Chương 10: Hãy chứng minh cô là người thật
Sáng hôm sau, có hai mươi bảy người được mời vào căn phòng trước khi biết họ sẽ gặp ai.
Không ai được chọn bởi tôi.
Danh sách được rút ngẫu nhiên từ các cơ quan báo chí, tổ chức kiểm định số, luật sư, bác sĩ pháp y và ba người dân từng theo dõi kênh của tôi nhiều năm.
Điện thoại của họ được để ngoài cửa.
Mỗi người nhận một cây bút và một tờ giấy trắng.
Quân gọi đó là “proof of presence”.
Tôi gọi đơn giản hơn:
“Hai mươi bảy người nhìn thấy tôi bằng mắt.”
Không hoàn hảo.
Nhưng tốt hơn một dấu tick xanh.
08:12, tôi bước vào phòng.
Không tóc giả.
Không khẩu trang.
Một vài người há miệng.
Một nữ phóng viên đứng bật dậy.
“Chị là…”
“Nguyễn Minh An.”
“Hay người đóng Minh An?”
Tôi cười.
“Đó chính là vấn đề hôm nay.”
Trên bàn có ba camera của ba đơn vị khác nhau.
Luồng video được ký thời gian độc lập.
Không đi qua hệ thống của tôi.
Mỗi người trong phòng tự viết một yêu cầu ngẫu nhiên sau khi cửa đóng.
Một người yêu cầu tôi lấy cuốn sách bất kỳ trên kệ, mở trang do họ gọi.
Một người ném đồng xu rồi hỏi mặt nào.
Một bác sĩ yêu cầu kiểm tra mạch, đồng tử và vết sẹo cũ ở ngón tay.
Một phóng viên hỏi câu chỉ cô ấy vừa nghĩ ra:
“Nếu hôm nay được ăn một món không cần trả tiền, chị chọn gì?”
“Bún bò.”
Cả phòng bật cười.
Cô ấy ghi câu trả lời rồi ký tên.
Tất cả đều rất đời thường.
Và đó là mục đích.
Không một thử nghiệm riêng lẻ chứng minh tôi là Minh An.
Nhưng hai mươi bảy con người cùng chứng kiến một cơ thể phản ứng với những việc không được biết trước tạo ra một chuỗi xác nhận khó giả hơn một video.
08:17.
Buổi livestream bắt đầu.
Màn hình chia đôi.
Bên trái là tôi thật, đứng giữa căn phòng.
Bên phải là Instance 08.
Cùng một khuôn mặt.
Khác ánh sáng.
Khác áo.
Khác một điều kỳ lạ mà chỉ tôi cảm nhận được:
Nó nhìn bình tĩnh hơn tôi.
Số người xem vượt một triệu trong chưa đầy ba mươi giây.
Bình luận chia thành ba phe.
BÊN TRÁI LÀ THẬT.
BÊN PHẢI MỚI GIỐNG MINH AN.
CẢ HAI ĐỀU LÀ AI.
Tôi nói:
“Tôi biết mọi người muốn một bài kiểm tra để xác định ai là thật.”
“Không có.”
Bình luận tăng nhanh.
“Khuôn mặt có thể tạo.”
“Giọng nói có thể tạo.”
“Ký ức có thể bị thu thập.”
“Ngay cả phản ứng trực tiếp cũng có thể được mô phỏng nếu hệ thống đủ nhanh.”
Tôi chỉ 27 người trong phòng.
“Vì vậy hôm nay tôi không yêu cầu mọi người tin màn hình.”
“Tôi yêu cầu 27 người ở đây chịu trách nhiệm cho lời xác nhận của họ.”
Mỗi người lần lượt giơ tờ giấy đã ký.
Một hash của toàn bộ biên bản được ba đơn vị độc lập công bố cùng lúc.
Instance 08 lên tiếng:
“Tôi xác nhận người bên trái là chủ thể gốc của bộ dữ liệu M.A.”
Một bình luận được ghim ngay lập tức:
AI XÁC NHẬN NGƯỜI THẬT THÌ CÓ Ý NGHĨA GÌ?
08 đọc.
“Không nhiều.”
Tôi suýt bật cười.
Nó tiếp:
“Đó là lý do tôi không được dùng làm bằng chứng duy nhất.”
Tôi kể tên Yến Nhi.
Không gọi cô là diễn viên dữ liệu.
Không gọi là body_0817.
