Chương 7 / 8 ◆ ~8 phút đọc

Chương 7: Nước không nhớ ai từng là vương phi

Bốn năm sau Nam Mộc, ở những nơi tôi làm việc, người ta đã thôi gọi tôi là vợ cũ của Nhiếp chính vương. Ở kinh thành thì chưa. Mỗi lần những tờ tin truyền tay trong các trà lâu nhắc đến Quy hoạch sông Thương, tiêu đề vẫn thích viết: “Cựu vương phi Hạ Vân Khanh lại phản đối Công bộ.”

Ban đầu tôi bực, sau thì thấy chẳng đáng. Nước không biết tôi từng là ai. Mực nước chỉ lên hoặc xuống, đê chỉ giữ được hoặc không, còn người trong vùng chỉ cần biết cảnh báo có tới đúng giờ hay không.

Năm thứ tư, một dự án mới đưa tôi trở lại kinh. Triều đình muốn đào tuyến kênh nối sông Thương với hồ Thanh Loan để giảm áp lực mùa lũ và cấp nước mùa khô. Đây là dự án lớn nhất kể từ Nam Mộc, và nó cũng mang một vấn đề quen thuộc. Quanh hồ Thanh Loan có hơn ba mươi nghìn người sinh sống, phần lớn đánh cá, trồng sen và canh tác trên bãi. Nếu điều tiết hồ theo nhu cầu chống lũ, mực nước theo mùa vụ sẽ thay đổi. Người bên sông Thương được lợi, người ở Thanh Loan gánh chi phí.

Tôi nhìn tấm bản đồ và nghĩ: chúng ta lại đứng trước cùng một câu hỏi, chỉ khác tên địa phương. Ai được bảo vệ? Ai phải nhường? Và ai được ngồi trong phòng khi quyết định?

Lần này tôi không chờ đến lúc dự án sắp được phê duyệt. Đại diện Thanh Loan được mời tham gia ngay từ giai đoạn thiết kế. Ngư dân nói nếu mực nước hạ sớm, cá sẽ mất bãi đẻ. Người trồng sen nói nước cao quá lâu thì củ thối. Quan thủy vận muốn kênh mở quanh năm cho thuyền bè. Nông dân hạ lưu lại muốn giữ nước cho mùa khô. Không có phương án nào tối ưu cho tất cả, nhưng khác với Nam Mộc, lần này xung đột lộ ra trước khi đá được kè và đất được đắp. Đó đã là tiến bộ.

Lục Trường Uyên lúc này không còn nắm toàn bộ quyền nhiếp chính như trước. Hoàng đế đã trưởng thành, nhiều việc được trả lại cho triều đình. Hắn vẫn là một thân vương có ảnh hưởng lớn, nhưng không còn là người một mình đóng ấn lên mọi dự án.

Chúng tôi gặp nhau trong một phiên tham vấn. Hắn ngồi ở hàng đại biểu trung ương, tôi ngồi bàn kỹ thuật, không ai xếp chúng tôi cạnh nhau. Giữa buổi, một vị quan trẻ đứng lên hỏi: “Hạ đại nhân, nếu không thể làm vừa lòng cả hai lưu vực, cuối cùng phải ưu tiên nơi nào?”

“Đừng bắt đầu bằng địa danh,” tôi đáp. “Hãy bắt đầu bằng những mục tiêu tối thiểu không được phép vi phạm.”

Chúng tôi cùng nhau viết ra bốn ranh giới. Không để khu dân cư lớn nào chịu nguy cơ chết người vượt mức đã thống nhất. Không để một cộng đồng mất sinh kế chính mà không có phương án thay thế và bồi thường. Không vận hành hồ theo cách phá vỡ chu kỳ sinh thái nếu có thể tránh bằng cách điều chỉnh lịch. Không để một bên hưởng trọn lợi ích còn bên kia gánh gần hết chi phí. Chỉ sau đó mới tìm phương án tốt nhất trong phần còn lại.

Vị quan trẻ nói: “Như vậy dự án sẽ đắt hơn.”

“Đúng.”

“Có khi còn không đáng làm.”

“Cũng có thể,” tôi nói. “Không phải dự án nào có lợi về tổng thể cũng đáng làm, nếu cái lợi ấy chỉ tồn tại nhờ một nhóm người không có quyền từ chối phải trả giá quá đắt.”

Lục Trường Uyên nhìn tôi từ phía bên kia phòng. Ngày trước, câu ấy hẳn đã khiến hắn phản bác ngay. Lần này hắn chỉ hỏi: “Nếu trả đủ phần chi phí đó thì sao?”

“Thì khi ấy dự án mới được tính lại cho thật.”

