Chương 9: Người Cha Và Món Nợ Với Một Đứa Trẻ
Hội đồng Đông Cung mất gần hai tuần để kiểm lời lão cung nhân. Tông chính phủ mở kho kín theo lệnh Hoàng đế, tìm thấy một bản ghi chỉ có số hiệu mà không có tên: năm Lương Du ba tuổi, một “nữ quyến cấp phi” được đưa tới biệt viện Tây Sơn dưới chế độ bảo hộ đặc biệt. Chi phí sinh hoạt được cấp qua một quỹ bí mật của Nội đình. Người phê ban đầu là Lương Túc. Hồ sơ không viết Tạ Nhu phi, nhưng ngày chuyển trùng đúng ngày sổ tang ghi bà qua đời.
Hà Dụ yêu cầu thêm một nguồn. Thái y viện tra sổ cũ, thấy người được gọi tới “xử lý hậu sự” hôm ấy thực ra chỉ ký xác nhận một quan tài đã niêm, không khám thi thể. Người này còn sống, nay về quê. Ngự sử địa phương lấy lời khai, ông nói được bảo không mở quan và tưởng đây là nghi thức bí mật của hoàng gia. Lời ấy không chứng minh người trong quan là ai, nhưng xác nhận hồ sơ cái chết được lập mà không có nhận dạng thi thể.
Nguồn thứ ba tới từ chính Hoàng đế. Lương Túc cuối cùng thừa nhận Tạ Nhu phi không chết năm đó. Nhà ngoại bà bị cuốn vào vụ án phản loạn; có tin một phe muốn bắt bà và Lương Du để ép triều đình. Ông bí mật đưa bà khỏi cung, cắt mọi liên hệ và công bố chết để truy tìm dừng lại. Vài tháng sau vụ án lắng, nhưng ông không đưa bà về vì sợ việc thừa nhận “cái chết giả” làm triều đình mất mặt và tạo cớ cho các phe công kích.
“Ban đầu là bảo vệ,” Tử Yên nói trong cuộc họp kín. “Sau đó là che một quyết định cũ.”
Lương Túc không phản bác.
Câu hỏi tiếp theo là nói với Lương Du thế nào. Hoàng đế muốn chờ tới khi tìm được Tạ Nhu phi. Tử Yên đồng ý không ném vào đứa trẻ một câu “mẹ con còn sống” rồi để cậu chờ vô định, nhưng nàng không đồng ý tiếp tục kể rằng bà đã chết nếu cậu hỏi trực tiếp. Hội đồng thống nhất cách trung gian: nói hồ sơ về mẹ cậu có điều chưa đúng, người lớn đang xác minh, và khi có thông tin chắc hơn sẽ giải thích.
Lương Du đã chín tuổi sau hai năm kể từ ngày Tử Yên tới Đông Cung. Cậu không còn dễ chấp nhận những câu mơ hồ. Khi nghe “hồ sơ chưa đúng”, cậu nhìn thẳng cha: “Người biết từ trước phải không?”
Lương Túc im.
Tử Yên không trả lời thay. Đây là câu hỏi giữa cha và con.
Hoàng đế nói: “Biết một phần.”
“Mẫu thân con chết không?”
“Có khả năng bà ấy còn sống.”
Lương Du đứng bật dậy, ghế đổ ra sau. Cậu không khóc ngay. Cậu hỏi tại sao cha để cậu cúng một người còn sống, tại sao mọi người kể bà bệnh chết, tại sao không ai đi đón. Lương Túc bắt đầu giải thích về phản loạn, con tin, ổn định. Những từ ấy đúng với một vị vua nhưng quá lớn với một đứa trẻ vừa biết nền tảng ký ức của mình có thể sai.
Tử Yên không chen vào để bênh Hoàng đế. Nàng chỉ hỏi Lương Du có muốn dừng cuộc nói chuyện không. Cậu nói muốn. Nàng đưa cậu về phòng, bảo hôm nay không cần học.
Buổi chiều cậu ném một nghiên mực xuống đất. Ngọc Chi định quát, Tử Yên ngăn. Nàng không nói phá đồ là đúng; nàng để cậu bình tĩnh rồi cùng nhặt mảnh, sau đó hỏi cậu có bị thương không. Khi cơn giận lắng, nàng mới nói nghiên mực không phải người đã giấu cậu. Nếu lần sau muốn đập thứ gì, cậu có thể đập gối hoặc ra sân chạy.
“Con ghét phụ hoàng.”
“Con đang rất giận phụ hoàng.”
“Khác gì nhau?”
“Giận là cảm giác hôm nay. Ghét có thể là cách con quyết định nhìn một người lâu dài. Con chưa cần quyết ngay.”
Lương Du hỏi Tử Yên có ghét Lương Túc không. Nàng nói việc của nàng không phải chọn cảm xúc thay cậu. Nàng thấy quyết định của Hoàng đế đã gây hại cho cậu và Tạ Nhu phi, kể cả nếu phần đầu xuất phát từ nguy hiểm thật. Một lý do có thể giải thích hành động mà không xóa hậu quả.
