Chương 8: Người cũ đứng ở bờ bên kia
Sáu năm sau ngày nhận hưu thư, tôi trở lại Nam Mộc vào đúng mùa nước lớn.
Không có thảm họa.
Tôi về dự lễ mở trường mới ở cụm tái định cư Hạ Tân.
Ngôi trường xây trên nền cao, tường gạch, mái ngói. Không đẹp bằng trường ở Vĩnh Khê, nhưng có sân rộng và một bảng mực nước dựng ngay ngoài cổng.
Trẻ con được dạy ba hồi chiêng nghĩa là gì.
Không để chúng lớn lên với ý nghĩ lũ lụt là chuyện người lớn giấu cho đến phút cuối.
Thằng bé năm xưa chạy đi tìm chó giờ đã mười chín tuổi.
Nó làm phụ trạm thủy văn.
Tôi hỏi:
“Con chó đâu?”
Nó cười.
“Chết già rồi.”
“Lần sau còn chạy theo không?”
“Không.”
“Tốt.”
“Nhưng nếu là người thì chạy.”
Tôi gật.
“Cũng được.”
Các hộ Hạ Tân mới vẫn chưa đồng ý hết với những gì triều đình đã làm.
Một số người khá lên nhờ đất mới gần đường.
Một số mất nghề đánh cá.
Một số người già chưa bao giờ coi cụm mới là quê.
Chúng tôi không viết báo cáo rằng “tái định cư thành công hoàn toàn”.
Báo cáo năm thứ sáu ghi:
Thu nhập bình quân phục hồi vượt mức trước lũ, nhưng nhóm lớn tuổi và hộ phụ thuộc nghề sông có mức hài lòng thấp; cần tiếp tục hỗ trợ chuyển nghề và duy trì quyền tiếp cận bãi sông an toàn.
Tôi thích sự thật không đẹp.
Nó cho biết còn việc phải làm.
Lục Trường Uyên cũng tới Nam Mộc.
Hắn đã rời chức nhiếp chính hai năm trước, khi Hoàng đế thân chính hoàn toàn.
Không ai gọi hắn quyền thần nữa.
Chỉ Tĩnh Vương.
Hắn đứng ở bờ bắc, nhìn trạm phân lũ cũ.
Tôi đi tới.
“Ngài tới làm gì?”
“Xem trường.”
“Không cần ngài cắt băng.”
“Ta biết.”
“Vậy tốt.”
Hắn cười.
“Sáu năm vẫn câu đó.”
“Ngài sáu năm vẫn xuất hiện ở dự án của tôi.”
“Ta là người cũ có lịch sử với con đê.”
“Đúng là có.”
Chúng tôi đi dọc bờ.
Ở điểm từng mở đê, giờ có một mốc đá thấp.
Không ghi công ai.
Chỉ ghi:
Năm Đại Lương thứ 27, tại đây mở phân lũ có kiểm soát. Bốn làng di dời trước khi nước vào. Không ghi nhận tử vong trực tiếp. Việc mở đê gây thiệt hại lớn về nhà ở và sinh kế, dẫn tới cải tổ Quy hoạch An toàn lưu vực sông Thương.
Bên dưới là tên ba người ký mở, tên cơ quan phê chuẩn và liên kết tới kho hồ sơ công.
Lục Trường Uyên đọc.
“Tên ta vẫn ở đó.”
“Ngài từng đề nghị ghi.”
“Ta không hối hận.”
“Tốt.”
Hắn nhìn tôi.
“Nàng thì sao?”
“Tên tôi?”
“Không.”
“Hưu thư.”
Tôi dừng.
Hắn chưa từng hỏi lại trực tiếp suốt nhiều năm.
“Ngài muốn biết tôi có hối hận cuộc hôn nhân kết thúc?”
“Ừ.”
Tôi nghĩ.
“Không.”
Hắn gật như đã đoán.
“Nhưng tôi cũng không còn muốn dùng việc đó để định nghĩa cả sáu năm trước.”
Hắn nhìn tôi.
“Nghĩa là?”
“Chúng ta từng thất bại trong một cuộc hôn nhân.”
“Sau đó học được cách làm việc cùng nhau.”
“Có lúc làm bạn.”
“Có lúc tôi vẫn giận.”
“Không cần biến nó thành chuyện một người phụ bạc, một người trả thù rồi thắng.”
Lục Trường Uyên cười khẽ.
“Nàng vừa phá một câu chuyện rất dễ kể.”
“Tôi chuyên phá phương án quá đơn giản.”
Hắn lấy từ tay áo một hộp nhỏ.
Tôi nhìn.
“Đừng nói là nhẫn.”
“Không.”
Hắn mở.
Một thước đo mực nước bằng đồng nhỏ, khắc vạch.
“Ta đặt làm cho bàn của nàng.”
“Quà gì kỳ vậy?”
“Nàng từng nói thứ tốt nhất ta có thể tặng là dữ liệu.”
Tôi bật cười.
“Tôi nói khi nào?”
“Năm đầu Nam Mộc. Khi ta hỏi cần gì.”
Tôi không nhớ.
Hắn nhớ.
Tôi nhận.
“Cảm ơn.”
Hắn hỏi:
“Ta có thể mời nàng ăn tối?”
“Ở đâu?”
“Quán cá phía chợ mới.”
“Tôi nghe dở.”
“Vậy càng phù hợp. Không ai nghĩ ta dùng bữa để cầu hôn.”
“Ngài đang nghĩ tới cầu hôn?”
Hắn nhìn sông.
“Có lúc.”
“Còn bây giờ?”
“Bây giờ ăn trước.”
Tôi gật.
“Được.”
Không có tái hôn trong chương này.
Có lẽ sau này.
Có lẽ không.
Tôi không thấy cần phải kết thúc đời một người phụ nữ bằng việc xác định cô có quay về với chồng cũ hay không.
Thứ đã kết thúc là một câu chuyện khác.
Nhiều năm trước, tôi từng nghĩ công việc trị thủy là giữ nước trong đê.
Sau Nam Mộc, tôi hiểu không phải.
Không thể bắt một dòng sông vĩnh viễn ở đúng chỗ mình muốn.
Cũng như không thể giữ mọi cộng đồng, mọi quyền lợi, mọi cuộc đời nguyên vẹn khi điều kiện thay đổi.
Việc của chúng ta là để dòng nước có chỗ đi mà không mặc định một nhóm người nào đó luôn phải chịu thay.
Để quyết định khó được nói trước, không giấu trong đêm.
Để người mất nhà được bồi thường không phải như một ân huệ.
Để lỗi được ghi lại kể cả khi không có một kẻ ác thuận tiện.
Và để hệ thống hoạt động ngay cả khi người từng đứng giữa cơn lũ đã rời đi.
Chiều hôm ấy, mực nước sông Thương ở mức xanh.
Trẻ con chạy trên bờ mới.
Không ai sơ tán.
Không ai cần tôi ra lệnh.
Tôi cầm chiếc thước đồng Lục Trường Uyên tặng, nhìn vạch nước thấp dưới chân đê.
Sáu năm trước, người ta gọi tôi là Vương phi bị hưu.
Bây giờ trên hồ sơ Công bộ, tên tôi chỉ ghi:
Hạ Vân Khanh — thành viên Hội đồng An toàn lưu vực.
Tôi thích dòng đó hơn.
Nó không nói tôi thuộc về người đàn ông nào.
Chỉ nói tôi chịu trách nhiệm cho phần việc nào.
Với tôi, như vậy đủ để gọi là một cuộc đời do mình chọn.
— HẾT —