Chương 7: Chiến Tranh Truyền Thông
Bốn giờ sáng thứ hai, điện thoại Trí đổ chuông liên tục.
Anh mở mắt, nhìn trần phòng trọ nhỏ cạnh lab Đà Lạt — trần vôi trắng, quạt trần quay chậm.
Tay quờ lấy điện thoại trên đầu giường.
Nghiên cứu viên Minh gọi, giọng run: — Anh Trí, anh mở Facebook ngay.
Có người tố Độc Bản Dược bán thuốc giả!
Trí bật dậy, mở điện thoại.
Facebook trang tin Y tế Việt Nam — một fanpage có bốn trăm nghìn người theo dõi — đăng bài lúc ba giờ sáng: "Cảnh báo: Công ty Độc Bản Dược Phẩm tại Đà Lạt sản xuất dược phẩm không đạt chuẩn GMP, nguy cơ bán thuốc giả cho người dân."
Bài viết kèm ba bức ảnh: ảnh chụp bên ngoài lab Độc Bản (rõ ràng chụp từ xa bằng tele), ảnh chụp một tài liệu mờ mờ được cho là kết quả kiểm nghiệm thất bại, và ảnh chụp màn hình một email giả mạo có logo Sở Y tế Lâm Đồng.
Trí nhìn ảnh, dạ dày co thắt.
Ảnh kiểm nghiệm là giả — anh nhận ra ngay vì font chữ khác với mẫu của Viện Kiểm nghiệm Thuốc.
Nhưng bốn trăm nghìn người theo dõi fanpage không biết phân biệt font chữ kiểm nghiệm dược phẩm.
Bài viết đã có hai nghìn lượt chia sẻ.
Đến sáu giờ sáng, mọi thứ leo thang.
Báo điện tử Lâm Đồng Online đăng bài: "Sở Y tế Lâm Đồng đình chỉ hoạt động lab Độc Bản Dược 48 giờ để thanh tra theo đơn tố cáo."
Trí gọi điện cho Sở Y tế — đường dây nóng bận liên tục.
Gọi đến phòng Quản lý Dược — thư ký nói giám đốc đang họp, hẹn chiều.
Bảy giờ sáng, Hạnh — nghiên cứu viên phụ trách nguyên liệu — gọi đến, giọng lạc đi: — Anh ơi, Công ty TNHH Hóa chất Tân Phú vừa gửi email hủy hợp đồng cung cấp dung môi HPLC.
Họ nói "không muốn liên quan đến công ty đang bị điều tra."
Và nhà cung cấp peptide tổng hợp ở Bình Dương cũng gọi nói tạm dừng giao hàng.
Trí ngồi xuống ghế, hai tay bóp chặt đầu gối.
Phòng lab mà anh dày công xây dựng bốn tháng qua — bị đình chỉ.
Nguyên liệu — bị cắt.
Dư luận — đang phẫn nộ.
Tất cả trong vòng chưa đầy sáu giờ.
Đây không phải sự trùng hợp.
Đây là chiến tranh.
Anh gọi cho Mai. — Tôi biết, — cô nói ngay khi bắt máy.
Giọng cô cũng căng, nhưng không hoảng loạn. — Tôi đang ở văn phòng.
Nguồn tin của tôi xác nhận: bài viết trên Facebook được đặt bởi một agency truyền thông tên Bright Star Media, có trụ sở ở quận Phú Nhuận.
Bright Star là đối tác PR của Hoàng Gia Pharma từ năm ngoái. — Kiệt, — Trí nói, giọng lạnh. — Kiệt, — Mai xác nhận. — Gã đang tấn công phủ đầu.
Có lẽ gã nghe phong thanh về Độc Bản Dược và muốn dập chúng ta trước khi IPO. — Kế hoạch đối phó?
Mai im lặng hai giây — đủ để suy nghĩ, không đủ để do dự. — Ba mặt trận.
Thứ nhất: pháp lý.
Tôi sẽ gọi luật sư Quân ngay bây giờ, soạn đơn khiếu nại Sở Y tế Lâm Đồng về quyết định đình chỉ dựa trên tài liệu giả mạo.
Đồng thời gửi đơn tố giác hành vi vu khống lên Công an tỉnh Lâm Đồng, kèm bằng chứng ảnh kiểm nghiệm giả. — Thứ hai: truyền thông.
Tôi liên hệ Tuổi Trẻ và Thanh Niên — hai tờ báo có uy tín — đề nghị phỏng vấn anh.
Anh sẽ trả lời với tư cách tiến sĩ dược học, trình bày giấy phép kinh doanh hợp lệ, kết quả kiểm nghiệm thật từ Viện Kiểm nghiệm Thuốc Trung ương.
Chúng ta không đánh trả bằng cách tấn công Hoàng Gia — chúng ta đánh trả bằng sự thật. — Thứ ba? — Trí hỏi. — Thứ ba: nguyên liệu.
Tôi sẽ liên hệ nhà cung cấp dự phòng ở Nhật Bản — Wako Chemicals — đặt hàng khẩn.
Shipping bằng đường hàng không, ba ngày đến Tân Sơn Nhất.
Giá cao hơn gấp rưỡi, nhưng không bị gián đoạn.
Trí thở ra.
Mai đã chuẩn bị kế hoạch dự phòng cho nguồn nguyên liệu — cô dự đoán được tình huống này.
Anh nhận ra điều đó, và cảm thấy một niềm kính trọng sâu sắc dâng lên. — Mai, — anh nói, giọng nhẹ hơn bình thường. — Cảm ơn. — Đừng cảm ơn, — cô nói nhanh, giọng trở lại sắc bén. — Hãy chuẩn bị bài phỏng vấn cho tốt.
