Chương 6: Mẫu Kiểm Nghiệm Dư Lượng Trên Bàn Họp

Buổi thẩm định ở kho rìa đồi diễn ra suôn sẻ hơn Gia Huy dám mong. Hai chuyên gia Đài Loan đi cùng Tâm An lội khắp các lô chè trong hai ngày, lấy mẫu đất, chụp ảnh thu hái, đối chiếu từng dòng trong sổ của anh với từng bao lá trong kho. Họ ít nói, chỉ gật đầu và ghi chép. Nhưng trước khi về, người lớn tuổi hơn để lại một yêu cầu khiến cả Cầu Đất nóng lên.

Đối tác muốn kiểm nghiệm song song. Một bộ mẫu từ kho của Gia Huy, một bộ mẫu từ nhà máy Chè Lâm Gia, cùng gửi về một phòng thí nghiệm độc lập ở Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả sẽ được mở trong một buổi họp có mặt đủ hai bên. Họ nói rõ trong email: “Chúng tôi cần so sánh trên cùng một tiêu chuẩn, không phải nghe hai câu chuyện.”

Lâm Quốc Tuấn đồng ý ngay. Ông tin chắc mình nắm phần thắng. Nhà máy của ông có dây chuyền sấy nhập khẩu, có phòng kiểm nghiệm nội bộ, có chứng nhận treo kín một bức tường. Còn thằng rể cũ chỉ có cái kho mái tôn dột và mấy cái dàn héo mua lại của xưởng phá sản. Ông còn gọi điện cho mấy người bạn trong hiệp hội, hẹn tuần sau “mời cà phê ăn mừng”.

Gia Huy thì không ăn mừng trước điều gì. Hôm lấy mẫu, anh tự tay niêm phong từng túi trước mặt hai chuyên gia, ký tên lên mép băng keo, chụp ảnh từng bước gửi cho Tâm An. Anh biết rõ kho của mình nhỏ, máy móc cũ, chỉ cần một khay lá bị lẫn là đủ để mất hết. Mấy đêm liền anh ngủ chập chờn, giấc mơ nào cũng thấy mình đứng trước một tờ kết quả toàn chữ đỏ.

Tâm An biết anh lo. Tối trước ngày mở kết quả, cô ghé kho, mang theo hai hộp cơm. Hai người ngồi trên bậc thềm xi măng ăn trong gió lạnh. Cô bảo: “Anh làm đúng thì sợ gì giấy.” Anh cười, đáp rằng chính vì làm đúng nên mới sợ, vì người làm sai còn có chỗ đổ lỗi, còn người làm đúng thì chỉ có kết quả để dựa vào. Tâm An nhìn anh một lúc lâu, không nói gì thêm, chỉ gắp miếng trứng chiên sang hộp cơm của anh.

Buổi họp mở kết quả được tổ chức trong phòng họp lớn nhất của một khách sạn ở trung tâm Đà Lạt. Tường ốp gỗ thông, cửa sổ nhìn ra hồ Xuân Hương đục mờ trong sương. Hai bên ngồi đối diện nhau qua chiếc bàn dài trải khăn xanh. Bên này là Lâm Quốc Tuấn, Nhã Uyên, luật sư và chú út. Bên kia là Gia Huy, chú Bảy Lành đại diện hợp tác xã và một kỹ sư nông nghiệp trẻ anh mới mời về. Tâm An ngồi đầu bàn cùng hai chuyên gia Đài Loan, trước mặt là chiếc phong bì niêm phong.

Không khí căng hơn cả một phiên đấu giá. Không ai động vào ly nước trước mặt. Tiếng máy lạnh rì rì nghe rõ như tiếng quạt trong kho lên men.

Tâm An xé niêm phong, chiếu kết quả lên màn hình. Cột bên trái là mẫu của Gia Huy. Toàn bộ các chỉ tiêu dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đều dưới ngưỡng cho phép, nhiều chỉ tiêu không phát hiện. Kim loại nặng đạt. Vi sinh đạt. Cột bên phải là mẫu của nhà máy họ Lâm. Ba chỉ tiêu dư lượng vượt ngưỡng xuất khẩu, trong đó có một hoạt chất không hề nằm trong danh mục được phép dùng ở vùng nguyên liệu sạch.

Phòng thí nghiệm còn ghi thêm một dòng nhận xét ở cuối: “Mẫu số hai có dấu hiệu pha trộn nguyên liệu từ ít nhất hai vùng canh tác khác nhau, đặc điểm hình thái và thành phần không đồng nhất.”

Chú út bật ra một tiếng chửi thề rồi vội im. Luật sư lật hồ sơ sột soạt. Lâm Quốc Tuấn nhìn màn hình, mặt từ hồng chuyển sang xám ngoét. Nhã Uyên ngồi cạnh cha, môi mím chặt đến trắng bệch. Cô không ngạc nhiên bằng những người khác, và chính điều đó khiến cô thấy lạnh. Cô biết, từ ba tuần trước, khi vùng nguyên liệu của Gia Huy ngừng giao lá, cha cô đã cho xe xuống tận Bảo Lộc và mấy xã giáp ranh để gom lá ngoài cho đủ sản lượng đơn hàng.

“Tôi muốn hỏi,” Tâm An nói, giọng đều đều như đọc thời tiết, “ai là người phê duyệt việc nhập lô nguyên liệu pha trộn này?”

Ông Tuấn hắng giọng. “Đây là lỗi của nhân viên kho. Trong lúc khủng hoảng nguồn cung, có người làm sai quy trình. Công ty sẽ xử lý kỷ luật nghiêm. Tôi cũng là người bị hại.”

