Chương 11: Một Phiên Đối Chiếu, Không Phải Màn Biểu Diễn

Phiên đối chiếu diễn ra không phải giữa đại điện đông nghịt quan, mà trong phòng nghị phía đông với số người giới hạn. Có đại diện Ngự sử đài, Tông thất phủ, Sử quán, Văn thư phòng, Nội phủ và một quan do Hoàng đế chỉ định. Từ Quý phi không dự trực tiếp; bà có người đại diện. Đổng Khang, Chu Viễn và những thư lại liên quan ngồi tách nhau. Uyển Nhi đứng ở bàn cuối cùng với Lưu Hàn, trước mặt là bảng timeline và danh mục nguồn.

Ngự sử chủ trì mở đầu bằng một nguyên tắc: phiên này không quyết định ai kế vị, không xác nhận huyết thống bằng suy đoán, không dùng một lời khai làm bằng chứng duy nhất. Mục tiêu là xác định hồ sơ nào bị sửa ngoài quy trình, ai tham gia và việc đó ảnh hưởng gì.

Uyển Nhi được yêu cầu trình bày sai lệch đầu tiên. Nàng không nói “tôi nhận ra chiếu giả vì văn phong”. Nàng nói cách dùng tôn xưng khác khiến nàng kiểm số phát. Từ đó phát hiện mục 417 bổ sung giờ nhận muộn không có xác nhận. Sau đó một số bản do cùng tuyến kiểm có thay đổi sau khâu chép sạch. Nàng chỉ vào sổ, không dựa vào trí nhớ.

Tiếp theo là chiếu ban hôn. Bản nháp Văn thư phòng, bản dự thảo giữ ở Sử quán cùng xác nhận của hai người kiểm đều ghi “chính phi”. Bản phát và bản lưu cuối ghi “kế phi”. Không có phiếu sửa, không có bút phê, Hoàng đế không nhớ truyền đổi. Kết luận chuyên môn: có thay đổi ngoài quy trình giữa khâu duyệt và phát. Chưa xác định ai trực tiếp viết.

Đổng Khang nói mình nhận bản đã đổi. Phúc Thành nói giao túi còn niêm. Túi có dấu rách đáy. Không ai chứng kiến lúc mở. Như vậy trách nhiệm của Đổng Khang ở chiếu này chưa đủ để kết luận trực tiếp sửa, nhưng ông là người kiểm cuối mà không ghi thay đổi. Ông thừa nhận sai quy trình.

Sau đó họ trình hồ sơ 399. Phiếu chuyển thiếu mắt xích một ngày. Bản mục lục mới thêm nơi sinh không có trong bản lưu trước đó. Bản xác nhận mang tên Lưu Hàn vào ngày ông đi công vụ. Đổng Khang nói chỉnh theo chỉ đạo cấp trên; cựu quản xác nhận từng giao danh sách giảm chi tiết theo yêu cầu không có văn bản từ một đại thái giám thân phủ Từ. Chu Viễn thừa nhận phối hợp danh mục với Đổng Khang nhiều năm.

Đại diện Từ Quý phi phản đối rằng đại thái giám đã chết, không thể suy ra Quý phi ra lệnh. Ngự sử đồng ý. Biên bản ghi rõ chưa có chứng cứ trực tiếp Từ Quý phi yêu cầu sửa hồ sơ. Tuy nhiên hợp đồng giấy của em rể Chu Viễn với thương hộ thân Từ gia sẽ được điều tra lợi ích riêng.

Lời khai Lệ Nhi được đọc phần liên quan: cô thấy Đổng Khang yêu cầu đưa 399 ngoài tuyến nhận bình thường, sau đó bị chuyển đi bằng lệnh bệnh không khớp hồ sơ Thái y viện. Những người ký lệnh chuyển thừa nhận nhận chỉ đạo từ quản sự phủ Từ để “cách ly người gây rối”. Không ai nói Từ Quý phi biết. Trách nhiệm hành chính và giam giữ trái thủ tục có thể xử tới người ra lệnh trực tiếp mà không cần gán thêm.

Phần Vệ Tấn được xử thận trọng nhất. Tông thất phủ trình sổ trại dưỡng, thư nhận con nuôi của Vệ Quân, bản nháp bảo lưu danh phận, hồ sơ Tạ Chiêu nghi và nhật ký thái y. Chuỗi này cho thấy một bé trai liên quan Tạ Chiêu nghi sống sau đêm sinh và được chuyển ra trại, trái với mục lục sau ghi “chết yểu”. Khả năng Vệ Tấn chính là đứa trẻ ấy được đánh giá mạnh vì số nhận nuôi khớp. Nhưng hội đồng không tuyên ông là “hoàng tử thật” ngay.

