Chương 1: Ngọc ấn nứt
Cố Huyền Ngọc tỉnh lại trong tiếng quát của quan giám bảo.
Âm thanh đầu tiên nàng nghe được không phải tiếng chuông, cũng không phải tiếng người thân, mà là giọng đàn ông gay gắt vọng giữa đại điện lát đá: “Cố tiểu thư, đến lượt cô xác nhận quốc bảo.”
Huyền Ngọc mở mắt. Trước mặt nàng, Cửu Châu Ngọc Ấn nằm trên gấm vàng, bốn góc chạm rồng, phần đế phủ một lớp son đỏ đã cũ. Ánh nến từ hai hàng giá đồng chiếu lên mặt ngọc xanh trắng, khiến vật ấy trông vừa lạnh vừa trang nghiêm. Hơn ba mươi người đứng thành hai hàng trong điện: quan Nội phủ, người của Thái miếu, quan giám bảo, vài đại thần Bộ Lễ và ở vị trí cao nhất bên phải là Thái tử Lý Cảnh Uyên.
Trong đầu nàng đồng thời tràn tới hai dòng ký ức.
Một là cuộc đời trước: phòng bảo tồn với đèn trắng, găng tay nitrile, kính phóng đại, hồ sơ hiện trạng và những buổi tranh luận chỉ vì một vết xước chưa đầy nửa milimet. Một là cuộc đời của nguyên chủ: Cố gia nhiều đời phụ trách gìn giữ quốc bảo, nàng từ nhỏ học nhận ngọc, xem vết mòn, đọc sổ tu sửa, nhưng vì là nữ nhi nên chưa từng được phép đứng chính thức trong một phiên kiểm quốc bảo lớn.
Hôm nay là lần đầu.
Và cũng có thể là ngày Cố gia bị diệt.
“Cố tiểu thư?” quan giám bảo thúc giục.
Huyền Ngọc không trả lời ngay.
Nàng nhìn chiếc ấn.
Kiếp trước không dạy nàng nhìn một lần là biết thật giả. Không có thứ gọi là “mắt thần khảo cổ”. Nhưng vật thể luôn có lịch sử riêng: đường mài, vết sửa, cách chất kết dính lão hóa, sự khác nhau giữa bụi nằm tự nhiên trong khe và bụi bị quét vào để làm cũ. Những thứ ấy không biết nói, nhưng cũng không biết nịnh quyền lực.
Ở cạnh phải của ấn có một đường mài quá đều. Trong rãnh chạm dưới chân rồng, sáp đen có độ bóng khác với phần còn lại. Một góc từng được ghép lại, nhưng ký ức nguyên chủ cho nàng biết sổ tu sửa Cố gia ba mươi năm gần đây không ghi lần phục chế nào tại vị trí đó.
Nàng còn chưa kịp xin soi kỹ thì quan giám bảo đã đưa tới con dấu xác nhận của Cố gia.
“Chỉ cần đóng xuống đây.”
Huyền Ngọc nhìn tờ biên nhận trước mặt. Một khi nàng xác nhận “ngọc ấn nguyên trạng, không dị thường”, mọi vấn đề phát hiện sau đó đều có thể quay lại thành tội của Cố gia.
“Xin cho thần nữ xem hồ sơ lần tu sửa gần nhất.”
Một viên quan Bộ Lễ cau mày. “Đã xem sáng nay rồi.”
“Thần nữ chưa xem.”
“Cố đại nhân đã xem.”
“Người chịu ký là thần nữ.”
Không khí trong điện lập tức đổi.
Lý Cảnh Uyên ngồi trên ghế cao, đầu ngón tay gõ một nhịp vào tay vịn. “Ngươi nghi phụ thân mình kiểm sai?”
Huyền Ngọc cúi đầu đúng lễ. “Thần nữ nghi bản thân chưa đủ căn cứ để ký.”
Cảnh Uyên nhìn nàng lâu hơn một chút.
Đúng lúc ấy, một tiếng rất nhỏ vang lên.
“Tách.”
Nếu không phải cả điện đang im, có lẽ chẳng ai nghe thấy.
Một đường nứt mảnh chạy từ chân rồng xuống mép ấn.
Trong nửa nhịp, không ai phản ứng.
Sau đó đại điện nổ tung.
“Quốc bảo nứt rồi!”
“Cố gia làm hỏng ngọc ấn!”
“Bắt người!”
Một thái giám theo phản xạ lao tới định nhấc chiếc ấn lên. Huyền Ngọc lập tức quát: “Đừng chạm!”
Giọng nàng không lớn nhưng sắc đến mức người kia dừng lại.
“Ai đã mở hộp từ sáng? Ai lau ấn? Ai chuyển nó từ Nội phủ sang đây? Xin tất cả đứng nguyên vị trí và ghi tên.”
Quan giám bảo giận dữ: “Ngươi còn ra lệnh cho ai?”
“Nếu muốn điều tra ai làm nứt quốc bảo, trước hết phải biết từ lúc lấy khỏi kho nó đã qua tay ai.”
“Ý cô là đổ tội cho Nội phủ?”
