Chương 8: Người Thị Vệ Và Hồ Sơ Đứa Trẻ Chết Yểu
Vệ Tấn tới Ngự sử đài trong bộ áo thị vệ đã bạc vai. Ông khoảng ngoài hai mươi, dáng cao, lời ít. Khi được hỏi về tuổi và cha nuôi, ông trả lời khớp với sổ trại dưỡng: được Vệ Quân, một cựu thị vệ, nhận về khi lên ba. Ông biết mình là con nuôi nhưng chưa từng biết cha mẹ ruột. Vệ Quân trước khi mất chỉ nói rằng ông được gửi ra khỏi cung vì “trong đó không an toàn”. Câu nói nghe đầy kịch tính, nhưng không có cách kiểm chứng.
Ngự sử phụ trách hỏi ông có giữ giấy tờ gì từ nhỏ không. Vệ Tấn mang tới một túi vải. Bên trong có mảnh ngọc nhỏ khắc hoa văn từng dùng trong nghi lễ tiên đế và một thẻ gỗ của trại dưỡng. Uyển Nhi nhìn mảnh ngọc nhưng không coi đó là ngọc tỷ hay bằng chứng huyết thống. Hàng trăm vật nghi lễ có thể mang hoa văn hoàng gia. Vấn đề là nó từ đâu tới.
Vệ Tấn nói cha nuôi bảo mảnh ngọc đi cùng ông khi được nhận. Không có biên bản. Tuy nhiên thẻ gỗ có số nhập trại. Số ấy khớp sổ Tông thất phủ. Mảnh ngọc vì vậy chỉ có provenance từ lời truyền miệng, còn thẻ gỗ có thể nối vào hồ sơ.
Uyển Nhi không trực tiếp thẩm vấn. Nàng được mời hỗ trợ đọc các bản sao vì đã lập timeline. Nàng đặt trước nhóm kiểm bốn mốc: trẻ nam vô danh sinh cùng đêm, chuyển phòng dưỡng, chuyển trại, được Vệ Quân nhận. Các mốc khớp nhau về ngày. Một lỗ hổng vẫn rất lớn: không có tài liệu nào nói trẻ vô danh là con của ai.
Nhóm tìm ở Tông thất phủ một hồ sơ “tạm bảo lưu danh phận” bị đánh sai mục lục. Trong đó có bản nháp sắc chỉ chưa ban, đề nghị giữ kín danh tính một trẻ nam cho đến khi xác minh tranh chấp nội cung. Tên mẹ bị thay bằng ký hiệu, nhưng có dấu của hai quan Tông thất và bút phê “chờ xét” của tiên đế. Văn bản không biến đứa trẻ thành hoàng tử. Nó chỉ chứng minh có một đứa trẻ liên quan hoàng thất từng được giữ hồ sơ riêng.
Lưu Hàn đề nghị tra nhật ký y quan. Thái y trực đêm đó ghi điều trị hai trẻ: một trẻ sinh yếu, một trẻ khỏe nhưng mẹ mất máu nhiều. Ba ngày sau, bản ghi nói trẻ yếu tử vong. Không ghi tên. Nếu tin mục lục sau này, trẻ vô danh chết yểu. Nhưng sổ trại dưỡng cho thấy một trẻ vô danh sống. Có thể hai trẻ bị nhầm trong quá trình lập mục lục. Có thể có người cố ý đổi. Chưa thể biết.
Bà Liễu được hỏi lại một lần cuối với ảnh Vệ Tấn hiện tại bị loại bỏ vì không muốn dẫn dắt. Người hỏi chỉ mô tả hai trẻ và hỏi bà nhớ trẻ nào quấn khăn chỉ xanh. Bà nói trẻ khỏe. Sổ cấp khăn không phân trẻ. Chi tiết vẫn không đủ định danh.
Một bước tiến đến từ hồ sơ Vệ Quân. Khi xin nhận con nuôi, ông nộp thư giới thiệu của một quan Tông thất. Lá thư còn bản lưu. Người quan ấy chính là một trong hai người ký bản nháp “tạm bảo lưu danh phận”. Điều này nối đứa trẻ ở trại với hồ sơ tranh chấp nội cung mạnh hơn trước.
Vệ Tấn nghe những điều đó mà không tỏ ra vui. Ông hỏi nếu mình thật sự có máu hoàng thất thì chuyện gì xảy ra. Ngự sử nói chưa ai kết luận và kể cả có, thứ tự kế vị phụ thuộc luật tông thất, sắc phong và nhiều yếu tố khác. Không có chuyện cầm một mảnh ngọc bước vào điện rồi đổi ngôi.
Uyển Nhi thấy ông thở nhẹ. Vệ Tấn nói ông không muốn ngai. Ông muốn biết vì sao cha nuôi suốt đời sợ người trong cung tìm tới. Câu hỏi đó hợp lý hơn mọi tham vọng người khác gán cho ông.
