Chương 10: Kẻ Gác Sổ
Phan Đức không gọi ai đến giữ Trường Phong. Ông chỉ nhìn hai chúng tôi một lúc lâu, rồi chậm rãi khép Bản Ghi Gốc lại, đặt bàn tay già nua lên bìa sổ như che chở.
“Các cô cậu nghĩ tìm được một câu là giải quyết được mười bảy năm sao?”
Trường Phong bước đến đứng cạnh tôi. “Không.”
“Vậy thì sao?”
“Ít nhất cũng tìm ra đúng câu hỏi.”
Tôi suýt bật cười, nhưng giữ im lặng. Phan Đức kéo ngăn kéo dưới bàn đá, lấy ra một tấm ảnh cũ đã sờn mép. Trong ảnh là một người phụ nữ trẻ đứng cạnh ông thời còn trai trẻ, cả hai nheo mắt dưới nắng. Mặt sau ghi bằng mực xanh: PHẠM NGỌC LAN.
“Vợ tôi,” ông nói.
“Bà ấy ở B?” tôi hỏi.
“Ừ.”
“Ông vẫn nhớ bà ấy?”
“Tôi là Người Gác Sổ. Tôi không được phép quên.”
“Vậy suốt mười bảy năm ông mang ký ức của hai thành phố?”
“Không chỉ hai.” Ông đặt tấm ảnh xuống mặt đá. “Mỗi lần bản ghi bị sửa, tôi nhớ cả trước và sau.”
Lần đầu tiên, tôi không còn thấy ông là người nắm quyền. Tôi thấy một người bị nhốt trong chính quyền lực ấy, như người gác ngục cũng không được bước ra khỏi ngục.
“Tôi nhớ vợ mình còn sống,” ông nói, giọng đều đều như đang đọc lại một bản kê khai. “Và nhớ rằng bà ấy chưa từng tồn tại trong lịch sử hiện tại. Tôi nhớ một con phố có ba mươi tám gia đình, rồi lại nhớ nơi đó từ trước đến nay vẫn là bãi giữ xe. Tôi nhớ những đứa trẻ lớn lên, rồi nhớ giấy khai sinh của chúng trắng trơn.” Ông ngẩng lên. “Cô nghĩ tôi thích xóa à?”
“Ông vẫn làm.”
“Vì tôi đã thấy chuyện gì xảy ra khi con người không còn phân biệt được ký ức nào thuộc về đời mình.”
“Tôi phân biệt được,” Trường Phong nói.
“Cậu là ngoại lệ.”
“Vậy thì học từ ngoại lệ.”
Phan Đức nhìn anh, ánh mắt sắc lại. “Cậu sống mười bảy năm bằng cách biến một cô bé thành kẻ thù trong đầu mình. Cậu gọi đó là thành công?”
Trường Phong không đáp. Tôi đáp thay anh: “Không.”
Anh quay sang nhìn tôi. Tôi nói tiếp, giọng chắc hơn tôi tưởng: “Nhưng nó chứng minh ký ức có thể cùng tồn tại.” Tôi chỉ xuống dòng chữ mẹ để lại vẫn còn in trên trang sổ hé mở. “Và bà ấy không nói phải khôi phục toàn bộ. Chỉ là quyền được ghi nhận.”
“Nghĩa là gì?” Phan Đức hỏi.
“Tên thật.” Tôi mở cuốn sổ chép tay, lật đến danh sách sáu mươi ba người. “Họ không cần cả thành phố nhớ từng chi tiết cuộc đời ở B. Họ chỉ cần thành phố thừa nhận rằng người đang sống ở A có nguồn gốc từ B, và vẫn là người hợp lệ. Một lịch sử hoàn toàn có thể ghi chú rằng một lịch sử khác từng tồn tại.”
Phan Đức nheo mắt. “Cô đang nói biến Bản Ghi Gốc thành một hồ sơ đa lớp.”
“Đúng.”
“Ai làm chứng?”
Tôi khựng lại. Phan Đức đặt tay lên quyển sổ. “Mọi sửa đổi danh tính cần ba tầng neo: người đó tự nhận tên mình, ít nhất một ký ức sống độc lập xác nhận, và một bản ghi công khai. Mẹ cô mới hoàn thành tầng đầu tiên cho sáu mươi ba người.”
“Tôi làm chứng cho Minh Lam,” Trường Phong nói ngay.
“Một.”
“Cha mẹ cô ấy cũng đang nhớ.”
“Ký ức của họ chỉ tồn tại trong lúc hội tụ. Khi hai nhánh tách ra, nó có thể mất.”
Tôi nhớ đến giọng mẹ sáng nay: vậy thì vẫn là con. “Nếu họ tự nguyện ghi lại trước khi mất thì sao?”
Phan Đức im lặng một lúc. “Có thể được.”