Trong những tuần sau, Lương Du từ chối gặp cha hai lần. Tử Yên không ép, nhưng Hội đồng không để mối quan hệ biến thành im lặng vô hạn. Hà Dụ đề xuất các buổi gặp ngắn, có chủ đề rõ, và Lương Du được quyền kết thúc khi quá căng. Hoàng đế chấp nhận điều kiện mà có lẽ trước đây ông sẽ xem là bất kính.
Buổi gặp đầu chỉ kéo dài một khắc. Lương Du hỏi một câu: “Người có tìm mẫu thân sau đó không?” Lương Túc nói có gửi người kiểm biệt viện mỗi năm, nhưng không trực tiếp gặp. Cậu hỏi tại sao. Ông nói hổ thẹn và sợ phải mở lại vụ cũ. Câu trả lời xấu nhưng thật hơn một bài diễn văn.
Buổi thứ hai, Lương Túc mang một hộp thư cũ. Đó là thư Tạ Nhu phi gửi trong ba năm đầu, nhiều bức chưa từng tới tay con vì Nội đình giữ theo lệnh. Hoàng đế không xin tha thứ. Ông giao thư cho Tông chính sao lưu rồi cho Lương Du đọc những bức phù hợp lứa tuổi. Một số thư đầy tuyệt vọng được giữ để sau, không phải vì muốn che mãi mà vì Hội đồng cho rằng trẻ không nên nhận toàn bộ gánh nặng cảm xúc của người lớn trong một ngày.
Lương Du đọc một bức viết về chiếc diều xanh cậu từng thích. Cậu khóc lần đầu. Tử Yên ngồi cách một khoảng, không ôm nếu cậu không chủ động. Một lát sau cậu tự tới dựa vào vai nàng.
“Nếu bà ấy về, con phải ở với bà ấy không?”
“Không ai nên bắt con chuyển đi trong một đêm.”
“Nếu con yêu bà ấy, người có buồn không?”
Tử Yên thấy câu hỏi đau hơn mọi tranh quyền. “Tình cảm của con với mẹ ruột không lấy mất phần tình cảm giữa con và ta. Con không phải chia một chiếc bánh có giới hạn.”
Lương Du nhìn nàng để chắc câu ấy thật. Nàng nhắc lại.
Trong lúc đó, đội của Tông chính tìm tới biệt viện Tây Sơn. Họ không thấy Tạ Nhu phi. Bà đã rời nơi ở sáu tháng trước sau khi người quản biệt viện cắt bớt tiền và thay người gác. Sổ quỹ vẫn ghi đủ khoản cấp. Một vấn đề mới lộ: tiền dành cho người được hoàng gia bí mật bảo hộ có thể đã bị rút trong nhiều năm.
Người quản tên Tào Bính nói Tạ Nhu phi tự bỏ đi. Một nữ tỳ cũ nói bà rời vì nhận tin con trai còn sống khỏe và muốn tìm đường về kinh. Không có giấy phép. Vì danh phận chính thức của bà là người chết, bà cũng không thể đi qua cổng quan với tên thật.
Ngự sử đài mở điều tra quỹ, còn Tông chính gửi người tìm bà theo hướng bảo vệ chứ không truy bắt. Tử Yên yêu cầu tất cả công văn ghi “tìm để xác minh và bảo đảm an toàn”, tránh để địa phương tưởng đang săn một tội nhân.
Lương Du nghe rằng chưa tìm thấy mẹ. Cậu giận cha ít hơn nhưng lo nhiều hơn. Tử Yên dạy cậu tách điều có thể làm khỏi điều không thể: cậu có thể viết một lá thư để sẵn nếu bà được tìm thấy; cậu không thể tự rời cung đi tìm. Cậu viết rất lâu, cuối cùng chỉ có ba câu: “Con là Lương Du. Con đã lớn. Nếu người thật sự là mẫu thân của con, xin người về gặp con theo cách an toàn.”
Ba tháng sau, lá thư được dùng. Một người phụ nữ gầy, đi cùng hai nữ tỳ và một viên quan địa phương, xuất hiện tại trạm Tông chính ngoài kinh. Bà tự nhận là Tạ Nhu phi và mang theo bản thư Lương Túc từng viết cho bà trước vụ án. Quan địa phương không đưa bà thẳng vào cung. Ông gửi tin yêu cầu xác minh.
Lương Du nghe mẹ có thể đã về thì đứng dậy ngay, nhưng dừng ở cửa. Cậu quay sang Ngọc Chi: “Đã xác minh chưa?”
Ngọc Chi nói chưa.
Cậu hít sâu rồi ngồi lại. Ba năm trước, một lệnh miệng đủ khiến cậu bước khỏi phòng. Bây giờ ngay cả điều cậu mong nhất cũng không khiến cậu bỏ qua câu hỏi mình đã học.