Chương 1: Ngọc ấn nứt
Cố Huyền Ngọc tỉnh lại giữa tiếng quát của quan giám bảo. Thứ đầu tiên lọt vào tai nàng không phải tiếng chuông chùa, cũng chẳng phải giọng người thân gọi, mà là một giọng đàn ông gay gắt vọng khắp đại điện lát đá: “Cố tiểu thư, đến lượt cô xác nhận quốc bảo.”
Huyền Ngọc mở mắt. Trước mặt nàng, Cửu Châu Ngọc Ấn nằm trên tấm gấm vàng, bốn góc chạm rồng, phần đế phủ một lớp son đỏ đã ngả màu. Ánh nến từ hai hàng giá đồng hắt lên mặt ngọc xanh trắng, khiến vật ấy vừa lạnh lẽo vừa trang nghiêm. Hơn ba mươi người đứng thành hai hàng trong điện: quan Nội phủ, người của Thái miếu, quan giám bảo, mấy vị đại thần Bộ Lễ, và ở vị trí cao nhất bên phải là Thái tử Lý Cảnh Uyên.
Cùng lúc ấy, hai dòng ký ức ào vào đầu nàng. Một là cuộc đời trước: phòng bảo tồn sáng đèn trắng, găng tay cao su, kính phóng đại, những tập hồ sơ hiện trạng và những buổi tranh luận kéo dài chỉ vì một vết xước chưa tới nửa li. Một là cuộc đời của nguyên chủ: Cố gia nhiều đời giữ quốc bảo, nàng từ nhỏ đã học nhận ngọc, xem vết mòn, đọc sổ tu sửa, nhưng vì là nữ nhi nên chưa từng được đứng chính thức trong một phiên kiểm quốc bảo lớn.
Hôm nay là lần đầu. Và rất có thể cũng là ngày Cố gia bị diệt.
“Cố tiểu thư?” quan giám bảo thúc giục, giọng đã mất kiên nhẫn.
Huyền Ngọc chưa đáp. Nàng nhìn chiếc ấn. Kiếp trước chẳng ai dạy nàng nhìn một lần là biết thật giả, trên đời làm gì có thứ gọi là “mắt thần khảo cổ”. Nhưng mỗi vật đều mang lịch sử riêng của nó: đường mài, vết sửa, cách chất keo lão hóa theo năm tháng, sự khác nhau giữa lớp bụi nằm tự nhiên trong khe và lớp bụi bị quét vào để làm cũ. Những thứ ấy không biết nói, nhưng cũng không biết nịnh quyền lực.
Ở cạnh phải của ấn có một đường mài đều quá mức. Trong rãnh chạm dưới chân rồng, lớp sáp đen bóng khác hẳn phần còn lại. Một góc ấn từng được ghép, vậy mà ký ức nguyên chủ nói rõ sổ tu sửa Cố gia suốt ba mươi năm gần đây không hề ghi lần phục chế nào ở vị trí đó.
Nàng còn chưa kịp xin soi kỹ thì quan giám bảo đã đẩy con dấu xác nhận của Cố gia tới trước mặt. “Chỉ cần đóng xuống đây.”
Huyền Ngọc nhìn tờ biên nhận. Chỉ cần nàng xác nhận “ngọc ấn nguyên trạng, không dị thường”, mọi vấn đề phát hiện về sau đều có thể quay ngược thành tội của Cố gia. Nàng chắp tay: “Xin cho thần nữ xem hồ sơ lần tu sửa gần nhất.”
Một viên quan Bộ Lễ cau mày. “Sáng nay đã xem rồi.”
“Thần nữ chưa xem.”
“Cố đại nhân đã xem.”
“Người chịu ký là thần nữ.”
Không khí trong điện lập tức đổi khác. Lý Cảnh Uyên ngồi trên ghế cao, đầu ngón tay gõ một nhịp lên tay vịn. “Ngươi nghi phụ thân mình kiểm sai?”
Huyền Ngọc cúi đầu đúng lễ. “Thần nữ nghi bản thân chưa đủ căn cứ để ký.”
Cảnh Uyên nhìn nàng lâu hơn một chút, như đang cân xem đây là cứng đầu hay là cẩn trọng. Đúng lúc ấy, một tiếng động rất khẽ vang lên giữa điện.
“Tách.”
Nếu cả điện không đang im phăng phắc, có lẽ chẳng ai nghe thấy. Một đường nứt mảnh như sợi tóc chạy từ chân rồng xuống tận mép ấn. Trong nửa nhịp thở, không ai kịp phản ứng. Rồi đại điện như nổ tung.
“Quốc bảo nứt rồi!”
“Cố gia làm hỏng ngọc ấn!”
“Bắt người!”
Một thái giám theo phản xạ lao tới định nhấc chiếc ấn lên. Huyền Ngọc quát: “Đừng chạm!” Giọng nàng không lớn nhưng sắc đến mức người kia khựng tay giữa chừng.
“Ai mở hộp từ sáng? Ai lau ấn? Ai chuyển nó từ Nội phủ sang đây?” nàng hỏi liền một mạch. “Xin tất cả đứng nguyên chỗ và ghi tên.”
Quan giám bảo đỏ mặt vì giận. “Ngươi định ra lệnh cho ai?”
“Nếu muốn tra ai làm nứt quốc bảo, trước hết phải biết từ lúc rời kho nó đã qua tay những ai.”
“Ý cô là đổ tội cho Nội phủ?”
