Chương 2: Quý Nhân Gõ Cửa
Làng gốm Bát Tràng những ngày chuẩn bị Triển lãm di sản văn hóa nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Những chuyến xe tải chở đất sét trắng nối đuôi nhau ra vào phố Giang Cao. Trần Thế Sơn đứng trước cổng xưởng gốm Sơn Hà rộng lớn, hãnh diện giới thiệu lô sản phẩm bình gốm men ngọc bóng bẩy được nung bằng lò ga công nghiệp cho các đối tác thu mua. Sản phẩm của Sơn nhìn qua có màu sắc rất rực rỡ, nhưng nếu nhìn kỹ dưới ánh sáng mặt trời, lớp men mỏng dính, thiếu độ sâu và có cảm giác thô cứng của hóa chất công nghiệp công thức rẻ tiền. Sơn không ngần ngại nói lớn trước đám đông khách hàng về việc xưởng gốm Sơn Hà đang sở hữu công thức men ngọc độc quyền quý hiếm nhất vùng Bát Tràng.
Đột nhiên, một chiếc xe siêu sang Mercedes-Benz màu đen lịch lãm đỗ xịch trước lối vào xưởng. Bước xuống xe là Phạm Thu Hương, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại Hà Nội. Hương mặc một bộ vest công sở màu xám tro cắt may tinh tế, vóc dáng thanh mảnh nhưng toát lên phong thái uy nghiêm của một nữ quản lý quyền lực. Cô khẽ đưa ngón tay thon dài chỉnh lại chiếc gọng kính titan mảnh trên sống mũi, đôi mắt sắc sảo lướt qua những chiếc bình gốm của Sơn. Đi sau cô là hai chuyên gia giám định nghệ thuật của Viện Hóa học Công nghiệp và một luật sư kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ.
Trần Thế Sơn lập tức đon đả chạy ra tiếp đón, giọng nói vô cùng nịnh nọt: "Chào chị Hương! Tôi là Trần Thế Sơn, chủ xưởng Sơn Hà. Đây chính là lô bình gốm men ngọc cổ truyền Bát Tràng mà tôi đã đăng ký tham gia tuyển chọn cho Phái đoàn Ngoại giao châu Âu. Xưởng của tôi sử dụng công nghệ lò ga hiện đại, công suất lớn nhất vùng Giang Cao này!"
Phạm Thu Hương khẽ cầm một chiếc chén nhỏ lên quan sát dưới ánh nắng ban ngày. Cô lật nhẹ đáy chén, khẽ nhíu mày khi thấy các nét rạn men thô thiển và không đồng đều. Hương cất giọng thanh mảnh nhưng vô cùng lý tính: "Anh Sơn, hồ sơ CO/CQ và chứng nhận xuất xứ nguyên liệu của xưởng anh đâu? Trung tâm Xúc tiến Thương mại chỉ lựa chọn tác phẩm đạt tiêu chuẩn di sản nghệ thuật quốc gia để tặng phái đoàn quốc tế, chúng tôi không cần những sản phẩm sản xuất đại trà bằng men hóa chất công nghiệp. Tôi cần chứng từ thực nghiệm tro trấu và báo cáo phân tích oxit sắt tự nhiên của dòng men này."
Sơn lúng túng, mồ hôi khẽ thấm ra lưng áo sơ mi đắt tiền, gã vội vã đưa mắt ra hiệu cho trợ lý mang hồ sơ ra, nhưng Hương đã khoát tay từ chối. Cô không muốn lãng phí thời gian vào những lời giải thích sáo rỗng. Ánh mắt cô hướng sang xưởng gốm cổ Quang Minh nằm lọt thỏm đối diện, nơi có làn khói trấu nồng nặc và mùi đất sét ẩm đặc trưng đang bay ra từ lò bầu truyền thống.
Hương bước thẳng qua con đường đất đỏ, tiến vào xưởng gốm của Minh. Inside, Minh đang cặm cụi đứng bên đống đất sét trắng sông Đà, anh khẽ cúi người ngửi nhẹ mùi bùn đất ẩm trước khi đặt lên bàn xoay để tạo hình. Thói quen nhỏ này giúp anh cảm nhận được độ dẻo và hàm lượng nước tối ưu của xương đất.
"Chào anh, tôi là Phạm Thu Hương." Hương đứng quan sát Minh tạo hình chiếc Bình Tỳ Bà bằng tay với những đường nét uốn lượn vô cùng mềm mại. "Tôi đã đọc qua các tài liệu nghiên cứu về men ngọc phục cổ của dòng họ Nguyễn Quang. Tôi muốn trực tiếp thẩm định thực lực của anh trước khi quyết định ký hợp đồng quảng bá thương hiệu trị giá năm tỷ đồng cho triển lãm ngoại giao sắp tới. Tôi cũng biết việc học trò cũ của anh đã cướp đơn hàng xuất khẩu đi Pháp của anh."
Minh khẽ lau bàn tay dính đất sét vào tấm tạp dề sờn cũ, ngẩng đầu nhìn cô gái đối diện. Sự xuất hiện của Hương mang đến một luồng gió mát lành và lý tính giữa xưởng gốm đầy bụi bặm. Minh thản nhiên đáp: "Chào cô Hương. Nếu cô muốn tìm những sản phẩm hoàn hảo không tì vết giống như đúc từ khuôn máy, thì xưởng đối diện của Trần Thế Sơn phù hợp hơn. Còn gốm ở đây được nung bằng lò bầu cổ truyền, mỗi chiếc bình là độc nhất vô nhị, mang cả linh hồn của lửa và đất sét sông Hồng. Lửa lò bầu không bao giờ tuân theo các thuật toán công nghiệp lập trình sẵn."
Hương khẽ điều chỉnh lại mắt kính titan, đôi mắt phượng ánh lên sự thích thú sâu sắc trước thái độ thẳng thắn và kiêu hãnh của người thợ gốm trẻ tuổi. "Tôi không đầu tư bằng niềm tin hay lòng trắc ẩn, anh Minh. Tôi cần thấy một sản phẩm men ngọc thực tế đạt chuẩn nghệ thuật đỉnh cao, hoàn toàn không có độc tố chì. Nếu anh làm được, Trung tâm sẽ hỗ trợ ngân hàng thương mại cổ phần kỹ thương Việt Nam (Techcombank) giải ngân khoản tín dụng ưu đãi mười tỷ đồng để anh khôi phục lò bầu Giang Cao."
Hương bước lại gần bàn xoay, cúi người quan sát kỹ hơn. Gương mặt cô nghiêm nghị, phong thái vô cùng làm việc chuyên nghiệp: "Tôi là người chuộng những con số thực tế và tính pháp lý vững chắc. Nếu gốm của anh không vượt qua được kiểm nghiệm độc chất của Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, tôi sẽ hủy bỏ dự án ngay lập tức. Tôi không muốn danh tiếng quốc gia bị ảnh hưởng bởi những sản phẩm lỗi thời. Anh có dám nhận lời thách thức này không?"
Minh nhìn thẳng vào mắt Hương, khẽ gật đầu đồng ý. Sự lý tính tuyệt đối của cô gái này không làm anh khó chịu, ngược lại, nó tạo nên một niềm tin sòng phẳng giữa hai bên. Anh biết cô là người hiểu giá trị của nghệ thuật đích thực chứ không phải kẻ ham hư vinh rẻ tiền.