những lời bình luận chẳng liên quan gì đến bản vẽ. Một tài khoản viết: “Vợ bỏ theo người thành đạt nên chồng dựng chuyện ồn ào về bản quyền.”

Minh tắt màn hình. Những người viết ấy không cần biết giếng trời được sửa vào lúc nào, cũng chẳng quan tâm điều khoản trong hợp đồng nói gì. Họ đã có sẵn một câu chuyện dễ kể hơn, dựng lên từ một tấm ảnh cưới và vài dòng tiêu đề.

Điện thoại rung. Là Vy. “Anh nộp đơn thật à?”

“Ừ.” Minh đứng dậy, bước ra phía cửa sổ như thể cần thêm không khí.

“Anh biết chuyện này sẽ kéo cả em vào.” Giọng Vy căng như sợi dây. Minh đáp: “Anh biết.”

“Anh muốn em mất việc?” cô hỏi.

“Không,” Minh đáp. “Nhưng bộ tệp của anh đã đi qua tay em.”

Đầu dây im một lúc. Khi Vy nói tiếp, giọng cô chậm lại: “Minh, em đã ở bên anh suốt ba năm anh làm Làng Xanh. Em trả tiền điện những lúc anh hết hợp đồng tư vấn. Em góp ý bảng tiến độ, kế hoạch chi phí, sơ đồ các bên liên quan.”

“Anh biết,” anh nói, không nhớ đây là lần thứ mấy trong cuộc gọi. Vy hỏi tiếp, giọng nghẹn lại ở cuối câu: “Vậy tại sao dự án này lúc nào cũng chỉ là của anh?”

Lần này, Minh không đáp ngay. Phần thiết kế đúng là do anh làm, nhưng cách anh kể về Làng Xanh đã đẩy rất nhiều việc của Vy lùi ra phía sau: những phần triển khai cô từng ngồi làm tới khuya, những khoản chi cô lặng lẽ gánh khi anh chưa có hợp đồng mới. Anh đã nhớ tới chúng hôm thấy mô hình giấy trong ngăn bàn. Bây giờ, Vy đang đòi anh nói rõ thành lời.

“Phần em đóng góp phải được ghi đúng,” Minh nói. “Quản lý dự án, góp ý triển khai, nghiên cứu thị trường.”

“Còn thiết kế?” Vy hỏi. “Phần thiết kế là anh làm,” Minh đáp, không lùi.

“Anh lúc nào cũng tách mọi thứ bằng thước.” Có chút cay đắng trong giọng cô. Minh nói: “Vì nếu không tách rõ, người khác có thể lấy luôn cả phần không phải của họ.”

Vy thở ra. “Khi gửi bộ tệp đầu tiên, em không biết Tuấn sẽ đem đi nộp giải.”

“Đoạn đó anh tin.” Anh nói thật, và có lẽ Vy cũng nghe ra điều đó. Cô tiếp, nhỏ hơn: “Sau đó thì em biết.” Minh đáp: “Anh cũng biết.”

Cả hai cùng im lặng. Trước đây, có những câu họ vẫn tránh được bằng cách chuyển sang chuyện tiền nhà hay giấy tờ. Cuộc gọi này đã đi quá xa để còn quay về những chuyện ấy.

“Anh có ghét em không?” Vy hỏi.

“Có lúc.” Anh không muốn nói dối cô vào lúc này. Vy im một nhịp rồi hỏi: “Còn bây giờ?”

Minh nhìn cây bút chì nằm trên bàn. “Bây giờ anh đang cố không lấy chuyện dự án ra để quyết định chuyện ly hôn.”

“Nghe lạnh lùng thật.” Vy cười khẽ, một tiếng cười không có chút vui nào.

“Nếu anh đòi lại được tên tác giả rồi quay sang xin em ở lại, chuyện giữa mình cũng đâu có được giải quyết.”

“Thế nếu anh thua?” Vy hỏi. Minh đáp: “Thì cũng chẳng làm cuộc hôn nhân này tốt lên.” Câu trả lời rơi xuống giữa hai đầu dây, và không ai nhặt nó lên nữa.

