Chương 12: Con Đường Không Còn Thuộc Một Nhà

Mùa đông đến sớm hơn dự tính. Sáng đầu tiên có sương trắng phủ trên mái kho, Mạn Ninh đi qua sân xe và không còn nghe một người nào hỏi nàng hôm nay nên chất bao nào lên xe nào. Bảng phân tải đã được Quế Nương treo từ tối trước. Hà tẩu giao việc sửa bánh cho hai trưởng nhóm. A Đào chia ngựa theo quãng đường. Những người mới vào đội tự kiểm dây niêm rồi ký tên dưới mục của mình.

Tô gia vẫn là một trong những chủ phần lớn nhất của thương đội, nhưng không còn là chủ duy nhất. Năm thương hộ ban đầu đã tăng thành chín. Một nhà bán dầu góp kho nhỏ ở phía nam. Hai làng dọc tuyến ký hợp đồng cung cỏ theo mùa. Tạ gia tiếp tục cho thuê kho bắc theo giá đã chốt, không có điều khoản hôn nhân nào đi kèm.

Khế ước sáu tháng với biên doanh chưa biến Mạn Ninh thành người nắm cả thương lộ. Mỗi tháng, lượng hàng vẫn được phân lại theo năng lực và giá. Một thương đội khác đã đủ điều kiện tham gia hai chuyến, khiến lợi nhuận Tô gia giảm. Tô lão gia ban đầu khó chịu, nhưng rồi chính ông nhận ra khi đội kia nhận một phần tuyến, Tô gia có thể dành xe sửa và người nghỉ mà không làm biên doanh thiếu hàng.

“Cha bắt đầu thích đối thủ rồi sao?” Mạn Ninh trêu.

Ông hừ một tiếng. “Cha thích có người chia chuyến lúc con bắt cả nhà thay trục giữa mùa lạnh.”

“Trục nứt.”

“Cha biết. Hà tẩu đã cho cha xem ba lần.”

Họ cùng cười.

Vụ Phùng Kính kết thúc phần đầu bằng việc tài sản bất minh của hắn được dùng bồi hoàn một phần thiếu kho. Không đủ trả hết mọi tổn thất, nhưng đủ xác nhận khoản nào có thể thu hồi. Trương Nguyên bị xử vì bán thông tin gây hậu quả cho đoàn xe; mức xử có tính đến việc hắn hợp tác làm rõ chuỗi liên lạc nhưng không xóa trách nhiệm. Vợ con hắn được chuyển khỏi nơi cũ một thời gian rồi tự chọn trở về quê ngoại.

Cao Thuận mất vị trí phục vụ gần Nội phủ và tiếp tục bị điều tra về khoản tiền nhận ngoài phép. Hàn Dục chịu án cho việc sửa và tráo văn bản. Quan trọng hơn đối với biên thành, quy trình chuyển công văn thay đổi: bản gửi đi phải có số đăng ký, dấu niêm ghi người đóng, và nơi nhận phải báo lại nếu niêm hỏng. Một lỗi nhỏ từng bị bỏ qua giờ trở thành mục bắt buộc.

Nhược Lan không bị gán những việc không có chứng cứ, nhưng những việc nàng thừa nhận đủ làm địa vị trong cung sụt mạnh. Nàng bị chuyển khỏi vị trí có thể dễ dàng nhờ Cao Thuận chạy việc ngoài cung. Tô lão gia xin cho mẹ nàng được rời viện nhỏ về một trang trại của gia đình nếu bà muốn. Người phụ nữ ấy đã chọn đi.

Mạn Ninh nhận thư từ Nhược Lan vào đầu mùa lạnh. Không có lời xin lỗi dài. Chỉ vài dòng: Mẹ đã rời phủ. Bà nói lần đầu tiên trong hai mươi năm bà có một căn bếp mà không phải chờ người khác ăn xong. Muội từng nghĩ nếu mình ở đủ cao thì bà mới được như vậy. Hóa ra có con đường khác, chỉ là muội không nhìn.

Mạn Ninh gấp thư lại. Nàng không trả lời ngay. Có những vết thương không cần biến thành tình chị em đẹp đẽ chỉ vì người gây ra đã hiểu một phần. Nàng có thể không trả thù thêm mà vẫn giữ khoảng cách.

Ba ngày sau, nàng gửi lại một tờ ngắn: Chăm bà cho tốt. Chuyện giữa chúng ta để thời gian trả lời.

