Chương 4: Bờ Sụp Đổ
Tuần thứ hai sau khi niêm phong lồng tôm, tin tức lan ra ngoài HTX Vũng Rô. Không ai biết tin từ đâu — hay nói đúng hơn, ai cũng biết từ đâu nhưng không ai nói ra — nhưng những tiêu đề trên mạng xã hội cứ thế xuất hiện, ngày càng nhiều, ngày càng cay độc.
"Ngư dân Phú Yên nuôi tôm hùm bằng giống lậu bán cho nhà hàng cả nước." "Hải sản Vũng Rô nhiễm giống ngoại lai — du khách cần cẩn thận." "Tôm hùm lậu từ Trung Quốc đội lốt tôm hùm bông Phú Yên — bẫy tiêu dùng nguy hiểm."
Phong ngồi trong phòng thí nghiệm đọc những tin đó trên điện thoại. Không phải từ báo chính thống — đây là những trang tin không rõ nguồn gốc, Facebook cá nhân với vài chục ngàn người theo dõi, và ít nhất hai YouTuber chuyên làm content ẩm thực vừa đăng video "phát hiện" tôm hùm lậu ở Phú Yên. Trong video, họ không nhắc tên Phong — nhưng mô tả chi tiết khớp hoàn toàn với lồng nuôi của anh.
Điện thoại reo. Số lạ.
"Anh Phong không? Em là Tuấn, nhà hàng Biển Xanh ở Quy Nhơn." Giọng run. "Em đã mua tôm hùm của anh ba năm nay rồi. Bây giờ... khách hàng đang cancel đặt bàn vì đọc tin trên mạng. Em rất xin lỗi anh nhưng em phải tạm dừng hợp tác. Em không có lựa chọn khác."
Phong cúp máy, đặt điện thoại xuống bàn. Nhà hàng Biển Xanh — đó là đối tác lâu nhất, mua đều đặn hai trăm ký tôm mỗi tháng. Anh cắn môi dưới, nhìn ra cửa sổ phòng thí nghiệm.
Điện thoại lại reo. Lần này là số của ngân hàng Agribank chi nhánh Phú Yên.
"Anh Trần Hải Phong ạ? Chúng tôi gọi để thông báo theo Điều 17.3 của Hợp đồng tín dụng số 2024-PY-0891, khi có thông tin tiêu cực ảnh hưởng đến khả năng hoàn trả nợ vay, ngân hàng có quyền đánh giá lại mức độ rủi ro. Hiện tại, khoản vay hai tỷ đồng của anh đang được đưa vào diện theo dõi đặc biệt. Nếu trong vòng mười lăm ngày anh không cung cấp được bằng chứng minh oan, chúng tôi sẽ phải xem xét dừng giải ngân phần còn lại của gói vay và yêu cầu trả nợ trước hạn."
Phong đứng yên sau khi cúp máy. Hai tỷ đồng — đó là khoản vay mở rộng bè nuôi anh vừa ký hồi đầu năm. Nếu Agribank đòi trả trước hạn, anh không có tiền. Không có tài sản thế chấp nào khác ngoài chính những lồng tôm đang bị niêm phong.
Anh nhìn bàn tay mình — những vết chai ở lòng bàn tay, vết bỏng nhỏ từ dây lưới cũ bị kéo nhanh. Chín năm. Mỗi ngày ra biển là một ngày anh xây thêm một viên gạch nhỏ vào thứ cha anh để lại. Và bây giờ, trong vòng hai tuần, tất cả đang sụp đổ với vận tốc mà không ai cảnh báo trước.
Phong bước ra ngoài hành lang, ngồi xuống bậc thềm. Không có ai xung quanh — phòng thí nghiệm đóng cửa giờ này. Gió từ phía biển thổi vào mang theo mùi nước mặn. Anh lấy vỏ ốc ra, đặt vào lòng bàn tay, nhìn chằm chằm vào nó.
Lần đầu tiên từ khi sự việc xảy ra, anh thừa nhận với bản thân: anh sợ. Không phải sợ Quân, không phải sợ pháp lý — mà sợ cái cảm giác đứng một mình, tất cả thứ anh xây dựng đang rơi xuống, và không có gì để bám vào.