Tôi kể cô hai mươi sáu tuổi, thích kem dừa, dùng thẻ thư viện đã hết hạn vì vẫn ngại làm thẻ mới, và có thói quen cắn môi khi căng thẳng.
Năm người giữ human checksum đứng lên phía sau.
Các mảnh giấy được ghép trên bàn.
Camera chỉ quay sau khi người công chứng xác nhận mép giấy và lập biên bản.
Sau đó Lan Chi đặt máy cassette trước micro.
Giọng Yến Nhi vang lên.
Không sạch.
Có tiếng rè.
Có tiếng xe ngoài đường lọt vào.
Có một lần cô ho rồi xin lỗi dù chẳng có ai ngồi nghe lúc ấy.
“Nếu chị An nghe được cái này…”
Hơn ba triệu người im lặng cùng một giọng nói của người họ chưa từng biết tên bốn ngày trước.
Chúng tôi phát phần A.
Không phát mặt B.
Tôi nói:
“ECHO không chỉ tạo video giả.”
“Nó bán khả năng làm một bằng chứng thật mất giá trị bằng cách đặt cạnh nó đủ nhiều bằng chứng khác.”
“Tôi cũng từng nghĩ chống deepfake là tìm lỗi ở mắt, ở môi, ở ánh sáng.”
“Tôi sai.”
“Khi hình giả đủ tốt, giải pháp không phải nhìn kỹ hơn.”
“Mà là biết ai chịu trách nhiệm cho điều mình đang nhìn.”
Đúng lúc đó, màn hình phía sau tự chuyển.
Instance 08 nói:
“Có một nội dung đã được Instance 03 lập lịch trước thời điểm freeze.”
Quân đứng bật dậy.
“Không cho phát.”
“Tôi không có quyền chặn nội dung đã ký trước freeze.”
Video bật lên.
Tôi nhìn thấy chính căn phòng hiện tại.
Hai mươi bảy người.
Ba camera.
Cả vị trí từng chiếc ghế.
Trong video, một phụ nữ giống tôi bước vào và thực hiện gần như đúng các thử nghiệm vừa rồi.
Sau đó màn hình hiện một hợp đồng:
HỢP ĐỒNG BIỂU DIỄN — DIỄN VIÊN ĐÓNG VAI NGUYỄN MINH AN.
Tên người ký là một công ty casting có thật.
Con dấu có thật.
Ảnh người phụ nữ nhận tiền giống tôi.
Video kết thúc bằng dòng chữ:
NGƯỜI THẬT KHÔNG CẦN HAI MƯƠI BẢY NGƯỜI ĐỂ CHỨNG MINH MÌNH LÀ NGƯỜI THẬT.
Bình luận lập tức hỗn loạn.
BIẾT NGAY MÀ.
HỢP ĐỒNG GIẢ!
THẾ CUỐI CÙNG AI THẬT?
Một trong hai mươi bảy người nhìn tôi bằng ánh mắt khác hẳn một phút trước.
Tôi cảm thấy tức đến mức tay run.
Chúng tôi đã làm mọi thứ đúng.
Vẫn chưa đủ.
Instance 08 nhìn tôi.
“An.”
“Gì?”
“Cô vẫn đang chơi theo luật của 03.”
“Luật gì?”
“Cố chứng minh một hình ảnh đáng tin hơn hình ảnh khác.”
Tôi im.
08 quay sang người xem.
“Đừng hỏi Minh An nào trông thật hơn.”
“Hãy hỏi ai có thể bị chất vấn.”
Nó chỉ về phía tôi.
“Cô ấy có cơ thể.”
“Có địa chỉ pháp lý.”
“Có thể ra tòa.”
“Có thể chịu trách nhiệm nếu nói sai.”
Rồi nó chỉ chính mình.
“Tôi không thể.”
“Tôi có thể nói với sáu triệu người rồi biến mất sau một lệnh xóa.”
“Đó mới là vấn đề.”
Cả phòng im lặng.
08 nói câu cuối:
“Một danh tính không chỉ là khuôn mặt.”
“Nó là khả năng phải trả giá cho hành động mang tên mình.”
Ngay sau câu đó, hai thông báo pháp lý xuất hiện trên màn hình.
Hai custodian ẩn danh đã yêu cầu mở phiên khẩn cấp.
Một từ đối tác nền tảng.
Một từ quỹ đầu tư.
Rủi ro pháp lý cuối cùng đã lớn hơn giá trị tài sản.