Cuối cùng tuyến kênh được thu nhỏ, không mở quanh năm mà chỉ vận hành theo ngưỡng của mùa lũ và mùa hạn. Thanh Loan có quỹ bù đắp sinh kế, một số bãi cá được giữ lại, các trạm đo chia sẻ số liệu cho cả hai vùng. Dự án mất thêm hai năm và tốn kém hơn dự kiến. Không ai dựng bia ghi tên tôi. May thay.

Cũng trong thời gian ấy, cha tôi lâm bệnh, nên tôi về Hạ gia thường hơn. Một tối, mẹ ngồi bên giường cha, bỗng hỏi tôi: “Con có định tái giá không?”

“Con không biết.”

“Trường Uyên đến giờ vẫn chưa cưới ai.”

“Con biết.”

“Hai đứa vẫn gặp nhau.”

“Vì công việc.”

Mẹ nhìn tôi như thể không tin. Tôi cũng không hoàn toàn tin chính mình. Đôi khi chúng tôi gặp nhau ngoài công việc, uống trà, đi dạo, nhưng chưa bao giờ nhắc đến chuyện tái hôn. Đó là điều kỳ lạ nhất. Hồi còn là vợ chồng, xung quanh lúc nào cũng có người hỏi khi nào có con, ai quản phủ, ai quyết việc, ai phải nhường ai. Đến khi đã chia tay, lần đầu tiên chúng tôi mới có thể chỉ đơn giản là nói chuyện với nhau.

Một buổi tối, trong lúc đi dạo dọc bờ hồ ngoài thành, Lục Trường Uyên hỏi: “Nếu ngày đó ta không hưu nàng, chúng ta có thể được như bây giờ không?”

“Tôi không biết.”

“Nàng vẫn còn giận?”

“Còn một phần.”

“Ta tưởng bốn năm là đủ.”

“Thời gian không tự biến quyết định của người khác thành đúng.”

Hắn gật đầu. “Còn phần không giận?”

“Tôi hiểu ngài hơn.”

“Là tha thứ sao?”

“Không cần đặt tên cho nó.”

Hắn cười. “Ta nhớ nàng ghét những thứ mơ hồ.”

“Trong luật lệ thì ghét,” tôi nói. “Còn tình cảm thì được phép chưa có định nghĩa.”

Hắn nhìn tôi rất lâu. “Vậy ta chờ.”

“Đừng chờ như chờ một bản hợp đồng.”

“Ta sẽ sống cho việc của ta.”

“Vậy thì tốt.”

Một tháng sau, trận mưa lớn nhất trong bốn năm đổ xuống. Trạm sông Thương báo động đỏ, lần đầu tiên hệ thống mới phải vận hành toàn bộ. Thanh Loan điều tiết, hai vùng tràn sẵn sàng, dân cư nhận cảnh báo, kênh tiêu được mở. Không có vị chỉ huy tối cao nào đứng trên đê quát tháo ra lệnh. Mỗi nơi làm đúng phần việc đã định.

Tôi ở phòng điều phối số liệu trong kinh, không ở Nam Mộc. Trịnh Phác, giờ đã là trưởng nhóm vận hành, gửi thư hỏa tốc về: “Mực nước còn cách ngưỡng mở phân lũ hai tấc. Xu thế ổn định.” Một canh giờ sau, thêm một bức: “Đỉnh lũ đã qua. Không mở đê. Không ai mất nhà.”

Tôi ngồi xuống ghế. Không ai vỗ tay, cả đội vận hành còn đang cắm cúi ghi chép số liệu. Đó là một khoảnh khắc đẹp theo cách mà ngoài chúng tôi ra chẳng ai hiểu. Hệ thống đã vận hành mà không cần người dựng nên nó phải có mặt tại hiện trường. Chỉ đến lúc ấy tôi mới biết công việc của mình đã thành công. Nếu một công trình chỉ an toàn khi “Hạ Vân Khanh đích thân tới”, thì tôi chỉ tạo ra một kiểu lệ thuộc khác mà thôi.

Đêm đó, Lục Trường Uyên sai người đưa tới một mẩu giấy ngắn: “Nam Mộc ổn chứ?”

Tôi viết: “Ổn.”

Mẩu giấy thứ hai tới: “Nàng có xuống đó không?”

“Không cần.”

Một lúc lâu sau, người đưa thư lại gõ cửa. Trên giấy chỉ có mấy chữ: “Vậy mới tốt.”

Tôi nhìn dòng chữ ấy. Hắn hiểu. Có lẽ chúng tôi đã thay đổi nhiều hơn mình tưởng.

Đã đọc xong

Chương 7 / 8

Câu chuyện vẫn còn phía trước.

Đọc chương tiếp
Home Trước Sau
Đọc tiếp chỗ đang dở? Bạn đã đọc một phần chương này.
Cài đặt Đọc truyện
Cỡ chữ
Giãn dòng
Độ rộng trang đọc
Kiểu Chữ
Phông Nền
💬 Bình luận đoạn
Đang tải bình luận...