“Thần nữ chưa đổ cho ai.”
Huyền Ngọc lùi khỏi bàn, cố tình để cả hai tay ở trước người. “Xin lập biên bản vị trí hiện tại. Từ giờ bất kỳ ai chạm vào ấn đều phải ghi.”
Lý Cảnh Uyên lạnh giọng: “Ngươi còn muốn kéo dài?”
“Điện hạ có thể trị tội thần nữ sau. Nhưng nếu chiếc ấn này có vấn đề trước khi vào tay Cố gia, di chuyển vật chứng lúc này chỉ khiến sau đó không ai biết vết nứt xuất hiện ở đâu và khi nào.”
Một viên quan cười nhạt. “Ngươi định nói quốc bảo là giả?”
“Thần nữ chưa kết luận.”
Nàng chỉ vào khe nứt. Dưới ánh đèn nghiêng, bên trong hiện ra một đường chất kết dính màu đen, bị lớp sáp cũ che đi.
“Nhưng đây là dấu một lần ghép cũ. Nếu là tu sửa hợp pháp, lẽ ra phải có trong hồ sơ.”
Quan giám bảo lập tức phản bác: “Có thể Cố gia tự sửa rồi xóa sổ.”
Huyền Ngọc gật đầu.
Phản ứng ấy khiến đối phương khựng lại.
“Đúng. Vì vậy không thể dùng lời Cố gia để chứng minh Cố gia vô tội.” Nàng quay sang quan chủ lễ. “Xin đối chiếu ba nguồn ngoài Cố gia: sổ nhập kho của Nội phủ, bản vẽ ngọc ấn trong Thái miếu và dấu son trên những chiếu thư cũ có niên đại rõ ràng.”
“Tại sao là chiếu thư?” Cảnh Uyên hỏi.
“Một chiếc ấn có hình dạng nhỏ thay đổi thì dấu nó để lại cũng thay đổi. Nếu bản chạm rồng hiện tại không giống vật từng dùng trước kia, chiếu thư sẽ giữ lại dấu.”
“Nếu tất cả đều khớp?”
“Thần nữ nhận sai.”
“Nếu không khớp?”
Huyền Ngọc nhìn chiếc ấn trên gấm vàng.
“Vậy triều đình không chỉ có một vết nứt. Có thể còn có một khoảng lịch sử bị thay.”
Đại lễ tế trời bị hoãn ngay trong buổi sáng.
Cố gia bị giao trách nhiệm “bảo quản quốc bảo không nghiêm”, Cố Thừa Phong bị triệu tới Đại lý tự, toàn bộ xưởng phục chế và kho sách bị niêm để chờ điều tra. Khi trở về phủ dưới sự giám sát của quan binh, Huyền Ngọc mới có thời gian lục lại ký ức nguyên chủ kỹ hơn.
Một tháng trước, cha nàng thường thức đến canh ba. Có lần nguyên chủ mang trà vào, thấy ông ngồi trước bức họa Cửu Châu Ngọc Ấn thời khai quốc. Khi bị hỏi, ông chỉ nói: “Nếu có ngày ấn nứt, đừng nhìn thứ nằm trên bàn. Hãy nhìn đường nó đã đi.”
Nguyên chủ tưởng đó là lời của người quá lo nghề tổ.
Bây giờ Huyền Ngọc không còn nghĩ vậy.
Trước khi kho tranh bị niêm, nàng xin phép vào lấy áo cho mẹ. Hai quan binh đứng ngay cửa. Nàng không dám lục ngăn kéo, chỉ đi ngang bức họa treo ở gian trong.
Rồi nàng dừng lại.
Trong tranh, đuôi rồng ở góc phải của ngọc ấn cong vào trong.
Chiếc trong cung cong ra ngoài.
Không phải vết mài.
Không phải một lần tu sửa.
Là hai khuôn chạm khác nhau.
Tim Huyền Ngọc đập mạnh. Nàng giả vờ chỉnh tấm rèm cạnh tranh, ngón tay chạm vào cạnh khung gỗ và cảm thấy một khe mỏng. Trong rãnh là mảnh giấy gấp nhỏ.
Nàng không mở tại chỗ.
Đến tối, khi quan binh đã đổi ca, Huyền Ngọc mới lấy mảnh giấy ra dưới ánh đèn dầu.
Chỉ có một hàng chữ của cha:
“Đừng giữ ấn. Hãy giữ đường đi của nó.”
Bên dưới là ba con số: 17, 41, 63.
Không ngày tháng. Không địa danh.
Huyền Ngọc siết mảnh giấy trong tay.
Nếu chiếc trong cung thật sự là bản thay thế, người đổi nó đã làm việc ấy đủ lâu để cả triều đình quen với một món đồ sai.
Và người đầu tiên bị đẩy ra chịu tội, vừa khéo là gia tộc giữ hồ sơ.
Ngoài sân vang lên tiếng khóa cửa kho.
Huyền Ngọc thổi tắt đèn.
Nàng biết từ giờ, mình không chỉ phải chứng minh một vật thật hay giả.
Nàng phải tìm ra ai đã sửa cả đường đi của sự thật.