Chương 1: Trục Xuất Khỏi Viện Phổi Quốc Tế

Đêm tháng bảy, Hà Nội đổ mưa như trút. Sét rạch ngang bầu trời đen đặc, mỗi lần ánh chớp lóe lên, dãy đèn huỳnh quang ở hành lang tầng năm lại chập chờn như sắp tắt. Mùi thuốc sát trùng quyện với mùi tường cũ ẩm mốc, đặc quánh đến mức hít vào cũng thấy nghèn nghẹn nơi cổ họng.

Phòng giao ban của Viện Phổi Quốc tế Việt – Đức đông kín người, nhưng không ai lên tiếng. Vũ Hoài Lâm đứng một mình giữa căn phòng, chiếc áo blouse trắng vẫn còn dính vệt cồn khô từ ca trực chiều. Hai bàn tay anh siết chặt đến mức móng tay hằn sâu vào lòng bàn tay, nhưng cơn đau ấy chẳng thấm vào đâu so với cảm giác lồng ngực như bị ai bóp nghẹt.

Ở đầu bàn họp dài, Viện trưởng Lê Hữu Hoài chậm rãi đặt tập hồ sơ xuống. Người đàn ông ngoài sáu mươi, tóc chải ngược bóng mượt, từng là thầy hướng dẫn của Lâm suốt những năm nội trú. Chính ông đã kéo Lâm về Viện, chính ông từng vỗ vai anh trước mặt cả khoa mà nói: “Thằng này rồi sẽ làm được việc lớn.” Giờ thì ánh mắt ấy lạnh như lưỡi dao mổ.

“Bệnh nhân Nguyễn Văn Tâm, năm mươi hai tuổi, xơ hóa kẽ phổi tiến triển sau ba tuần dùng bài thuốc do bác sĩ Vũ Hoài Lâm tự ý pha chế ngoài phác đồ.” Giọng Lê Hữu Hoài đều đều, như đang đọc một bản cáo trạng đã thuộc lòng. “Hồ sơ nghiên cứu không được Hội đồng Đạo đức phê duyệt. Mẫu thuốc không rõ nguồn gốc. Gia đình bệnh nhân đã gửi đơn lên Sở Y tế.”

Lâm ngẩng phắt lên. “Thầy biết rõ không phải vậy. Lô thuốc anh Tâm dùng không phải lô em bào chế. Hàm lượng sâm đá trong mẫu kiểm nghiệm chỉ còn một phần mười so với công thức gốc. Em đã gửi báo cáo cho thầy từ tuần trước.”

“Báo cáo nào?” Lê Hữu Hoài nhướng mày, quay sang thư ký. “Phòng hành chính có nhận được báo cáo nào của bác sĩ Lâm không?”

Cô thư ký cúi gằm mặt, lắc đầu thật khẽ. Cả phòng im phăng phắc. Lâm nhìn quanh một lượt. Những bác sĩ trẻ từng theo anh trực đêm, từng được anh cầm tay chỉ cách nghe tiếng ran phổi, giờ ai cũng dán mắt xuống sàn. Không một ánh nhìn nào dám chạm vào anh.

“Vũ Hoài Lâm.” Lê Hữu Hoài đứng dậy, giọng vang khắp phòng. “Với tư cách Viện trưởng, tôi chính thức tuyên bố chấm dứt hợp đồng và trục xuất anh khỏi Viện Phổi Quốc tế. Toàn bộ dữ liệu nghiên cứu của anh thuộc sở hữu của Viện và sẽ bị niêm phong. Từ giờ phút này, anh không được phép đặt chân vào đây nữa.”

Một tiếng sét nổ ngay trên nóc nhà. Lâm nghe như có thứ gì trong mình vừa gãy vụn. Ba năm làm việc ở Viện, bảy năm theo thầy, hàng nghìn đêm thức trắng bên bàn thí nghiệm để chuẩn hóa một bài thuốc gia truyền thành công trình khoa học. Tất cả bị gạt đi bằng vài câu nói.