“Còn bản ghi công khai?”
Trường Phong ngước nhìn lên trần vòm. Tháp Đồng Hồ Cũ từng là trung tâm của hệ thống báo động đô thị, nơi mọi còi hú và loa phường của thành phố được điều khiển. Tôi hiểu ra cùng lúc với anh.
“Phát thanh.”
Phan Đức lắc đầu. “Không đủ.”
“Ông vừa nói công khai cơ mà.”
“Bản ghi công khai nghĩa là một lượng đủ lớn ký ức tập thể phải tiếp nhận cái tên đó.”
“Bao nhiêu là đủ?”
“Không có con số.”
“Vậy thì thử.”
“Nếu thất bại?”
“Chúng ta đang thất bại sẵn rồi.”
Ông ngước nhìn lên ô cửa tròn trên cao. Qua lớp kính bám bụi, hai mặt trăng đã gần chạm vào nhau, viền sáng của chúng như sắp liền làm một.
“Còn ba giờ.”
“Cho tôi dùng hệ thống phát thanh.”
“Không.”
“Ông không cần tin tôi.”
“Đây không phải chuyện tin hay không.”
“Vậy là chuyện gì?”
“Nếu cô đọc lịch sử B cho cả thành phố nghe trong lúc hội tụ, cô có thể đánh thức ký ức sâu ở hàng triệu người.”
“Tôi không đọc lịch sử.” Tôi giơ danh sách lên. “Tôi đọc tên.”
“Tên mang theo ký ức.”
“Vậy ông định làm gì? Tiếp tục dụ từng người ký cho đến khi sạch sẽ?”
Phan Đức siết chặt bàn tay. “Tôi sẽ khóa nhánh vào lúc hai mặt trăng chạm nhau.”
“Không cần chữ ký?”
“Nếu hội tụ vượt ngưỡng, quyền bảo toàn khẩn cấp cho phép tôi làm vậy.”
Tôi lạnh người. “Còn sáu mươi ba người?”
“Sẽ bị đào thải.”
“Còn Trường Phong?”
Ông nhìn anh, và lần này trong mắt ông có gì đó như tiếc nuối. “Có thể ký ức B của cậu ấy bị xóa. Cũng có thể cả cấu trúc hợp nhất trong cậu ấy không chịu nổi.”
Tôi nắm lấy tay Trường Phong theo phản xạ. Anh nhìn xuống hai bàn tay đang đan vào nhau, không nói gì, cũng không rút ra. Bàn tay anh lạnh và hơi run, thứ run rẩy mà suốt năm năm đối đầu tôi chưa từng thấy ở anh lấy một lần. Tôi chợt hiểu nếu Phan Đức khóa nhánh, người mất nhiều nhất có lẽ không phải tôi.
Tôi quay lại phía Phan Đức. “Ông sẵn sàng giết sáu mươi ba người để tránh rủi ro tâm lý cho thành phố?”
“Tôi sẵn sàng giữ sáu triệu người trong một lịch sử mà họ có thể sống được.”
“Ông lại đếm.”
“Người giữ thành phố buộc phải đếm.”
“Vậy hãy để chính người trong thành phố được chọn.”
Tôi chìa tay, Trường Phong đưa ngay điện thoại cho tôi. Không có sóng. Phan Đức đã chặn hết.
Trường Phong bật cười khẽ. “Tôi đoán trước ông sẽ làm vậy.” Anh rút từ túi áo khoác ra một chiếc bộ đàm cũ, cỡ bằng bàn tay. “Ông Hải đang ở phòng phát dự phòng.”
Sắc mặt Phan Đức thay đổi. “Cậu—”
“Tôi đã chuẩn bị mười bảy năm.” Anh quay sang tôi. “Cô có danh sách chứ?”
Tôi giơ cuốn sổ chép tay lên. “Có.”
“Có muốn làm một chuyện cực kỳ thiếu thận trọng không?”
“Anh đang hỏi người đã đấu với anh suốt năm năm đấy à?”
Trường Phong mỉm cười. “Đúng là câu hỏi thừa.”
Chúng tôi chạy về phía cầu thang. Phan Đức không đuổi theo. Đến bậc thang đầu tiên, ông gọi với theo: “Minh Lam.”
Tôi quay lại. Ông đứng một mình bên Bản Ghi Gốc, giữa căn phòng vòm mênh mông, nhỏ bé hơn bao giờ hết.
“Nếu cô làm thành phố vỡ, tôi sẽ là người khóa nó lại.”
“Còn nếu tôi thành công?”
Ông cúi nhìn tấm ảnh vợ trên mặt bàn đá. “Thì có lẽ, lần đầu tiên sau mười bảy năm…” Giọng ông nhỏ dần, gần như tan vào tiếng vọng.
“Tôi sẽ được viết lại tên bà ấy.”