Chương 3: Hũ Men Độc Sau Bếp Nhà Cũ
Ba ngày sau, tin xưởng dùng men độc lan khắp các nhóm làng nghề.
Ảnh bình gốm rộp đáy bị tô chữ đỏ, rồi tên Duy An bị gắn vào như thể anh là kẻ phá hoại đơn hàng Nhật.
Đơn vị kiểm định chưa trả kết quả, nhưng đám đông đã có bản án riêng.
Gia Khiêm tận dụng thời cơ, đề nghị kiểm tra đột xuất căn nhà cũ của Duy An.
Hắn tin ở đó chỉ có vài chum men lộn xộn và một người thợ nghèo không biết tự bảo vệ.
Nhưng khi đoàn kiểm tra đến, mọi hũ men đều dán ngày, nguồn tro, người lấy mẫu và số mẻ.
Phạm Duy An không có thói quen giải thích nghề bằng khẩu hiệu.
Anh để bàn tay nói thay mình.
Bàn tay ấy có vết sẹo nhỏ ở kẽ ngón, có lớp chai do xoay đất nhiều năm, có vệt bỏng cũ mỗi khi trời lạnh lại nhói.
Anh đặt hũ men lạ sau bếp, nắp hũ còn dấu vân tay, camera nhà hàng xóm và mẫu hóa chất tạo bóng công nghiệp lên bàn, chậm rãi như đặt một người thân.
Với người ngoài, đó chỉ là đất, tro và lửa.
Với Duy An, đó là ba đời nhà họ Phạm, là những đêm ông nội ngồi nghe tiếng lò thở, là những lần cha anh đổ bỏ cả mẻ vì một vệt rạn sai hướng.
Hoài Phương đứng cạnh nhưng không nói thay.
Cô chỉ nhắc mọi người lập biên bản đúng quy trình.
Chính sự lạnh ấy làm Duy An yên tâm.
Cô không cứu anh bằng cảm tình; cô buộc tất cả phải đi đúng luật.
Người kiểm tra phát hiện một hũ men sau bếp.
Duy An vừa nhìn đã biết không phải của mình.
Mùi hóa chất sắc, lạnh và hăng, không giống mùi tro rơm đã lọc.
Gia Khiêm ở ngoài cổng lập tức lớn tiếng: “Tang vật còn đó, còn cãi à?”
Duy An không mắng.
Làng nghề đã dạy anh một điều: tiếng chửi to nhất cũng tắt trước miệng lò, chỉ có đồ ra lò mới ở lại.
Anh yêu cầu niêm phong mẫu, lập biên bản ngay tại chỗ, ký tên ba bên.
Khi một người thợ trẻ run tay đưa thêm tấm ảnh chụp bảng nhiệt, Duy An chỉ nhìn cậu rất lâu rồi gật đầu.
Không phải vì cậu hôm nay mới có can đảm, mà vì cuối cùng cậu đã chọn không để sự im lặng của mình trở thành đất trộn vào mẻ men bẩn.
Duy An yêu cầu lấy dấu vân tay trên nắp hũ và kiểm camera nhà hàng xóm.
Bà cụ bán nước đầu ngõ kể tối qua có xe tải nhỏ ghé qua, người xuống xe mặc áo khoác của xưởng Gia Khiêm.
Lời kể ấy không dài, nhưng đủ làm mặt hắn đổi màu.
Đêm xuống, căn lò cũ bên sông Hồng lại đỏ lên như một con mắt thức.
Duy An ngồi trước miệng lò, nghe mùi tro rơm ẩm trộn với hơi đất nóng.
Anh nhớ ngày bị Mỹ Hân quay lưng, nhớ khay men vỡ dưới gót giày Gia Khiêm, nhớ ánh mắt của những người thợ cúi xuống vì sợ mất lương.
Anh không trách họ mãi.
Nhưng anh cũng không cho phép nỗi sợ ấy trở thành luật của làng.
Tối đó, Mỹ Hân tìm đến cổng nhà.
Cô hỏi anh có thể nhận tiền rời khỏi Bát Tràng không.
Duy An nhìn cô qua song sắt: “Em bán công thức rồi, giờ muốn mua luôn quê hương của anh à?” Cô cúi mặt.
Phòng thí nghiệm gửi kết quả sơ bộ ngay sau đó: hũ men lạ có chất tạo bóng công nghiệp, không trùng bất kỳ mẻ nào trong sổ lò.