Thứ thay đổi rõ nhất không nằm trong cung hay từ đường, mà ở sân xe. Hà tẩu đề nghị lập một quy chế chia phần cho những người làm lâu năm. “Nếu chỉ trả công, thương đội vẫn là việc của chủ. Người làm tốt mười năm rồi nghỉ thì tay trắng.”

Quế Nương bổ sung: “Có thể giữ một phần lợi nhuận mỗi chuyến vào quỹ sửa xe, một phần vào quỹ thương tật, một phần chia thưởng theo trách nhiệm. Người góp vốn nhận lợi nhuận vốn; người làm nhận phần việc. Không trộn.”

Mạn Ninh thích ý tưởng nhưng không tự quyết. Họ họp các chủ phần và trưởng nhóm. Cuộc họp kéo dài hai buổi vì ai cũng muốn định nghĩa “công bằng” theo cách có lợi cho mình. Chủ vốn sợ quỹ quá lớn làm giảm lãi. Người làm sợ thưởng chỉ dựa vào số chuyến sẽ khiến người nghỉ vì chấn thương thiệt. Cuối cùng họ chốt mức quỹ cố định, công khai theo quý, và quy định tai nạn trong chuyến được hỗ trợ riêng.

“Rắc rối hơn trước nhiều,” Tô lão gia than.

“Nhưng không ai phải tin một người giữ hết tiền,” Mạn Ninh đáp.

“Con càng ngày càng giống cái sổ biết đi.”

“Cha vẫn ký dưới sổ đấy thôi.”

Ở biên doanh, Lục Yên cũng thay đổi một việc. Trước đây quân lại nhận hàng chỉ ghi tổng số. Giờ mỗi lô lớn có mã xe, số niêm và phần hao hụt riêng. Việc ghi thêm làm họ mất thời gian, ban đầu nhiều người phàn nàn. Sau một tháng, khi một lô hàng ẩm bị truy ngược đúng trạm có mái dột thay vì đổ cho cả thương đội, không ai còn nói ghi chép vô ích.

Lục Yên gửi Mạn Ninh bản báo cáo ngắn kèm một câu viết tay: Lần này lỗi ở mái kho của ta.

Nàng đọc xong bật cười và sai người gửi lại hóa đơn phần hàng hỏng cùng lời nhắn: Đừng nghĩ tự thú là được miễn bồi thường.

Ba ngày sau, biên doanh chuyển đủ tiền bù.

Cuối mùa, Lục Yên về kinh dự một cuộc rà soát quân vụ. Hắn ghé Tô phủ không mặc giáp, chỉ mang áo thường và một cuộn bản đồ tuyến. Hà tẩu vừa thấy đã hỏi hắn có mang lệnh kiểm kho không. Hắn đáp không. Bà liền nói vậy thì tự rót trà.

Mạn Ninh gặp hắn ở sân xe. “Tướng quân đến không vì lương?”

“Có một phần vì lương.”

“Ta biết ngay.”

Hắn mở bản đồ. Một đoạn đường phía bắc sẽ sửa cầu trong hai tháng, biên doanh muốn chuyển một phần hàng sang tuyến ven sông. Lục Yên không yêu cầu Tô gia nhận hết. Hắn muốn các thương đội cùng khảo sát rồi chia phần.

“Đúng thứ cô từng xin,” hắn nói. “Không độc quyền.”

“Nghe như ngài trách ta.”

“Ta chỉ muốn nói khi có ba thương đội tranh lịch, cô đừng than.”

“Ta sẽ than về lịch, không than về việc có họ.”

Họ đi dọc sân. Một nhóm mới đang học chuyển tải từ xe hỏng sang xe lành. Người hướng dẫn không phải Hà tẩu mà là Lý Tam Nương. Nàng bắt học viên ghi lại từng bao chuyển, hai người ký, rồi kiểm dây trước khi xe chạy. Không ai nhắc tên Mạn Ninh trong quy trình.

Lục Yên nhìn một lúc. “Cô xây thứ có thể chạy khi cô không ở đây.”

“Ta đang cố.”

“Khó hơn tự làm hết.”

“Ngài hiểu à?”

“Ta từng nghĩ binh sĩ chỉ cần làm đúng lệnh. Sau đó ta phát hiện nếu mọi quyết định đều phải chờ ta, lúc ta ở cách ba dặm thì người ta đứng nhìn xe cháy.”

