Chương 2: Giám Đốc Cảng Vụ Và Bộ Hợp Đồng Ma

Ngô Thị Hương — Giám đốc Cảng vụ Đà Nẵng — có thói quen đến cơ quan lúc bảy giờ sáng, ba mươi phút trước khi các phó phòng vào.

Cô cần thời gian đó để đọc báo cáo tình hình cảng, điều phối lịch tàu, và nhìn qua email không có gì quan trọng trước khi họp.

Sáng nay, email quan trọng đang ở đầu hộp thư.

Pacific Terminal Holdings gửi lần hai bộ đề xuất hợp tác khai thác cầu cảng Tiên Sa theo mô hình BOT — Build, Operate, Transfer — thời hạn hai mươi lăm năm, vốn đầu tư cam kết 800 tỷ đồng để nâng cấp cầu số 2 và 3, tổng phí nhượng quyền khai thác 120 tỷ đồng mỗi năm cho nhà nước.

Cô đã đọc bộ đề xuất này lần đầu tháng trước.

Và cô đã đặt câu hỏi về điều khoản độc quyền khai thác — Pacific Terminal muốn toàn quyền quyết định cước phí dịch vụ và không cho phép tàu của hãng vận tải khác cập các cầu này trừ khi qua Pacific Terminal làm đại lý.

Đề xuất đó, nếu chấp nhận, sẽ biến cảng Tiên Sa thành sân sau của một tập đoàn nước ngoài.

Cô mở file phân tích pháp lý — do nhóm pháp chế Cảng vụ thực hiện — và nhìn vào phần ghi chú cuối trang: "Các điều khoản trong Phụ lục C của hợp đồng đề xuất có thể vi phạm Điều 22 Nghị định 92/2017/NĐ-CP về quản lý cảng biển.

Cần ý kiến chuyên gia độc lập."

Cô gọi cho Trưởng phòng Quản lý Khai thác.

"Anh có biết trong danh sách nhân sự cảng Tiên Sa có ai có kinh nghiệm hàng hải quốc tế không?

Tôi muốn người có thể đọc và đánh giá điều khoản kỹ thuật của hợp đồng BOT này."

Phó phòng do dự.

"Có một người... nhưng anh ta đang làm bốc vác, không phải cán bộ Cảng vụ."

"Tên?"

"Lê Quang Vũ.

Nghe nói trước đây là thuyền trưởng."

Cô ghi tên xuống.

"Sắp xếp cho tôi gặp người đó hôm nay."

Buổi chiều, Vũ ngồi trong phòng làm việc của Giám đốc Cảng vụ — lần đầu tiên trong ba năm anh bước vào một căn phòng có điều hòa và bàn gỗ thật sự — với ly nước lọc trước mặt và bộ hợp đồng 200 trang trên tay.

Cô Hương ngồi đối diện, quan sát cách anh đọc — không phải từ đầu, mà lật thẳng đến phần Phụ lục C, rồi lật sang Phụ lục E, rồi quay lại Điều 15 của hợp đồng chính.

"Anh tìm gì?" cô hỏi.

"Điều khoản về định nghĩa 'dịch vụ cảng' trong hợp đồng."

Anh đặt ngón tay lên trang 47.

"Họ định nghĩa dịch vụ cảng bao gồm cả dịch vụ lai dắt tàu.

Nếu Pacific Terminal độc quyền dịch vụ cảng, họ cũng độc quyền lai dắt tàu.

Theo Điều 86 Bộ luật Hàng hải, lai dắt là dịch vụ thiết yếu, không thể độc quyền hóa."

Cô Hương nhìn anh.

"Nhóm pháp chế của tôi không phát hiện điều đó."

"Vì nhóm pháp chế của cô không biết lai dắt tàu là gì trên thực tế."

Anh không nói giọng khinh thường — giọng anh phẳng và chính xác như anh đang đọc hải đồ.

"Tôi đã lai dắt tàu trong cảng Hong Kong, Singapore, Rotterdam.

Tôi biết điều này quan trọng như thế nào về mặt an toàn hàng hải.

Và điều khoản này biến nó thành công cụ độc quyền."

Cô Hương nhìn anh thêm một lúc.

"Anh là thuyền trưởng Lê Quang Vũ.

Tôi đã tra lý lịch của anh sau khi nghe tên."

Anh không chối.

"Vụ kiện năm 2022 với Pacific Oceanic Shipping — anh bị thu chứng chỉ vì bị cáo buộc gian lận bảo hiểm."

"Cáo buộc không được chứng minh tại tòa."

Giọng anh vẫn phẳng.

"Nhưng tòa không tuyên trắng án — tòa đình chỉ vụ kiện vì thiếu bằng chứng đủ để kết tội.

Chứng chỉ của tôi bị thu tạm thời trong thời gian điều tra và chưa được hoàn trả dù vụ kiện đã đình chỉ."

"Anh có muốn lấy lại chứng chỉ không?"

Anh nhìn cô.

"Tùy thuộc vào điều cô muốn từ tôi trước."

Cô Hương mỉm cười — lần đầu tiên trong buổi gặp này.

"Tôi muốn anh đọc hết bộ hợp đồng này và cho tôi biết mọi điều khoản có vấn đề.

Pacific Terminal đang lobby mạnh với cấp trên của tôi để ký kết trong vòng ba mươi ngày."

"Tôi cần một tuần."

"Anh có ba ngày."

Vũ nhìn cô — người phụ nữ ngồi thẳng lưng sau bàn giám đốc, mặt không có một chút nao núng dù anh biết áp lực của một tập đoàn nước ngoài lobby cấp trên sẽ nặng như thế nào.

Anh thấy ở cô điều anh thường thấy ở những thuyền trưởng giỏi: người biết mình đang ở đâu trong cơn bão và không hoảng.

"Được," anh nói.

"Ba ngày."