Chương 7: Hương cũ không phải tiêu chuẩn duy nhất

Năm thứ năm, cây số 31 được nhân thử.

Không phải để thay cây cổ.

Chỉ để trả lời một câu hỏi: nếu trồng ở ba độ cao khác nhau, nó còn giữ được sức chịu nóng và chất lượng ổn định không?

Chúng tôi làm 120 cây giống.

Chia cho mười hai hộ.

Không hộ nào được trồng quá mười cây.

Nếu thất bại, không ai mất cả vườn.

Nếu thành công, không ai độc quyền toàn bộ kinh nghiệm.

Đây là điều chúng tôi học được sau nhiều năm: thích nghi tốt nhất khi sai lầm cũng được phân tán.

Trong lúc đó, cây cổ của cha tôi hồi phục một phần sau ba năm giảm hái và phục hồi bóng che.

Mẻ trà từ nó có hương sâu hơn năm đầu.

Không trở lại như ký ức.

Nhưng tốt hơn.

Cụ Mẩy uống rồi nói:

“Khói đá về chút.”

Tôi cười.

“Cụ chắc không?”

“Không.”

“Già rồi mũi kém.”

Mọi người cười.

Đó là thay đổi lớn.

Năm đầu, chúng tôi sợ nói trà kém.

Năm thứ năm, có thể cười khi không chắc.

Không cần biến mỗi chén thành phán quyết về danh dự cả vùng.

Nhưng thị trường bắt đầu gặp khó với cách chúng tôi làm.

Một nhà phân phối lớn muốn ký hợp đồng ba năm, yêu cầu hồ sơ hương vị mục tiêu cố định.

“Khách cần biết mua năm nay hay năm sau cũng giống nhau ở mức nhất định.”

Tôi hiểu.

Sự ổn định là giá trị thật.

Không thể lấy “thiên nhiên biến đổi” làm cớ cho sản phẩm lúc ngon lúc dở vô hạn.

Chúng tôi phải xác định phần nào cần ổn định, phần nào được phép thay đổi.

Kỹ thuật sao.

Vệ sinh.

Độ ẩm thành phẩm.

Không có mùi lỗi.

Tiêu chí an toàn.

Những thứ đó phải ổn định.

Còn cường độ hoa, độ chát, hậu vị theo niên vụ có thể dao động trong khoảng đã công bố.

Tôi đề nghị hợp đồng dùng “khung cảm quan”, không dùng một mẫu chuẩn duy nhất.

Nhà phân phối nói:

“Phức tạp.”

“Nông nghiệp phức tạp.”

“Khách không thích phức tạp.”

“Vậy chúng tôi cần kể đơn giản mà không nói sai.”

Chúng tôi thử hệ thống ba dòng:

Di sản — trà từ nhóm cây cổ, sản lượng thay đổi theo năm, không cam kết luôn có.

Vườn — trà từ cây trung niên và các dòng ổn định, mục tiêu chất lượng nhất quán hơn.

Mùa — các lô thử theo niên vụ, cây con hoặc kỹ thuật mới, số lượng nhỏ, ghi rõ đặc điểm.

Không dòng nào được gọi là “thấp cấp”.

Chúng phục vụ mục đích khác nhau.

Doanh thu của dòng Vườn dần vượt dòng Di sản.

Điều đó làm Hoàng Sử cuối cùng thay đổi.

Ông từng là người bảo vệ chữ cổ thụ mạnh nhất.

Một hôm ông nói:

“Có lẽ mình đã bắt mấy cây già làm việc quá nhiều vì chúng kiếm tiền giỏi.”

Tôi nhìn ông.

“Ông nói lại để tôi ghi âm.”

“Cút.”

Chúng tôi cười.

Hà Miên lúc này chỉ lên vài đợt mỗi năm.

Cô có dự án ở vùng khác.

Một lần cô báo sẽ đi sáu tháng nghiên cứu trên cao nguyên phía bắc.

Tôi thấy khó chịu theo cách không liên quan cây trà.

“Sáu tháng?”

“Ừ.”

“Dữ liệu ai xem?”

“Anh.”

“Tôi không phải khí hậu học.”

“Tôi đã dạy anh đủ để biết khi nào phải gọi người.”

“Còn nếm mẫu?”

“Cụ Mẩy.”

“Cụ nói mũi kém.”

“Vậy càng không thiên vị.”

Tôi biết cô cố tình chọc.

Trước khi đi, Hà Miên đưa tôi quyền truy cập kho dữ liệu và danh sách ba người có thể hỗ trợ.

Không có thứ gì chỉ nằm trong laptop của cô.

Tôi nhận ra đây là cách cô làm mọi việc.

Nếu một hệ thống cần cô mãi mãi, cô coi đó là thiết kế tệ.

Sáu tháng cô đi, dự án vẫn chạy.

Trạm hỏng một cảm biến, chúng tôi thay.

Một hộ quên ghi hai tuần, nhóm nhắc.

Cây số 31 ở độ cao thấp bị sâu mạnh hơn dự kiến, chúng tôi ghi.

Không ai chờ “chị Miên về giải quyết”.

Khi cô trở lại, việc đầu tiên cô hỏi:

“Có gì hỏng vì tôi không có mặt?”

“Không đáng kể.”

“Tốt.”

Tôi nói:

“Cô không buồn vì mình không cần thiết à?”

“Tôi muốn hữu ích, không muốn không thể thay thế.”

Câu đó ở lại với tôi.

Cha tôi từng là người không thể thay thế của nhà sao.

Khi ông mất, tôi mất gần hai năm mới hiểu hết ghi chú của ông.

Tôi không muốn con cháu trải qua chuyện đó với mình.

Chúng tôi bắt đầu mở lớp cho thanh niên trong bản.

Không chỉ dạy sao trà.

Dạy đọc trạm đo.

Dạy ghi mùa.

Dạy tính giá.

Dạy tại sao một lô hỏng phải ghi hỏng, không giấu.

Dạy rằng “truyền nghề” không phải giữ bí quyết đến phút chết rồi trao cho một người được chọn.

Năm đó, mẻ trà ngon nhất không do tôi sao.

Là của Lý Mẩy Nhỏ, cháu cụ Mẩy, hai mươi hai tuổi.

Trong buổi nếm mù, tôi cho nó điểm cao nhất.

Khi mở mã, tôi im gần một phút.

Cô bé hỏi:

“Chú buồn à?”

“Không.”

“Chỉ hơi già.”

Cả phòng cười.

Tôi uống thêm một chén.

Hương không giống trà cha tôi.

Không hoàn toàn giống trà tôi.

Nhưng rất ngon.

Đó là lúc tôi hiểu truyền thống còn sống không phải khi thế hệ sau làm y hệt mình.

Mà khi họ hiểu đủ sâu để làm khác mà vẫn biết mình đang thay đổi điều gì.