Gia Huy không nói gì. Anh biết người quản lý kho mà ông Tuấn đang nhắc đến. Đó là anh Phúc, người đàn ông đã cùng anh thức trắng đêm mất điện, người có vợ đang mang bầu đứa thứ hai và chưa từng dám cãi sếp một câu. Anh nhìn sang chú Bảy, chú khẽ lắc đầu, tay siết chặt chiếc mũ len.

Nhưng anh Phúc không phải người dễ bị đem ra làm vật tế. Đúng lúc ấy, cửa phòng họp mở. Anh Phúc bước vào, áo khoác đồng phục nhà máy còn chưa cởi, hai tay run run cầm một tập giấy in. Anh chào mọi người, rồi đặt tập giấy lên bàn trước mặt Tâm An.

“Em xin lỗi vì đến không mời,” anh nói, giọng nghèn nghẹn. “Nhưng em không thể để người ta nói em tự ý nhập lá. Đây là email chỉ đạo em nhận được hôm mười bốn. Em in ra và giữ bản gốc trong máy.”

Tâm An đọc to. Người gửi là địa chỉ email của Lâm Quốc Tuấn. Nội dung chỉ có một dòng: “Nhập hết lá ngoài, đủ số lượng trước, giấy tờ bổ sung sau.”

Câu ấy rơi xuống mặt bàn như một vết ố loang trên khăn trắng. Không ai cần nói thêm. Luật sư khẽ đóng cặp lại, như thể đã hiểu mình không còn gì để làm. Ông Tuấn đứng bật dậy, chỉ tay vào mặt anh Phúc: “Mày... mày là đồ phản chủ!”

“Chú ngồi xuống đi,” Gia Huy nói, giọng không lớn nhưng chắc. “Anh ấy chỉ không chịu nhận tội thay. Như thế không gọi là phản.”

Rồi anh làm một việc khiến cả bàn bất ngờ. Anh mở chiếc túi vải mang theo, lấy ra một bộ ấm chén gốm thô và một bình giữ nhiệt. Anh xin phép Tâm An, rồi pha hai ấm trà ngay trên bàn họp. Một ấm từ mẫu lưu của kho rìa đồi, một ấm từ hộp trà Lâm Gia mua ngoài siêu thị sáng nay. Nước cùng một bình, cùng nhiệt độ, cùng thời gian hãm.

Anh rót ra hai chén, đặt giữa bàn. Một chén nước trong, màu vàng mật ong, hương hoa nhẹ bay lên ngay khi rót. Chén kia màu sẫm hơn, hơi đục, mùi thơm gắt xộc lên mũi như mùi hương liệu. Hai chuyên gia Đài Loan cầm lên, ngửi, nhấp một ngụm. Người lớn tuổi hơn đặt chén thứ hai xuống rất nhanh, khẽ nhăn mặt.

“Chén này chát gãy,” ông nói bằng tiếng Việt lơ lớ. “Hậu không có. Hương là hương ướp.”

Chú Bảy cũng thử, rồi gật gù. Chú nói người uống trà lâu năm không cần phòng thí nghiệm cũng nhận ra sự khác biệt. Gia Huy mỉm cười, nhưng anh nói thêm: “Đúng vậy. Nhưng phòng thí nghiệm giúp sự khác biệt ấy đứng được trước hợp đồng. Người mua ở xa không uống được chén trà của mình. Họ chỉ đọc được tờ kết quả.”

Nhã Uyên nhìn anh pha trà, nhìn những ngón tay thon dài xoay ấm, nghiêng chén, động tác thành thục như đã làm hàng nghìn lần. Cô nhớ những tối anh kéo cô vào kho, kiên nhẫn dạy cô cách nghe mùi lên men, cách nhìn màu nước, cách phân biệt chát thanh và chát gãy. Khi ấy cô thấy những thứ đó quê mùa, chỉ hợp với mấy ông già ngồi uống trà đầu ngõ.

Bây giờ, giữa căn phòng họp lạnh lẽo này, cô mới hiểu thứ mình từng khinh thường lại là thứ duy nhất còn có thể cứu được thương hiệu. Và nó không còn nằm trong tay nhà cô nữa.

Tâm An trao đổi nhỏ với hai chuyên gia bằng tiếng Trung khoảng năm phút. Rồi cô quay lại, gấp hồ sơ, giọng dứt khoát.

“Thưa ông Lâm. Dựa trên kết quả kiểm nghiệm và tài liệu vừa được cung cấp, đối tác của tôi quyết định chấm dứt toàn bộ đàm phán với công ty Chè Lâm Gia. Chúng tôi cũng sẽ thông báo cho hiệp hội về lô hàng có dấu hiệu pha trộn để tránh rủi ro cho các bên khác.” Cô quay sang Gia Huy. “Anh Huy, tuần sau đoàn khảo sát sẽ lên làm việc chi tiết với hợp tác xã. Họ muốn xem năng lực chế biến cho một đơn hàng thử.”

Gia Huy gật đầu. Chú Bảy vỗ mạnh vào lưng anh, mắt đỏ hoe. Anh Phúc đứng ở góc phòng, thở phào như vừa đặt xuống một bao lá nặng.

Lâm Quốc Tuấn đập mạnh tay xuống bàn. Ly nước đổ, nước lênh láng trên tấm khăn xanh, chảy thành vệt sẫm loang về phía mép bàn, giống hệt vệt trà trên áo Gia Huy hôm nào. Tiếng đập vang khắp phòng, làm hai chuyên gia khẽ giật mình. Nhưng tiếng đập ấy không kéo lại được một lá chè nào.