Mạn Ninh quay sang. “Đó là lời thừa nhận ngài từng sai?”

“Cô đừng ghi.”

Nàng cười đến phải vịn vào thành xe.

Khi tiếng cười lắng xuống, Lục Yên nói: “Sau đợt rà quân vụ, ta có thể được điều về gần kinh thành một thời gian.”

“Chúc mừng?”

“Ta chưa biết.”

“Nếu ngài định hỏi ta có cần một đồng minh gần hơn không, câu trả lời là có. Nhưng ngài không được can thiệp bảng giá kho.”

“Ta cũng không muốn.”

Họ nhìn nhau, rồi cùng bật cười.

Không có lời hứa hôn nào được đưa ra. Mạn Ninh đã quá chán việc một mối quan hệ phải được chứng minh bằng tờ giấy sở hữu lẫn nhau. Giữa nàng và Lục Yên là thứ chậm hơn: niềm tin hình thành từ những lần cả hai sẵn sàng để người kia kiểm mình, sẵn sàng nói “lỗi ở phía ta” khi con số cho thấy như vậy.

Tối hôm đó, Tạ Hân cũng ghé vì kho bắc cần gia hạn hợp đồng. Ba người ngồi cùng bàn, tranh luận gần một canh giờ về phí kho mùa đông. Tạ Hân nhìn Lục Yên rồi nhìn Mạn Ninh. “Ta hiểu vì sao hai người hợp nhau.”

Mạn Ninh nhướng mày. “Vì cùng keo kiệt?”

“Vì cả hai có thể cãi về bốn phần trăm phí kho mà vẫn ăn hết một ấm trà.”

Lục Yên đáp: “Bốn phần trăm là nhiều.”

Tạ Hân ôm trán.

Hợp đồng được ký cuối cùng với mức ở giữa. Tạ Hân ra về, không ai thấy cần nhắc chuyện cũ.

Sáng chuyến đầu tiên của năm mới, sân xe đông hơn mọi lần. Trên bảng có ba màu phấn: xe Tô gia, xe của thương đội Lâm thị và xe hợp tác từ tuyến phía nam. Không ai mang cờ nhà quá lớn. Mỗi nhóm dùng dấu riêng trên giấy, còn dây niêm theo chuẩn chung để trạm dễ kiểm.

Mạn Ninh đi tới chiếc xe đầu theo thói quen. Tay nàng đã nâng lên thì cô gái phụ trách kiểm bánh nhanh hơn, gõ ba nhịp vào vành: cốc, cốc, cốc.

Từ xe thứ hai, người khác đáp lại. Rồi xe thứ ba. Âm thanh chạy dọc sân, không còn là mật hiệu của riêng nàng.

Hà tẩu đứng cạnh nói: “Cô nương hết việc rồi.”

“Tốt.”

“Tốt mà mặt buồn thế?”

Mạn Ninh lắc đầu. “Không buồn.”

Nàng nhìn đoàn xe lăn qua cổng. Có những người từng bị bỏ rơi đang giữ chìa khoá kho, ký sổ, điều xe. Tô gia không còn đứng nhờ một hôn ước. Tuyến lương cũng không còn đứng nhờ một Tô gia. Điều nàng xây đã bắt đầu có khả năng chống lại chính sự biến mất của nàng.

Lục Yên cưỡi ngựa ngoài cổng, chờ đi cùng đoàn một đoạn vì tiện đường về quân vụ. Hắn hỏi: “Đi không?”

Mạn Ninh bước lên ngựa. “Đi.”

Phía sau, Quế Nương gọi với theo rằng nàng quên ký mục kiểm quỹ tuần. Mạn Ninh quay lại hét: “Để chiều!”

Hà tẩu cười lớn. “Cuối cùng cái sổ biết đi cũng biết bỏ sổ một buổi.”

Mạn Ninh thúc ngựa ra khỏi cổng trong tiếng cười. Sương buổi sáng còn dày, nhưng đường phía trước đã có nhiều vệt bánh chồng lên nhau. Không một vệt nào thuộc về một người duy nhất.

Đó là cách nàng muốn sống: không cần ai nhường đường, cũng không cần giẫm lên người khác để có đường. Chỉ cần mỗi bước đi đều để lại thứ người sau có thể kiểm, sửa và tiếp tục.