Tôi gửi xe đón anh xuống Sài Gòn chiều nay.
Bốn mươi tám giờ tiếp theo là địa ngục.
Giờ thứ nhất đến thứ mười hai: Facebook bùng nổ.
Hashtag #ĐộcBảnDược_ThuốcGiả trending trên mạng xã hội.
Một số KOL (Key Opinion Leader) trong lĩnh vực y tế chia sẻ bài viết gốc, thêm bình luận cảm tính.
Trí đọc từng comment — "Bọn buôn thuốc giả phải bỏ tù", "Thằng tiến sĩ rởm", "Đóng cửa cái lab quèn đó đi."
Mỗi dòng comment như một nhát dao cắt vào ngực.
Anh ngồi trong phòng khách sạn nhỏ ở quận Bình Thạnh — nơi Mai đặt cho anh — tay run khi gõ bàn phím chuẩn bị tài liệu cho buổi phỏng vấn.
Mắt anh cay xè, không phải vì khóc, mà vì thức trắng đêm trước.
Giờ thứ mười hai đến thứ hai mươi bốn: phóng viên Tuổi Trẻ đến.
Một phụ nữ trung niên tên Ngọc Anh, tóc ngắn, mắt sắc, cầm sổ tay và máy ghi âm.
Trí ngồi đối diện cô, trải lên bàn toàn bộ giấy tờ: giấy phép kinh doanh do Sở Kế hoạch Đầu tư Lâm Đồng cấp, giấy phép hoạt động dược phẩm do Sở Y tế cấp, kết quả kiểm nghiệm sản phẩm từ Viện Kiểm nghiệm Thuốc Trung ương — tất cả đều có dấu đỏ, chữ ký, và mã số xác nhận. — Tiến sĩ Trí, anh có thể cho biết phản ứng của anh trước những cáo buộc trên mạng? — phóng viên Ngọc Anh hỏi.
Trí nhìn máy ghi âm, rồi nhìn thẳng vào mắt phóng viên. — Bức ảnh kết quả kiểm nghiệm mà fanpage kia đăng là giả, — anh nói, giọng bình tĩnh và chậm rãi. — Tôi sẽ chỉ cho chị ba điểm: một, logo Viện Kiểm nghiệm trong ảnh giả sử dụng font Times New Roman, trong khi mẫu thật dùng font Arial.
Hai, mã số phiếu kiểm nghiệm trong ảnh giả bắt đầu bằng VKN-2025, nhưng Viện Kiểm nghiệm Thuốc Trung ương sử dụng mã bắt đầu bằng VNCPT theo quy định mới từ năm 2024.
Ba, dấu mộc đỏ trong ảnh giả tròn hoàn hảo — dấu mộc thật bao giờ cũng hơi lệch vì được đóng bằng tay.
Phóng viên Ngọc Anh ghi chép nhanh, mắt sáng lên.
Đây là loại chi tiết mà nhà báo yêu thích — cụ thể, kiểm chứng được, và giật tít hay.
Giờ thứ hai mươi bốn đến thứ ba mươi sáu: bài báo của Tuổi Trẻ lên trang: "Vụ tố 'thuốc giả' Độc Bản Dược: Bằng chứng cho thấy tài liệu tố cáo bị ngụy tạo."
Bài viết dẫn đầy đủ giấy tờ hợp pháp của Độc Bản Dược, kèm phân tích ba điểm giả mạo mà Trí chỉ ra.
Bài viết lan nhanh — mạng xã hội bắt đầu quay chiều, nhiều người xoay sang chỉ trích fanpage đăng tin giả.
Giờ thứ ba mươi sáu đến thứ bốn mươi tám: Sở Y tế Lâm Đồng cử đoàn thanh tra đến lab Độc Bản.
Trí mở cửa đón họ — ba người, mặc áo sơ mi trắng, cầm cặp da.
Anh đưa họ tham quan từng phòng, giải thích từng thiết bị, trình bày hồ sơ kiểm nghiệm gốc.
Trưởng đoàn thanh tra — bà Lê Thị Phương, năm mươi tuổi, dáng người nhỏ nhắn nhưng ánh mắt nghiêm khắc — kiểm tra kỹ lưỡng trong bốn giờ.
Cuối buổi, bà Phương nói: — Lab của anh đạt chuẩn.
Quyết định đình chỉ sẽ được gỡ bỏ trong ngày.
Trí đứng ở cửa lab, nhìn đoàn thanh tra lên xe đi.
Nắng chiều Đà Lạt chiếu xiên qua rừng thông, vàng ấm.
Anh thở ra — một hơi thở dài, sâu, từ đáy phổi.
Bốn mươi tám giờ.
Bốn mươi tám giờ bị tấn công, bị bôi nhọ, bị cắt nguồn cung.
Nhưng họ đã đứng vững.
Điện thoại rung.
Mai: "Nguyên liệu từ Wako đã hạ cánh Tân Sơn Nhất.
Chuyển phát nhanh lên Đà Lạt sáng mai.
Sở Y tế đã gỡ đình chỉ chưa?"
Trí gõ: "Gỡ rồi.
Lab hoạt động bình thường."
Mai: "Tốt.
Kiệt đã bắn hết đạn.
Bây giờ đến lượt chúng ta."
Trí nhìn tin nhắn, gật đầu một mình trong phòng lab vắng.
Bên ngoài, hoàng hôn Đà Lạt đang nhuộm đỏ rừng thông.
Anh đóng cửa sổ, bật đèn lab, và ngồi xuống trước bàn thí nghiệm.
Thời gian để phản công đã đến.