Quan Tông thất giải thích cần mở thủ tục riêng để xác định danh phận pháp lý. Dù xác nhận là con tiên đế, vị trí của Vệ Tấn trong thứ tự tông thất còn phụ thuộc việc đã từng được thừa nhận, sắc phong và luật hiện hành. Phiên hôm nay chỉ sửa hồ sơ sai và bảo toàn chứng cứ.

Canary được trình tiếp. Ba vòng thử cho thấy thông tin từ nhánh Chu Viễn rò sang người dưới Đổng Khang. Chu Viễn thừa nhận đã gửi danh mục. Thư lại của Đổng Khang xác nhận nhận số hộp giả từ ông. Đổng Khang nói chỉ muốn xem hồ sơ trước để chuẩn bị thống nhất thuật ngữ. Ngự sử hỏi vì sao phải xem lén một hộp không tồn tại. Ông im lặng.

Vụ cháy không được dùng như kết luận “Đổng Khang đốt sử”. Phạm Du có mặt gần điểm cháy, Chu Viễn từng yêu cầu chuyển ba hộp về khu ấy, nhưng không có người chứng kiến châm lửa. Kết luận tạm là có dấu hiệu chuẩn bị làm các hồ sơ nhạy cảm tập trung ở khu dễ tổn thương và có khả năng phá hoại, song hành vi gây cháy cụ thể tiếp tục điều tra.

Uyển Nhi được hỏi vì sao nàng tin các thay đổi có hệ thống chứ không phải lỗi rời rạc. Nàng trả lời bằng mô thức, không bằng cảm giác. Những hồ sơ bị thay đều liên quan tông thất và phân loại quyền kế vị; nhiều thay đổi giảm chi tiết nguồn gốc; chúng đi qua cùng một nhóm người; một số người phát hiện bị điều khỏi vị trí; tuyến thông tin ngoài sổ được canary xác nhận. Không yếu tố nào tự đủ, nhưng khi đặt cạnh nhau, xác suất tất cả chỉ là ngẫu nhiên giảm mạnh.

Đại diện Từ Quý phi hỏi nàng có phải từ đầu đã muốn chứng minh Tam hoàng tử là giả và Vệ Tấn là thật. Uyển Nhi nói không. Hồ sơ hiện không chứng minh Tam hoàng tử “giả”; chỉ cho thấy một số dữ liệu về nơi sinh và mục lục bị sửa, còn thân phận của ông phải dựa hồ sơ riêng. Vệ Tấn cũng không được quyền kế vị chỉ vì một chuỗi giấy vừa được phục dựng. Câu trả lời khiến phòng im.

Hoàng đế Cảnh Mậu xuất hiện ở cuối phiên, không ngồi ngai mà ở ghế chủ tọa. Ông nghe báo cáo tóm tắt. Điều ông quan tâm nhất là liệu có ai thay đổi một chiếu đang thi hành mà không có lệnh của ông. Hội đồng trả lời có ít nhất một trường hợp như vậy, còn người viết trực tiếp chưa xác định. Cảnh Mậu sắc mặt nặng nề. Một vị vua có thể chịu đựng việc sử cũ bị mờ, nhưng khó chấp nhận văn thư mang tên mình bị đổi trên đường phát.

Ông ra lệnh tạm đình Đổng Khang và Chu Viễn, chuyển hồ sơ sang thẩm tra trách nhiệm, không định tội tại chỗ. Những người giữ Lệ Nhi ngoài thành bị giao xét riêng. Hồ sơ Vệ Tấn được Tông thất phủ mở lại. Từ Quý phi bị tạm rút quyền can thiệp nhân sự Văn thư và Sử quán trong thời gian điều tra các liên hệ tài chính.

Không có ai quỳ nhận toàn bộ âm mưu. Không có tiếng hô rằng sự thật đã thắng. Phiên kết thúc bằng danh sách việc phải làm: xác minh thêm hợp đồng, tìm người từng làm dưới đại thái giám, sửa các mục lục đã thay, phục hồi bản lưu, hoàn thiện điều tra cháy.

Uyển Nhi bước ra sân lúc trời đã tối. Tạ Minh chờ ở hành lang, hỏi cảm giác “thắng” thế nào. Nàng nói chưa có gì kết thúc. Anh cười, bảo nàng lúc nào cũng phá hỏng những câu chuyện hay. Uyển Nhi đáp lịch sử không cần hay; nó cần ghi rõ phần nào biết, phần nào chưa biết và ai chịu trách nhiệm cho chỗ trống.

Lưu Hàn đi sau nghe thấy, bảo ngày mai nàng vẫn phải tới Sử quán giúp phục dựng mục lục. Uyển Nhi thở dài. Nàng vừa đứng trong phiên đối chiếu quan trọng nhất đời mình, nhưng phần thưởng trước mắt vẫn là hàng trăm tờ giấy cần đánh số. Kỳ lạ thay, nàng thấy đó mới là dấu hiệu mọi việc đang đi đúng hướng.