Nhóm kiểm tra thêm một hồ sơ quan trọng: sổ tang của một cung phi ít được nhắc tới, Tạ Chiêu nghi. Bà mất vì băng huyết đúng đêm hai trẻ sinh. Hồ sơ chính thức ghi “không có con sống”. Nhưng một bản nháp trong Sử quán có câu bị gạch: “nam anh tạm giao Tông thất phủ”. Dòng gạch có ký xác nhận của người kiểm, nhưng lý do chỉ ghi “theo chỉ sửa”. Đây là bằng chứng mạnh rằng một trẻ nam liên quan Tạ Chiêu nghi từng được ghi sống trước khi câu bị loại.
Tạ Chiêu nghi không phải Hoàng hậu, con bà dù sống cũng không tự động đứng đầu kế vị. Nhưng sự tồn tại của ông có thể ảnh hưởng tranh chấp giữa các hoàng tử nếu trước đây có sắc phong đặc biệt hoặc nếu một người khác đang dựa vào hồ sơ sai để củng cố tính chính thống. Đó có thể là lý do ai đó muốn xóa dấu.
Uyển Nhi hỏi vì sao mục lục sau này lại gộp trẻ vô danh thành “chết yểu”. Lưu Hàn đáp mục lục được làm lại mười năm sau, đúng giai đoạn Đổng Khang bắt đầu phụ trách chỉnh hồ sơ dưới một vị quản cũ thân Từ gia. Mối liên hệ xuất hiện nhưng vẫn cần chứng minh ai yêu cầu.
Đổng Khang bị hỏi về các đợt chỉnh mục lục. Ông nói làm theo danh sách của cấp trên, không nhớ từng hồ sơ. Điều này có thể thật. Hàng ngàn bản đi qua tay ông. Ngự sử yêu cầu tìm danh sách chỉ đạo. Một phần đã thất lạc sau vụ ẩm kho năm trước. Đổng Khang không bị bắt chỉ vì ký nhiều bản.
Tạ Minh báo một chuyện khác: Lệ Nhi được tìm thấy ở một nhà dưỡng bệnh ngoài thành. Cô không bị giết. Hồ sơ cho thấy bị chuyển đi vì “rối loạn tinh thần sau sốt”, nhưng Thái y viện không có chẩn đoán tương ứng. Ngự sử lập tức cử người đón về dưới bảo vệ, vì đây là vụ nhân sự không khớp sổ.
Lệ Nhi yếu nhưng tỉnh. Lời đầu tiên cô nói với Uyển Nhi không phải về hoàng tử hay chiếu giả. Cô hỏi bản 399 còn không. Uyển Nhi bảo cô đừng kể ngay với mình; nên chờ người lấy lời khai chính thức để tránh hai người vô tình điều chỉnh ký ức theo nhau. Lệ Nhi nhìn bạn rồi bật khóc.
Trong lời khai hôm sau, Lệ Nhi kể cô từng thấy Đổng Khang yêu cầu đem hồ sơ 399 ra khỏi tuyến nhận bình thường và hỏi tại sao. Sau đó có người đưa cô tới phòng y nói cần nghỉ vì “sốt”. Cô phản đối nhưng bị giữ. Cô không thấy ai sửa hồ sơ, không biết Từ Quý phi, không biết Vệ Tấn. Chính giới hạn ấy làm lời khai đáng tin hơn.
Bây giờ chuỗi dữ liệu có thêm một mắt xích: người phát hiện sai quy trình bị loại khỏi vị trí bằng lệnh nhân sự không hợp lệ. Vẫn chưa đủ để nói Đổng Khang chủ mưu toàn bộ. Nhưng vai trò của ông trong việc chuyển hồ sơ và im dấu thắc mắc trở nên rõ hơn.
Vệ Tấn được cho về doanh trại với yêu cầu không rời kinh. Mảnh ngọc được trả lại sau khi chụp dấu và lập biên bản, vì nó không phải vật chứng quyết định. Thẻ trại dưỡng được sao và niêm. Uyển Nhi nhìn ông đi qua sân, nghĩ tới cách mọi người thích một câu chuyện đơn giản: thị vệ thật ra là hoàng tử, ngọc ấn chứng minh tất cả, kẻ xấu sửa sử. Thực tế khó chịu hơn. Một con người có thể có gốc tông thất nhưng quyền pháp lý của họ vẫn cần xác định; một vật có thể thật mà câu chuyện đi cùng chưa chắc; một hồ sơ sai có thể do nhiều tầng người tạo ra qua nhiều năm.
Cùng ngày, Lưu Hàn đề xuất một phép kiểm để tìm tuyến rò thông tin. Không sửa bản chính, không đặt bẫy bằng tài liệu thật. Họ sẽ tạo ba bản nháp thử của một thông báo nội bộ vô hại, mỗi bản khác một chi tiết định danh nhỏ, phát cho ba tuyến khác nhau dưới sự chấp thuận của Ngự sử. Nếu phiên bản nào xuất hiện ở ngoài nơi nhận, họ sẽ biết đường rò. Uyển Nhi hiểu đây là “canary” theo cách đời trước từng biết. Lần này cái bẫy không làm bẩn hồ sơ thật.