Chương 2: Ba người đọc cùng một điều luật
Sáng hôm sau, Tạ Hoài Cẩn đưa tôi ba bản Tam Phủ Ước cùng lúc.
Không bản nào được phép mang khỏi thư phòng.
Không bản nào có dấu hiệu bị sửa bằng mực mới.
Và đó là tin xấu.
Nếu một bản giả, câu chuyện dễ hơn: tìm kẻ giả, hủy bản giả, giữ bản thật.
Nhưng cả ba đều được lập trong cùng tháng, đều có chữ ký hợp lệ của những người tham dự cuộc lập quyền nhiếp chính mười năm trước.
Khác biệt nằm ở chức năng.
Bản Nội các ghi:
Khi thiên tử đủ tuổi thân chính, Nhiếp chính vương phải hoàn trả quyền xử lý quốc chính tại Đại triều Giao quyền.
Bản Binh bộ ghi:
Quyền nhiếp chính đối với quân vụ chấm dứt sau khi ba ấn binh phù được kiểm kê, bàn giao và quân lệnh mới được ban dưới danh thiên tử.
Bản Tông miếu ghi:
Khi thiên tử trưởng thành, quyền tạm nhiếp phải quy về chính thống sau khi quốc nghị xác nhận thiên tử đủ khả năng tự thân chấp chính.
Tôi đọc xong rồi hỏi:
“Mười năm trước người ta cố ý viết khác?”
“Không hẳn.” Tạ Hoài Cẩn đáp. “Mỗi cơ quan ghi phần liên quan tới mình.”
“Không có bản hợp nhất?”
“Có nghị quyết tổng, nhưng chỉ dẫn ‘theo Tam Phủ Ước’.”
Tôi bật cười.
“Tức là nghị quyết dẫn tới ba văn bản, ba văn bản lại định nghĩa thời điểm khác nhau.”
“Đúng.”
“Ai từng chỉ ra?”
“Nhiều người.”
“Rồi?”
“Mười năm trước không ai muốn cãi.”
Khi đó Hoàng đế tám tuổi, biên giới phía bắc vừa loạn, kinh thành có ba đội quân không cùng nghe một lệnh. Việc cấp bách là có người cầm quyền ngay.
Luật khẩn cấp thường được viết trong lúc mọi người chỉ muốn sống qua ngày mai.
Vấn đề là ngày mai cuối cùng cũng đến.
“Ngài hiểu bản nào?” tôi hỏi.
“Quốc chính kết thúc tại Đại triều. Quân quyền kết thúc khi ba ấn được bàn giao. Hai việc phải hoàn tất cùng ngày nếu chuẩn bị đúng.”
“Nếu Hoàng đế ra lệnh trước?”
“Ta sẽ yêu cầu các bộ chờ Đại triều.”
“Bệ hạ có thể coi đó là kháng chỉ.”
“Có thể.”
“Ngài vẫn làm?”
“Nếu một lệnh khiến ba đạo quân nhận hai hệ chỉ huy trong cùng ngày, ta thà mang tiếng kháng chỉ vài hôm hơn để binh sĩ tự chọn vua.”
Tôi không đồng ý hoàn toàn.
Nhưng lý do không vô lý.
Đó là điều khiến khủng hoảng đáng sợ: người nắm quyền có thể thật sự tin giữ quyền thêm vài ngày là trách nhiệm chứ không phải tham vọng.
Buổi chiều, tôi vào cung gặp Lý Chiêu.
Hoàng đế mười bảy tuổi đang tập bắn cung ở sân sau.
Người không giống một đứa trẻ, nhưng cũng chưa giống người đã quen đứng một mình trên đỉnh quyền lực.
“Biểu tỷ xem Tam Phủ Ước rồi?”
“Dạ.”
“Tỷ thấy thế nào?”
“Ba người có thể đọc ba cách mà không ai cần nói dối.”
“Đúng.”
“Bệ hạ đọc cách nào?”
“Đúng ngày trẫm đủ mười tám, quyền nhiếp chính hết.”
“Vì quyền của Nhiếp chính vương tồn tại do Bệ hạ chưa trưởng thành?”
“Phải.”
“Tông miếu còn yêu cầu quốc nghị xác nhận.”
“Trẫm phải được chín lão thần xác nhận mới thành người trưởng thành?”
Giọng người lạnh.
“Không.” tôi đáp. “Nhưng họ có thể nói điều kiện pháp lý chưa hoàn tất.”
“Vậy họ có thể kéo dài mãi.”
“Đúng.”