Đúng lúc đó, cánh cửa kính phòng họp bị đẩy mạnh. Tiếng gót giày cao gót gõ xuống sàn đá, đều và lạnh. Phan Mỹ Hạnh bước vào, bộ đầm đen bó sát, mái tóc uốn sóng vừa làm ở tiệm. Đi bên cạnh cô ta là Trần Quốc Dũng, Giám đốc khu vực của tập đoàn dược đa quốc gia NexaCorp, đối tác chiến lược mà Viện đang ráo riết lôi kéo.

Lâm sững người. Hạnh là vị hôn thê của anh. Sáu năm yêu nhau, hai gia đình đã định ngày ăn hỏi vào cuối năm. Sáng nay cô còn nhắn tin dặn anh tối về sớm để bàn chuyện chụp ảnh cưới.

“Hạnh, em đến đây làm gì?”

Mỹ Hạnh không trả lời ngay. Cô ta mở chiếc túi xách hàng hiệu, rút ra một chiếc nhẫn bạc mảnh, thứ Lâm đã dành dụm ba tháng lương để mua. Cô ta giơ nó lên dưới ánh đèn, ngắm nghía như ngắm một món đồ rẻ tiền nhặt được ngoài chợ, rồi buông tay.

Chiếc nhẫn rơi xuống nền đá hoa cương, nảy lên mấy lần, phát ra những tiếng leng keng chói tai, rồi lăn đến dừng ngay mũi giày Lâm. Cả phòng nín thở.

“Chúng ta hủy hôn đi.” Mỹ Hạnh nói, giọng nhẹ tênh. “Em chịu đủ rồi. Anh có biết sáu năm nay em phải nghe bạn bè hỏi chồng sắp cưới làm gì không? Một bác sĩ lương tháng mười mấy triệu, suốt ngày ôm mấy nồi thuốc Bắc như ông lang vườn. Giờ thì hay rồi, còn thành kẻ đầu độc bệnh nhân.”

“Em tin chuyện đó sao?” Lâm hỏi, giọng khàn đặc.

“Tin hay không thì có quan trọng gì?” Cô ta nhún vai, khoác tay Trần Quốc Dũng. “Anh Dũng có tương lai. Anh thì có gì? Một đống công thức cũ của ông nội anh à?”

Trần Quốc Dũng cười khẩy, bước lên một bước. Hắn cao, mặc bộ vest may đo màu xám than, cổ tay lấp lánh chiếc đồng hồ đắt bằng mấy năm lương của Lâm. Hắn nhìn Lâm từ đầu đến chân, như nhìn một món hàng lỗi bị loại khỏi dây chuyền.

“Viện trưởng đã nương tay lắm rồi đấy. Không đưa ra công an là may cho anh. Tôi khuyên thật, cầm khoản trợ cấp thôi việc rồi biến về quê đi. Đừng để sự có mặt của anh làm bẩn thêm thương hiệu của Viện, nhất là khi NexaCorp sắp ký hợp tác ở đây.”

Lâm không đáp. Anh cúi xuống, nhặt chiếc nhẫn lên. Kim loại lạnh buốt trong lòng bàn tay. Khi anh đứng thẳng dậy, ánh mắt anh không còn đục ngầu vì sốc nữa. Nó trong và lạnh, như nước giếng sâu giữa đông.

“Thầy.” Anh nhìn thẳng vào Lê Hữu Hoài. “Lô thuốc bị cắt hàm lượng ấy ai ra lệnh sản xuất, thầy biết, tôi biết. Hôm nay thầy có thể đuổi tôi đi. Nhưng sự thật không đuổi được.”

Lê Hữu Hoài khựng lại nửa giây. Một thoáng bối rối lướt qua khóe mắt ông, nhanh đến mức nếu không phải Lâm đã theo ông bảy năm thì chẳng ai nhận ra. Rồi ông đập bàn: “Bảo vệ! Đưa anh ta ra ngoài!”

Hai nhân viên bảo vệ bước vào, lúng túng đứng hai bên Lâm. Một người còn khẽ nói: “Bác sĩ Lâm, anh thông cảm…” Lâm gật đầu với anh ta, tự tay cởi chiếc áo blouse, gấp gọn đặt lên bàn. Anh tháo thẻ nhân viên, đặt lên trên.