“Thần nữ chưa đổ cho ai.” Huyền Ngọc lùi khỏi bàn, cố ý để cả hai tay ở trước người cho mọi người cùng thấy. “Xin lập biên bản vị trí hiện tại. Từ giờ, bất kỳ ai chạm vào ấn đều phải ghi lại.”
Lý Cảnh Uyên lạnh giọng: “Ngươi còn muốn kéo dài?”
“Điện hạ có thể trị tội thần nữ sau. Nhưng nếu chiếc ấn này có vấn đề từ trước khi vào tay Cố gia, thì di chuyển nó lúc này chỉ khiến về sau không ai biết vết nứt xuất hiện ở đâu, vào lúc nào.”
Một viên quan cười nhạt. “Ngươi định nói quốc bảo là đồ giả?”
“Thần nữ chưa kết luận.” Nàng chỉ vào khe nứt. Dưới ánh đèn nghiêng, bên trong lộ ra một đường keo màu đen, vốn bị lớp sáp cũ che kín. “Nhưng đây là dấu một lần ghép cũ. Nếu là tu sửa hợp lệ, lẽ ra phải có trong hồ sơ.”
Quan giám bảo phản bác ngay: “Cũng có thể Cố gia tự sửa rồi xóa sổ.”
Huyền Ngọc gật đầu. Phản ứng ấy làm đối phương khựng lại, như vừa đấm vào khoảng không.
“Đúng vậy. Cho nên không thể dùng lời Cố gia để chứng minh Cố gia vô tội.” Nàng quay sang quan chủ lễ. “Xin đối chiếu ba nguồn nằm ngoài Cố gia: sổ nhập kho của Nội phủ, bản vẽ ngọc ấn trong Thái miếu, và dấu son trên những chiếu thư cũ có niên đại rõ ràng.”
“Vì sao lại là chiếu thư?” Cảnh Uyên hỏi.
“Hình dạng một chiếc ấn thay đổi dù chỉ chút ít thì dấu nó để lại cũng thay đổi theo. Nếu nét chạm rồng hiện tại khác với vật từng dùng trước kia, chiếu thư sẽ giữ lại bằng chứng.”
“Nếu tất cả đều khớp?”
“Thần nữ nhận sai.”
“Nếu không khớp?”
Huyền Ngọc nhìn chiếc ấn nằm trên gấm vàng, giọng chậm lại. “Vậy triều đình không chỉ có một vết nứt. Có thể còn có cả một khoảng lịch sử đã bị đánh tráo.”
Ngay buổi sáng hôm ấy, đại lễ tế trời bị hoãn. Cố gia bị quy trách nhiệm “bảo quản quốc bảo không nghiêm”, Cố Thừa Phong bị triệu tới Đại lý tự, toàn bộ xưởng phục chế và kho sách của nhà họ Cố bị niêm phong chờ điều tra. Mãi tới khi trở về phủ dưới sự giám sát của quan binh, Huyền Ngọc mới có thời gian lục lại ký ức nguyên chủ cho thật kỹ.
Một tháng trước, cha nàng thường thức tới canh ba. Có lần nguyên chủ bưng trà vào, thấy ông ngồi lặng trước bức họa Cửu Châu Ngọc Ấn vẽ từ thời khai quốc. Khi con gái hỏi, ông chỉ nói một câu: “Nếu có ngày ấn nứt, đừng nhìn thứ nằm trên bàn. Hãy nhìn đường nó đã đi.” Khi ấy nguyên chủ chỉ nghĩ đó là lời của người quá lo cho nghề tổ. Bây giờ Huyền Ngọc không còn nghĩ vậy nữa.
Trước khi kho tranh bị niêm hẳn, nàng xin vào lấy áo cho mẹ. Hai quan binh đứng ngay cửa, mắt không rời nàng. Nàng không dám lục ngăn kéo, chỉ thong thả đi ngang bức họa treo ở gian trong. Rồi bước chân nàng chậm lại.
Trong tranh, đuôi rồng ở góc phải ngọc ấn cong vào trong. Chiếc trong cung lại cong ra ngoài. Không phải do mài mòn, cũng không phải một lần tu sửa. Đó là hai khuôn chạm khác nhau.
Tim Huyền Ngọc đập mạnh. Nàng làm như chỉnh lại tấm rèm cạnh tranh, ngón tay lướt qua mép khung gỗ và chạm phải một khe mỏng. Trong rãnh có một mảnh giấy gấp nhỏ. Nàng không mở ra tại chỗ, chỉ khép tay áo lại rồi ôm chồng áo bước ra như chưa có chuyện gì.
Tối đến, đợi quan binh đổi ca, Huyền Ngọc mới mở mảnh giấy dưới ngọn đèn dầu. Trên đó chỉ có một hàng chữ của cha: “Đừng giữ ấn. Hãy giữ đường đi của nó.” Bên dưới là ba con số: 17, 41, 63. Không ngày tháng, không địa danh, không thêm một nét nào khác.
Huyền Ngọc siết mảnh giấy trong lòng bàn tay. Nếu chiếc trong cung thật sự là bản thay thế, thì kẻ đánh tráo đã làm việc ấy đủ lâu để cả triều đình quen mắt với một món đồ sai. Và người đầu tiên bị đẩy ra chịu tội, khéo thay, lại chính là gia tộc giữ hồ sơ.
Ngoài sân vọng vào tiếng khóa cửa kho lách cách. Huyền Ngọc thổi tắt đèn, ngồi yên trong bóng tối. Nàng biết từ giờ trở đi, việc nàng phải làm không chỉ là chứng minh một vật thật hay giả.
Nàng phải tìm ra kẻ đã sửa cả đường đi của sự thật.