Chương 15: Người giữ Điển Tàng
Điển Tàng viện khai cửa vào một buổi sáng đầu thu.
Không có nghi lễ lớn như lễ tế trời. Huyền Ngọc cố ý đề nghị như vậy. Một nơi sinh ra để giữ hồ sơ không cần bắt đầu bằng mấy ngày dựng đài chỉ để chứng minh mình quan trọng.
Người tới vẫn rất đông.
Quan viên phụ trách kho.
Thợ ngọc.
Thợ mộc.
Người phục chế tranh.
Thư lại.
Học giả.
Và nhóm học đồ đầu tiên, trong đó có cả nữ lẫn nam.
Cửu Châu Ngọc Ấn thật nằm trong tủ bảo quản riêng, bên cạnh là chiếc bản thay thế từng được sử dụng suốt mười chín năm.
Nhiều người phản đối việc giữ bản giả.
Một quan Bộ Lễ nói:
“Đây là vật khiến quốc thể bị nhục. Nên hủy.”
Huyền Ngọc lắc đầu.
“Vật giả cũng là lịch sử.”
“Giữ để người sau cười?”
“Giữ để người sau thấy chúng ta từng bị nhầm bằng cách nào.”
Nàng cho đặt dưới mỗi chiếc ấn một bảng ghi giống nhau: vật liệu, kích thước, dấu hiệu nhận biết, các lần tu sửa, thời điểm xuất hiện trong hồ sơ, nguồn chứng cứ và những điểm còn tranh luận.
Dưới chiếc bản thay thế không có chữ “tà vật”.
Dưới chiếc thật không có chữ “thiên mệnh”.
Chỉ là hai vật với hai lịch sử khác nhau.
Cố Thừa Phong chuyển phần lớn bản dập và sổ kỹ thuật sang Điển Tàng viện, đồng thời giữ bản sao tại Cố gia. Ông không còn là người độc quyền xác nhận quốc bảo.
Ngày bàn giao, ông đứng rất lâu trước cửa kho.
“Tổ tiên nhà ta giữ thứ này hơn trăm năm.”
Huyền Ngọc hỏi: “Cha tiếc?”
“Có.”
“Con cũng vậy.”
Cố Thừa Phong nhìn nàng bất ngờ.
“Ta tưởng con ghét cách cũ.”
“Ghét một cơ chế không có nghĩa không tiếc những gì gia đình từng làm tốt.”
Ông cười.
“Con nói chuyện ngày càng giống người già.”
“Con học từ cha.”
Hai cha con cùng ký biên bản bàn giao.
Huyền Ngọc trở thành người phụ trách đầu tiên của Điển Tàng viện, nhưng tự đề nghị nhiệm kỳ ba năm.
Hoàng đế đọc tấu xong gọi nàng vào hỏi:
“Ngươi không muốn giữ chức lâu hơn?”
“Ba năm đủ để lập quy trình và đào tạo người sau.”
“Nếu người sau kém?”
“Vậy cơ chế tuyển người phải sửa. Không thể vì sợ người sau kém mà một người giữ ghế mãi.”
“Ngươi còn tự giới hạn quyền của mình?”
“Quyền không có ngày hết hạn thường tự tìm lý do để ở lại.”
Hoàng đế nhìn nàng rồi bật cười.
“Ta bắt đầu hiểu vì sao Cảnh Uyên nói ngươi rất phiền.”
“Cảnh Vương nói vậy?”
“Nhiều lần.”
Huyền Ngọc ghi nhớ để tính sổ sau.
Trường Khanh phụ trách đội vận chuyển cổ vật giữa các kho. Công việc hợp hắn hơn ngồi trong thư phòng, nhưng Huyền Ngọc đặt một quy tắc riêng:
“Không được tự ý lấy em gái làm mồi trong bất kỳ kế hoạch nào.”
Trường Khanh nhăn mặt.
“Chuyện cũ một năm rồi.”
“Sổ vẫn còn.”
“Em đúng là thù dai.”
“Em gọi là lưu hồ sơ.”
Tạ Hồng Châu biến mất khỏi kinh trước ngày khai viện.
Không ai biết nàng đi Tây Vực hay xuống phía nam. Ba tháng sau, một đoàn thương nhân gửi tới hộp trà, trong đó có mảnh giấy:
“Còn nợ ta một bữa rượu. Đừng ghi vào sổ.”