Cuộc gọi kết thúc. Minh ngồi thêm một lúc mà không mở mô hình BIM. Sau những ngày liên tục lật lại tài liệu, anh bỗng không muốn nhìn thêm một phiên bản nào nữa.

Anh xuống bếp, tìm thấy hộp mì Vy để lại trong tủ. Ngày trước, những hôm anh về muộn, cô thường nấu hai gói rồi càu nhàu chuyện anh vừa ăn vừa nhìn bản vẽ. Minh bắc nước lên. Đến lúc đặt hai cái bát xuống bàn theo thói quen, anh mới nhận ra mình đang dọn cho ai.

Anh cất lại một cái. Chiếc bát còn lại nằm trước mặt khiến khoảng trống bên kia bàn hiện ra rõ hơn bao giờ hết. Minh ăn trong im lặng. Tối nay, anh không thể biến cảm giác này thành một câu hỏi rồi đi tìm dữ liệu để trả lời. Anh chỉ thấy buồn, và để mình buồn cho hết bữa ăn.

Rửa xong chiếc bát đã dùng, anh úp nó lên giá, ngay cạnh chiếc sạch vừa cất. Hai cái bát lại nằm gần nhau, còn người từng cùng anh ăn mì lúc nửa đêm thì không xuống bếp nữa.

Lên tầng ba, Minh lấy thước dây đo từ sàn lên vạch nước trên tường. Một mét hai mươi ba. Con số anh đã thuộc lòng từ lâu vẫn không đổi, giữa lúc hầu hết mọi thứ khác đều phải được nhìn lại từ đầu.

Sáng hôm sau, bà Phương gọi tới: “Chúng ta nhận được xác nhận từ dịch vụ lưu trữ BIM rồi.”

Minh đứng bật dậy. “Thế nào ạ?”

“Lịch sử phiên bản từ tháng Ba năm 2023 còn nguyên. Nhà cung cấp xác nhận mã kiểm tra dữ liệu và thời điểm lưu trên hệ thống của họ.”

“Vậy đủ chưa?” Minh hỏi, tay đã với lấy cuốn sổ.

“Chưa. Nhưng có một điểm rất đáng chú ý.” Bà nhắc tới phiên bản tháng Mười một năm 2023. Sau lần xoay giếng trời, Minh chưa cập nhật một cấu kiện, để lại một dầm phụ thừa 180 milimét. Trong hồ sơ Green Village của Tuấn cũng có đúng phần dầm thừa ấy. Đến phiên bản tháng Một năm 2024 của Minh, nó đã bị xóa.

Phần dầm thừa này vẫn phải được đối chiếu trong lịch sử phiên bản; nó không cho phép họ bỏ qua những câu hỏi còn lại. Nhưng nó giúp xác định sự trùng khớp với một trạng thái rất cụ thể của mô hình. Một ý tưởng chung về thông gió hay chống ngập không thể giải thích vì sao cả một cấu kiện chưa sửa cũng giống hệt nhau.

“Một chỗ thừa,” Minh lẩm bẩm. Ba năm qua, anh từng bực mình với chính mình vì sót cái dầm ấy.

“Và chúng ta chỉ ra được nó xuất hiện khi nào, bị sửa khi nào,” bà Phương đáp.

Chiều hôm đó, hội đồng giải thưởng thông báo tạm dừng xét Green Village trong bảy ngày để thẩm định kỹ thuật độc lập. Minh đọc thư hai lần. Đó mới chỉ là thời gian dành cho việc kiểm tra, chưa phải kết quả anh mong đợi.

Anh đặt bản hợp đồng cũ cạnh danh mục phiên bản. Trong bảy ngày tới, cả phần có lợi lẫn phần bất lợi đều sẽ phải được trả lời. Quãng thời gian ngắn ngủi ấy, anh chợt thấy, nặng hơn nhiều so với những gì mình hình dung hôm đầu tiên mở trang dự giải.