Khi đi ngang qua Mỹ Hạnh, anh dừng lại. Mùi nước hoa đắt tiền của cô ta xộc vào mũi, thứ mùi anh từng thấy dễ chịu, giờ lại hắc đến buồn nôn.

“Cô sẽ nhớ hôm nay.” Anh nói khẽ, đủ để chỉ cô ta và Trần Quốc Dũng nghe thấy. “Không phải vì cô đã bỏ tôi. Mà vì một ngày nào đó, cô sẽ phải cúi đầu trước người mà cô vừa ném nhẫn vào chân.”

Mỹ Hạnh bật cười, nhưng tiếng cười hơi run. “Anh điên rồi. Một kẻ thất nghiệp, sắp bị Sở Y tế sờ gáy, còn bày đặt dọa ai?”

Trần Quốc Dũng vỗ nhẹ vai Lâm, giọng thì thầm đầy khinh miệt: “Mơ ít thôi, ông lang băm. Ngoài kia mưa to, đi cẩn thận kẻo trượt chân.”

Lâm không ngoảnh lại. Anh đi dọc hành lang tầng năm, qua những phòng bệnh anh từng trực, qua phòng thí nghiệm nơi máy tính của anh đã bị dán niêm phong đỏ. Một y tá già đứng ở quầy trực, mắt đỏ hoe, lặng lẽ dúi vào tay anh chiếc ô cán gỗ. “Cầm lấy, cháu. Cô biết cháu không làm chuyện đó.”

Câu nói ấy suýt làm anh gục ngã. Anh siết tay bà một cái thật chặt, rồi bước ra thang máy, không dám nói thêm lời nào vì sợ giọng mình vỡ ra.

Cổng Viện Phổi mở ra đường lớn ướt sũng. Mưa quất ngang mặt, gió giật làm chiếc ô cũ lật ngửa. Lâm đứng dưới mái hiên nhà chờ xe buýt, nhìn dòng xe máy lướt qua trong làn nước trắng xóa, đèn pha loang loáng như những vệt sáng vô hồn.

Anh mở điện thoại. Trong vòng nửa giờ, nhóm chat của khoa đã xóa tên anh. Ba đồng nghiệp chặn số. Một tờ báo mạng đã kịp đăng tin: “Bác sĩ Viện Phổi tự chế thuốc Đông y, bệnh nhân nguy kịch.” Ảnh minh họa là ảnh thẻ của anh, mờ nhòe, như ảnh truy nã.

Lâm tắt màn hình, ngửa mặt nhìn trời. Nước mưa chảy dọc thái dương, lạnh buốt. Anh nghĩ đến ông nội, người thầy thuốc già trên phố Lãn Ông, nghĩ đến căn hiệu thuốc Bắc cũ mà ông để lại, đến câu ông dặn trước lúc mất: “Làm thầy thuốc, cái quý nhất không phải bài thuốc, mà là cái tâm. Người ta chửi mình là lang băm cũng được, miễn mình không thẹn với người bệnh.”

Anh không thẹn. Nhưng lần này, anh cũng sẽ không im lặng.

Lâm thò tay vào túi áo khoác, chạm vào hai vật nhỏ. Một là chiếc nhẫn bạc vừa nhặt dưới sàn. Một là chiếc ổ cứng di động bọc vỏ nhôm, chỉ bằng hai đốt ngón tay. Từ ba tháng trước, khi lần đầu thấy số liệu thí nghiệm bị ai đó sửa trong đêm, anh đã âm thầm sao lưu toàn bộ nhật ký nghiên cứu, từng dòng, từng lần chỉnh sửa, vào chiếc ổ cứng này.

Họ niêm phong được máy tính của anh. Họ xóa được tên anh khỏi Viện. Nhưng thứ nằm trong túi áo anh lúc này, họ không biết là đã có.

Một chiếc xe buýt đêm chậm chạp tấp vào trạm, đèn trong xe vàng ệch. Lâm gập ô, bước lên. Qua lớp kính mờ hơi nước, tòa nhà Viện Phổi Quốc tế lùi dần về phía sau, chỉ còn là một khối bê tông sáng đèn lạnh lẽo giữa đêm mưa.

“Thầy à,” anh thì thầm, “ván cờ này, giờ mới bắt đầu.”