Huyền Ngọc đọc xong, lấy sổ cá nhân ghi một dòng:
Nợ Hồng Châu một bữa rượu.
Rồi mới cười.
Minh Dao giờ đã là Hoàng thái nữ, bận tới mức hiếm khi rời cung. Nhưng nàng vẫn ghé Điển Tàng viện vào ngày nghỉ đầu tiên.
Nàng đứng trước hai chiếc ấn.
“Ta từng tưởng tìm được cái thật sẽ làm mọi chuyện rõ ràng.”
Huyền Ngọc nói: “Vật thật chỉ làm câu hỏi chính xác hơn.”
“Cô có bao giờ nói một câu dễ nghe không?”
“Có.”
“Ví dụ?”
“Điện hạ làm khá tốt năm vừa rồi.”
Minh Dao nhìn nàng chằm chằm.
“Đó là khen?”
“Rất cao.”
Hai người cùng cười.
Cảnh Uyên thì ít xuất hiện ở kinh. Hắn quản vùng phía bắc, thỉnh thoảng gửi thư hỏi về vài bản đồ cổ hoặc nhờ Điển Tàng viện xác minh mốc biên giới cũ.
Một lá thư cuối chỉ có hai câu:
“Ở đây người ta gọi ta là Cảnh Vương mà không ai quan tâm ta từng là Thái tử. Ban đầu khó chịu. Sau thấy cũng tốt.”
Huyền Ngọc gấp thư lại, không trả lời ngay.
Đời sống của hắn cuối cùng có phần không bị định nghĩa hoàn toàn bởi vụ tráo trẻ.
Đó có lẽ là kết quả tốt nhất họ có thể mong.
Buổi chiều ngày khai viện, Huyền Ngọc dẫn nhóm học đồ đầu tiên vào kho.
Một cô bé khoảng mười ba tuổi dừng trước chiếc bản thay thế.
“Nếu nó từng khiến cả triều tin sai, sao không gọi nó là đồ xấu?”
Huyền Ngọc hỏi lại:
“Nó tự nói mình là thật à?”
“Không.”
“Nó tự đóng lên chiếu à?”
“Không.”
“Vậy đồ vật không tự nói dối. Người ta dùng nó để nói dối.”
Cô bé chỉ chiếc còn lại.
“Ngọc ấn thật có nói thật không?”
“Cũng không.”
“Vậy tại sao phải giữ?”
Huyền Ngọc mở một cuốn sổ bên cạnh.
“Vì nó là một phần bằng chứng để chúng ta biết những gì từng xảy ra. Nhưng không được để nó nói thay tất cả nguồn khác.”
Nàng chỉ từng mục:
“Nó đến từ đâu.”
“Ai giữ.”
“Khi nào được sửa.”
“Dấu nào do nó để lại.”
“Điểm nào chúng ta vẫn chưa chắc.”
“Đó mới là công việc của Điển Tàng.”
Cô bé gật đầu, dù có lẽ chưa hiểu hết.
Huyền Ngọc không cần học trò hiểu hết ngay.
Chỉ cần chúng biết được phép hỏi.
Ngoài sân, chuông chiều vang lên.
Nàng từng nghĩ mình xuyên tới thế giới này để tìm một quốc bảo bị mất.
Cuối cùng mới hiểu thứ đáng giữ không phải một khối ngọc.
Là đường để sự thật quay trở lại.
Một đường đủ rộng để ngay cả khi người có quyền nhất không muốn nhìn, hồ sơ vẫn còn, người khác vẫn có thể kiểm, và kết luận vẫn có thể bị sửa nếu xuất hiện bằng chứng tốt hơn.
Trên trang đầu cuốn sổ nhập viện, Huyền Ngọc viết nguyên tắc đầu tiên:
“Không vật nào được tin chỉ vì người cầm nó có quyền.”
Nàng suy nghĩ rồi viết thêm dòng thứ hai:
“Không người nào được tin tuyệt đối chỉ vì từng đúng một lần.”
Trường Khanh đứng sau đọc được, cười.
“Bao gồm em?”
Huyền Ngọc đóng sổ.
“Đặc biệt bao gồm em.”
Cánh cửa kho khép lại.
Cửu Châu Ngọc Ấn nằm yên trong bóng tối.
Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, nó không còn phải gánh nhiệm vụ chứng minh ai xứng đáng làm chủ thiên hạ.