Chương 13: Luật kế vị
Cuộc tranh luận về người kế vị kéo dài hơn cả vụ bắt giữ Tạ Đình Sơn. Tạ gia mất quyền thao túng không có nghĩa là triều đình lập tức biết phải làm gì với hai con người bị tráo vị trí cho nhau.
Một phe cho rằng chỉ Minh Dao mang huyết thống trực hệ nên phải lập ngay. Họ viện dẫn tổ chế, nói huyết mạch hoàng gia là nền móng của ổn định. Phe khác phản bác rằng Cảnh Uyên đã có tên trên ngọc điệp mười chín năm, học trị quốc từ nhỏ, có quan hệ với các bộ và quân đội; nếu chỉ vì hồ sơ sinh nở bị sửa mà xóa sạch địa vị pháp lý của hắn, hàng loạt chiếu lệnh và quyết định hắn từng đưa ra với tư cách Thái tử cũng sẽ bị đặt dấu hỏi. Phe thứ ba thậm chí đề nghị gạt cả hai sang một bên, chọn một hoàng tử trong tông thất để “tránh tranh chấp”.
Huyền Ngọc ngồi ở hàng ghế chuyên môn, nghe tới ngày thứ ba thì đau đầu thật sự. Mỗi lần có ai đó mở miệng “ngọc ấn thật đã chứng minh thiên mệnh thuộc về…”, nàng lại phải đứng lên sửa: “Ngọc ấn không có ý kiến.”
Tới lần thứ sáu, một vị đại thần già thở dài: “Cố tiểu thư, chúng ta biết rồi.”
“Thần nữ chỉ sợ các vị quên nhanh.” Ngồi phía đối diện, Cảnh Uyên phải cúi đầu để giấu nụ cười.
Vấn đề thật sự nằm ở luật. Luật hiện hành chỉ nói Hoàng đế lập người kế vị trong số các hoàng tử đủ tư cách, mà không quy định rõ những trường hợp như hồ sơ huyết thống bị làm giả, công chúa trực hệ, con nuôi hoàng gia, người bị ghi sai thân phận từ lúc sơ sinh, hay hiệu lực của những quyết định đã ban ra dưới một danh phận sai. Tạ gia không tạo ra toàn bộ khoảng trống ấy. Họ chỉ biết cách tận dụng nó.
Minh Dao không muốn khoảng trống ấy được lấp bằng một quyết định tùy tiện có lợi cho mình. Nàng xin dự nghị sự với tư cách công chúa đã được khôi phục thân phận, nhưng từ chối được ghi danh là người kế vị trong vòng sáu tháng.
“Ta chưa từng học cách đọc ngân sách, điều quân, quản hộ tịch hay cân bằng lợi ích giữa các châu,” nàng nói. “Nếu hôm qua ta còn giữ sổ cho thương hội, mà hôm nay chỉ vì dòng máu lại thành người thích hợp nhất để trị quốc, thì đó cũng là một kiểu mê tín.”
Hoàng đế hỏi: “Con muốn học?”
“Con muốn biết mình có làm được hay không trước khi nhận.”
Nàng chọn luân phiên học việc ở Bộ Hộ, Bộ Lễ và cơ quan cứu tế. Nàng không nắm quyền quyết định cuối cùng, chỉ được xem hồ sơ, dự họp và viết ý kiến.
Cảnh Uyên thì làm một việc khác: hắn xin sửa ngọc điệp. “Xin xóa dòng ‘hoàng trưởng tử do Hoàng hậu sinh’.”
Hoàng đế nhíu mày. “Con vẫn là đứa con trẫm nuôi lớn.”
“Vậy xin ghi cho đúng: con nuôi hoàng gia, theo xác nhận của bệ hạ sau khi sự việc được phát hiện.”
“Thiên hạ sẽ cười.”
Cảnh Uyên nhìn phụ hoàng. “Thiên hạ đều đã biết. Chỉ có sổ sách là vẫn còn giả.”
Câu nói ấy khiến cả điện lặng đi. Huyền Ngọc nhớ tới công việc bảo tồn ở kiếp trước. Đôi khi phần khó nhất không phải là phát hiện một vật từng bị sửa, mà là chấp nhận ghi rõ trong hồ sơ rằng người đi trước đã sửa sai.