Tiếng dép lết trên sàn bê tông. Diệp xuất hiện ở cuối hành lang, tay cầm hộp cà phê mang về.
Cô không hỏi. Chỉ đặt một hộp xuống cạnh anh, rồi ngồi xuống bậc thềm đối diện — cách anh chừng một mét — và mở hộp cà phê của mình ra uống.
Họ ngồi im lặng một lúc lâu. Phong nhìn vỏ ốc trong tay, Diệp nhìn ra phía xa, về hướng biển.
"Agribank gọi," anh nói sau một lúc. "Hai tỷ. Mười lăm ngày."
"Tôi biết." Giọng cô không có vẻ ngạc nhiên. "Quân có mối quan hệ với một số cổ đông lớn ở chi nhánh Agribank tỉnh. Tôi không chứng minh được, nhưng thời điểm quá trùng hợp."
"Còn bao nhiêu thứ ông ta có thể làm?"
"Nhiều." Diệp nhìn thẳng vào anh. "Đó là lý do tôi cần anh không sụp đổ. Không phải vì anh đặc biệt hơn những người khác — mà vì nếu anh sụp đổ, quy trình giống thủy sản cũng chấm dứt, và Vũng Rô sẽ không còn cơ hội nào khác."
Phong nhìn cô. "Cô nói điều đó để an ủi tôi hay thật sự tin vào nó?"
"Cả hai." Cô đứng dậy phủi quần. "Uống cà phê đi rồi vào làm. Mười lăm ngày ít hơn anh nghĩ."
Ngày thứ mười hai, Phong nhận được tin nhắn từ ba thành viên HTX Vũng Rô: họ đã ký hợp đồng hợp tác với Vạn Hải. Không phải vì tin Quân — mà vì sợ. Khi thấy tên Trần Hải Phong xuất hiện trên các trang tin với tiêu đề "buôn lậu tôm giống", họ nghĩ an toàn nhất là tránh xa.
Phong đọc tin nhắn rồi tắt điện thoại. Không phải vì tức giận — mà vì anh hiểu. Anh từng thấy điều tương tự khi cha mất: những người từng thân thiết nhất đột nhiên giữ khoảng cách, không phải vì ác ý, mà vì người ta sợ bất hạnh lây sang. Đó là phản ứng bình thường của người bình thường.
Nhưng có một điều anh không ngờ: chú Bảy Hùng gọi điện vào buổi tối hôm đó.
"Tao gửi cho mày một ít tiền," chú nói, giọng trầm. "Không nhiều. Nhưng đủ để mày có thức ăn và xăng xe vài tuần."
"Chú không cần—"
"Tao biết tao không cần. Nhưng tao muốn." Im lặng dài. "Tao đã làm điều mà tao hối hận nhiều năm — chuyển bè sang cho Vạn Hải vì tiền. Lúc đó vợ tao bệnh, tao không còn lựa chọn khác. Nhưng tao biết điều đó không đúng." Giọng chú trầm xuống. "Mày đang làm điều đúng, Phong. Ít nhất tao có thể làm là không để mày làm một mình."
Phong cúp máy rồi ngồi yên trong bóng tối phòng nghỉ. Ngoài cửa sổ, tiếng biển xa vọng vào — đều đặn, không ngừng, như đã vang lên từ trước khi anh chào đời và sẽ còn tiếp tục sau khi anh qua đời. Cái trọng lượng trong ngực anh không biến mất, nhưng nó trở nên nhẹ hơn một chút — như thể biết rằng còn có người đứng cùng phía, dù chỉ là một người.
Phong lấy điện thoại ra, nhắn tin cho Diệp: "Có cập nhật mới về hồ sơ không?"
Câu trả lời đến sau ba phút: "Log kết nối wifi của sensor bè vừa về. Có một thiết bị lạ kết nối vào mạng từ 23:12 đến 1:03 đêm 17/3. MAC address không khớp với bất kỳ thiết bị nào của HTX. Đây là bằng chứng thứ hai."
Phong nhìn màn hình điện thoại. Bằng chứng thứ hai. Vết nứt lớn hơn.