Chương 2: Ba người đọc cùng một điều luật
Sáng hôm sau, Tạ Hoài Cẩn đặt cả ba bản Tam Phủ Ước lên bàn thư phòng cùng một lúc. Không bản nào được phép mang ra khỏi căn phòng ấy, và không bản nào có dấu vết bị sửa bằng mực mới. Đó chính là tin xấu.
Nếu có một bản giả, câu chuyện sẽ dễ hơn nhiều: tìm kẻ làm giả, hủy bản giả, giữ bản thật. Nhưng cả ba đều được lập trong cùng một tháng, đều mang chữ ký hợp lệ của những người dự cuộc lập quyền nhiếp chính mười năm trước. Chúng không khác nhau về độ thật, mà khác nhau về chức năng.
Bản Nội các ghi: “Khi thiên tử đủ tuổi thân chính, Nhiếp chính vương phải hoàn trả quyền xử lý quốc chính tại Đại triều Giao quyền.” Bản Binh bộ ghi: “Quyền nhiếp chính đối với quân vụ chấm dứt sau khi ba ấn binh phù được kiểm kê, bàn giao và quân lệnh mới được ban dưới danh thiên tử.” Còn bản Tông miếu: “Khi thiên tử trưởng thành, quyền tạm nhiếp phải quy về chính thống sau khi quốc nghị xác nhận thiên tử đủ khả năng tự thân chấp chính.”
Tôi đọc xong, đặt ba tờ giấy thẳng hàng. “Mười năm trước người ta cố ý viết khác nhau?”
“Không hẳn.” Tạ Hoài Cẩn rót trà. “Mỗi cơ quan ghi phần liên quan tới mình.”
“Không có bản hợp nhất?”
“Có một nghị quyết tổng, nhưng nó chỉ dẫn ‘theo Tam Phủ Ước’.”
Tôi bật cười, một tiếng cười không vui lắm. “Tức là nghị quyết dẫn tới ba văn bản, còn ba văn bản lại định nghĩa thời điểm kết thúc theo ba cách. Đã có ai từng chỉ ra chuyện này chưa?”
“Nhiều người. Nhưng mười năm trước không ai muốn cãi.”
Khi ấy Hoàng đế mới tám tuổi, biên giới phía bắc vừa loạn, kinh thành có ba đội quân không cùng nghe một lệnh. Việc cấp bách nhất là phải có người cầm quyền ngay lập tức. Luật khẩn cấp thường được viết trong lúc mọi người chỉ mong sống qua ngày mai. Rắc rối là ngày mai rồi cũng đến.
“Ngài hiểu theo bản nào?”
“Quốc chính kết thúc tại Đại triều. Quân quyền kết thúc khi ba ấn được bàn giao. Nếu chuẩn bị đúng, hai việc ấy hoàn tất trong cùng một ngày.”
“Nếu Hoàng đế ra lệnh trước Đại triều?”
“Ta sẽ yêu cầu các bộ chờ.”
“Bệ hạ có thể coi đó là kháng chỉ.”
“Có thể.” Hắn đặt chén xuống. “Nhưng nếu một đạo lệnh khiến ba đạo quân nhận hai hệ chỉ huy trong cùng một ngày, ta thà mang tiếng kháng chỉ vài hôm còn hơn để binh sĩ tự chọn vua.”
Tôi không đồng ý hoàn toàn, nhưng lý lẽ ấy không vô lý. Đó mới là điều khiến khủng hoảng đáng sợ: người nắm quyền có thể thật lòng tin rằng giữ quyền thêm vài ngày là trách nhiệm chứ không phải tham vọng.
Buổi chiều, tôi vào cung gặp Lý Chiêu. Hoàng đế mười bảy tuổi đang tập bắn cung ở sân sau, mũi tên thứ ba vừa cắm lệch hồng tâm một tấc. Người không còn giống một đứa trẻ, nhưng cũng chưa giống một người đã quen đứng một mình trên đỉnh quyền lực.
“Biểu tỷ xem Tam Phủ Ước rồi?”
“Dạ.”
“Tỷ thấy thế nào?”
“Ba người có thể đọc theo ba cách mà không ai cần nói dối.”
“Đúng.” Người kéo dây cung lần nữa. “Trẫm đọc thế này: đúng ngày trẫm đủ mười tám, quyền nhiếp chính hết. Quyền của hắn tồn tại vì trẫm chưa trưởng thành, vậy trẫm trưởng thành thì nó mất lý do tồn tại.”
“Bản Tông miếu còn yêu cầu quốc nghị xác nhận.”
Mũi tên rời dây, cắm phập vào bia. “Trẫm phải được chín lão thần xác nhận mới thành người trưởng thành?”
Giọng người lạnh đi. Tôi đáp: “Không. Nhưng họ có thể nói điều kiện pháp lý chưa hoàn tất, và nếu muốn, họ có thể kéo dài mãi.”