Cuối cùng, triều đình đồng ý tách thành ba vấn đề: danh tính pháp lý hiện tại của Cảnh Uyên, thân phận huyết thống của Minh Dao, và tiêu chuẩn kế vị trong tương lai. Cảnh Uyên giữ tên Lý Cảnh Uyên, được Hoàng đế công nhận là con nuôi theo pháp luật, tạm đình danh vị Thái tử nhưng vẫn giữ tước vị và quyền tài sản riêng. Minh Dao được khôi phục tên Lý Minh Dao trong ngọc điệp với tư cách trưởng công chúa trực hệ. Không ai tự động trở thành người kế vị.
Trong lúc triều đình sửa luật, Cố gia cũng phải đối diện với phần trách nhiệm của mình. Cố Thừa Phong được giải oan khỏi tội làm giả chiếc ấn hiện tại. Nhưng ông thừa nhận người giữ ấn đời trước của Cố gia từng biết quốc bảo bị thay mà vẫn chọn im lặng, chỉ âm thầm giữ lại đường dẫn tới vật thật.
“Nếu nói ra lúc ấy, có lẽ cả nhà đã không còn,” ông nói.
Huyền Ngọc không phủ nhận nỗi sợ ấy. “Nhưng việc giữ kín cũng khiến bản giả được dùng suốt mười chín năm.”
“Cha biết.”
“Vậy thì đừng kể Cố gia như những người hùng giữ gìn sự thật.”
Cố Thừa Phong nhìn con gái. “Con muốn ghi cả phần nhà mình im lặng?”
“Vâng.”
Trường Khanh ngồi bên cạnh nhăn mặt. “Nhà mình vừa mới được giải oan đấy.”
“Được giải oan phần không làm giả ấn không có nghĩa là mọi lựa chọn đều đúng.”
Cha nàng im lặng suốt nhiều ngày. Sau đó, ông tự dâng sớ xin thôi chức người giữ ấn độc quyền. Huyền Ngọc còn đi xa hơn thế. Nàng đề nghị Cố gia từ bỏ hẳn cơ chế một nhà vừa giữ quốc bảo, vừa giữ sổ, vừa tự xác nhận đâu là vật thật.
Trường Khanh là người phản đối đầu tiên. “Nhà mình sống bằng nghề này.”
“Vẫn làm nghề. Chỉ là không độc quyền quyết định.”
“Em định giao cho đám quan lại chẳng biết gì sao?”
“Không. Lập một viện có người từ nhiều nghề, nhiều nơi.”
Ý tưởng về Điển Tàng viện ra đời từ chính cuộc cãi vã ấy. Đó sẽ là một cơ quan không thuộc riêng Nội phủ, không thuộc Cố gia, cũng không thuộc Đông cung. Nó quy tụ thợ ngọc, người phục chế tranh, thư lại, người quản kho, học giả sử liệu và đại diện pháp lý. Mỗi lần tu sửa một vật trọng yếu phải có hai nhóm ghi chép độc lập, bản sao hồ sơ được lưu ở nhiều nơi khác nhau.
Vương Kính nghe xong đề án thì bật cười: “Cô tìm được một chiếc ấn, rồi định dựng nguyên một nha môn?”
“Để lần sau không ai phải đào núi mới biết đồ trong cung từng bị đổi.”
“Tốn tiền lắm.”
“Một vụ tráo ngọc ấn kèm tranh ngôi kế vị còn tốn hơn nhiều.” Vương Kính tắt hẳn nụ cười.
Hồng Châu thì cười thay ông. Nàng tới Cố phủ với một gói trà Tây Vực, nghe hết kế hoạch rồi lắc đầu: “Cô đúng là người duy nhất tìm thấy kho báu xong lại nghĩ cách làm thêm sổ sách.”
“Sổ sách rẻ hơn chiến tranh.”
“Kém lãng mạn quá.”
“Thế càng tốt.”
Hồng Châu báo rằng nàng sẽ rời kinh sau khi lời khai về đoàn đào lăng hoàn tất. “Đi đâu?” Huyền Ngọc hỏi.
“Tới nơi người ta trả tiền đúng hạn.”
“Vậy là Tạ gia cũng dạy ngươi được một bài.”
“Ừ. Đừng để kẻ nợ tiền mình nắm quyền lực quá lớn.”
Hai người chạm chén trà. Giữa những ngày cả triều đình tranh cãi xem ai nên ngồi lên ngai, khoảnh khắc ấy bình thường đến mức Huyền Ngọc thấy quý giá.
Nhưng sáu tháng học việc của Minh Dao sắp kết thúc. Và khi bộ luật mới được viết xong, triều đình sẽ phải làm việc họ đã trì hoãn từ đầu: chọn người kế vị mà không được phép dùng một khối ngọc làm câu trả lời.
Mở mục lục để tải danh sách chương.