Lý Chiêu nhìn tôi.
“Tỷ đứng bên hắn?”
“Nếu thần đứng bên hắn, thần sẽ nói bản Nội các rõ nhất.”
“Nếu đứng bên trẫm?”
“Thần sẽ nói quyền khẩn cấp không thể tự kéo dài chỉ vì người đang giữ quyền chưa triệu tập phiên kết thúc.”
“Vậy tỷ đứng bên ai?”
“Bên việc định nghĩa trước ngày xảy ra.”
Hoàng đế đặt cung xuống.
“Ngày trưởng thành, trẫm sẽ ban lệnh đầu tiên.”
“Lệnh gì?”
“Thay Tổng lĩnh Cấm quân.”
Tôi im.
Đó là lựa chọn tệ nhất để thử ranh giới quyền lực.
“Bệ hạ đã nói với Nhiếp chính vương?”
“Không.”
“Nếu hắn từ chối?”
“Thiên hạ sẽ biết hắn không định trao quyền.”
“Hoặc thiên hạ sẽ thấy Bệ hạ dùng một chức quân sự nhạy cảm làm bài kiểm tra pháp lý.”
Người nhìn tôi sắc hơn.
“Tỷ khuyên trẫm đừng dùng quyền của mình?”
“Thần khuyên Bệ hạ đừng dùng một đội quân làm que thử cho một điều luật mơ hồ.”
“Vậy tỷ muốn trẫm chờ?”
“Thần muốn trước ngày đó, mọi bên công khai cách hiểu và thống nhất quy trình giải quyết nếu không thống nhất.”
“Để Cửu khanh cãi?”
“Để họ cãi bây giờ thay vì binh sĩ cãi bằng giáo ba ngày sau sinh nhật Bệ hạ.”
Lý Chiêu im lâu.
“Tạ Hoài Cẩn có đồng ý?”
“Thần chưa hỏi.”
“Tỷ đã cưới hắn một ngày.”
“Nên thần chưa có khả năng ra lệnh.”
Hoàng đế bật cười.
Rời cung, tôi về vương phủ ngay.
“Hoàng đế muốn thay Tổng lĩnh Cấm quân vào ngày sinh nhật.”
Bàn tay Tạ Hoài Cẩn dừng trên quân báo.
“Người nói với nàng?”
“Đúng.”
“Nàng lại nói với ta?”
“Nếu tôi muốn làm gián điệp, tôi sẽ không báo tôi đang đưa tin.”
“Nàng muốn gì?”
“Một Phiên Minh Nghĩa trước Cửu khanh.”
“Không biểu quyết. Không kết luận ai thắng. Chỉ buộc từng cơ quan nói rõ họ sẽ công nhận lệnh của ai trong từng mốc thời gian.”
Tạ Hoài Cẩn cau mày.
“Công khai bất đồng sẽ làm quân đội hoảng.”
“Họ đã bất đồng. Giấu nó chỉ khiến người ngoài phát hiện vào ngày tệ nhất.”
Hắn im một lúc.
“Được. Ta triệu tập.”
“Không phải ngài.”
“Ai?”
“Cửu khanh cùng ký yêu cầu.”
Tôi nói: “Nếu ngài tự triệu tập phiên bàn xem quyền của ngài khi nào hết, phe Hoàng đế sẽ nói ngài kiểm soát sân. Nếu Hoàng đế triệu tập, phe ngài nói Người gây áp lực. Để những người phải thực thi luật yêu cầu.”
“Nàng muốn chia quyền triệu tập?”
“Tôi muốn người có lợi ích trực tiếp không độc quyền cánh cửa.”
Hắn bật cười.
“Ngày thứ hai làm vương phi, nàng đã muốn lấy chìa khóa phòng nghị sự khỏi tay ta.”
“Tôi chỉ muốn làm thêm chìa.”
Mười ngày sau, Cửu khanh cùng ký.
Phiên Minh Nghĩa được ấn định.
Ngay trước ngày họp, ba văn thư gửi tới.
Binh bộ tuyên bố quân lệnh của Nhiếp chính vương còn hiệu lực cho tới khi ba ấn bàn giao.
Lễ bộ nói lễ trưởng thành đánh dấu Hoàng đế chính thức thân chính từ canh năm ngày sinh nhật.
Nội các nói mọi thay đổi chức vụ cấp cao phải chờ Đại triều Giao quyền.
Ba cơ quan.
Ba cách hiểu.
Và lần đầu tiên, chúng được đặt công khai trên cùng một bàn.