Lý Chiêu quay hẳn sang nhìn tôi. “Tỷ đứng bên hắn?”
“Nếu thần đứng bên hắn, thần sẽ nói bản Nội các là rõ nhất. Nếu đứng bên Bệ hạ, thần sẽ nói quyền khẩn cấp không thể tự kéo dài chỉ vì người đang giữ nó chưa chịu triệu tập phiên kết thúc.”
“Vậy rốt cuộc tỷ đứng bên ai?”
“Bên việc định nghĩa mọi thứ trước khi ngày đó đến.”
Hoàng đế đặt cung xuống giá. “Ngày trưởng thành, trẫm sẽ ban lệnh đầu tiên: thay Tổng lĩnh Cấm quân.”
Tôi im. Đó là lựa chọn tệ nhất để thử ranh giới quyền lực. “Bệ hạ đã nói với Nhiếp chính vương chưa?”
“Chưa. Nếu hắn từ chối, thiên hạ sẽ biết hắn không định trao quyền.”
“Hoặc thiên hạ sẽ thấy Bệ hạ dùng một chức quân sự nhạy cảm làm bài kiểm tra pháp lý.”
Ánh mắt người sắc lại. “Tỷ khuyên trẫm đừng dùng quyền của mình?”
“Thần khuyên Bệ hạ đừng dùng một đội quân làm que thử cho một điều luật mơ hồ. Trước ngày đó, mọi bên phải công khai cách hiểu của mình, và thống nhất cách giải quyết nếu vẫn không thống nhất được.”
“Để Cửu khanh cãi nhau?”
“Để họ cãi bây giờ, thay vì binh sĩ cãi bằng giáo ba ngày sau sinh nhật Bệ hạ.”
Lý Chiêu im lâu. Gió thổi qua sân tập, lay mấy lá cờ hiệu. “Tạ Hoài Cẩn có đồng ý không?”
“Thần chưa hỏi.”
“Tỷ đã cưới hắn được một ngày.”
“Nên thần chưa có khả năng ra lệnh cho hắn.”
Hoàng đế bật cười, lần đầu tiên trong buổi chiều ấy.
Rời cung, tôi về thẳng vương phủ. Tạ Hoài Cẩn vẫn ngồi trong thư phòng, trước mặt là chồng quân báo cao hơn buổi sáng. Tôi nói không vòng vo: “Hoàng đế muốn thay Tổng lĩnh Cấm quân vào ngày sinh nhật.”
Bàn tay hắn dừng lại trên trang giấy. “Người nói với nàng, rồi nàng nói lại với ta?”
“Nếu tôi muốn làm gián điệp, tôi đã không báo trước rằng mình đang đưa tin.”
“Vậy nàng muốn gì?”
“Một Phiên Minh Nghĩa trước Cửu khanh. Không biểu quyết, không kết luận ai thắng. Chỉ buộc từng cơ quan nói rõ họ sẽ công nhận lệnh của ai, ở từng mốc thời gian.”
Hắn cau mày. “Công khai bất đồng sẽ làm quân đội hoảng.”
“Họ đã bất đồng rồi. Giấu đi chỉ khiến người ngoài phát hiện ra vào đúng ngày tệ nhất.”
Hắn im một lúc. “Được. Ta triệu tập.”
“Không phải ngài.” Tôi kéo ghế ngồi xuống đối diện. “Nếu ngài tự triệu tập phiên bàn xem quyền của ngài khi nào hết, phe Hoàng đế sẽ nói ngài kiểm soát sân chơi. Nếu Hoàng đế triệu tập, phe ngài sẽ nói Người gây áp lực. Hãy để Cửu khanh, những người phải thực thi luật, cùng ký yêu cầu.”
“Nàng muốn chia quyền triệu tập?”
“Tôi muốn người có lợi ích trực tiếp không được độc quyền cánh cửa.”
Tạ Hoài Cẩn bật cười. “Ngày thứ hai làm vương phi, nàng đã muốn lấy chìa khóa phòng nghị sự khỏi tay ta.”
“Tôi chỉ muốn làm thêm chìa.”
Mười ngày sau, Cửu khanh cùng ký. Phiên Minh Nghĩa được ấn định. Ngay trước ngày họp, ba văn thư lần lượt gửi tới. Binh bộ tuyên bố quân lệnh của Nhiếp chính vương còn hiệu lực cho tới khi ba ấn được bàn giao. Lễ bộ khẳng định lễ trưởng thành đánh dấu Hoàng đế chính thức thân chính từ canh năm ngày sinh nhật. Nội các thì nói mọi thay đổi chức vụ cấp cao phải chờ Đại triều Giao quyền.
Ba cơ quan, ba cách hiểu. Và lần đầu tiên sau mười năm, chúng được đặt công khai trên cùng một mặt bàn.