Chương 11: Cánh Cổng Và Phần Trách Nhiệm Của Diệp Minh
Ba tờ giấy thông hành Diệp Minh từng chuyển đều mang dấu thật của huyện nha. Vấn đề nằm ở phần ghi người sử dụng. Tên được viết sau khi tờ giấy rời khỏi phòng cấp, bằng loại mực khác và nét tay không thuộc thư lại phụ trách. Một tờ cho phép xe chở thuốc qua cổng đông trong giờ giới nghiêm; hai tờ còn lại cho người sửa cống ra vào khu tường thành. Nếu chỉ nhìn con dấu, lính gác có thể cho qua. Nếu đối chiếu sổ cấp, cả ba đều không tồn tại dưới những tên ấy.
Từ Mặc lập tức đổi quy trình ở bốn cổng: giấy qua cổng phải được ghi số vào sổ trung tâm và cuối mỗi canh gửi danh sách đối chiếu. Những giấy đã cấp nhưng chưa dùng được gọi về xác nhận lại. Diệp Chiêu không đề nghị đóng cổng hoàn toàn, vì thành vẫn cần lương, thuốc và người đi làm. Một biện pháp an ninh tốt phải chặn người giả mà không làm tê liệt người thật.
Diệp Minh được hỏi cung lần thứ hai trước mặt thư lại, một người đại diện họ Diệp và Lâm Tố với tư cách nhân chứng về hoạt động nhóm hộ vận. Cậu kể rõ hơn: Kha Hòa nói các tờ giấy dùng để đưa thuốc cho một khu dân nghèo ngoài thành. Cậu biết thủ tục có điểm lạ nhưng tự thuyết phục rằng mục đích tốt quan trọng hơn. Sau khi giao giấy, cậu nhận ba mươi lượng bạc. Mười lượng được dùng mua thuốc thật, hai mươi lượng cậu giấu trong rương.
“Em giữ vì tham?” Từ Mặc hỏi. Diệp Minh nhìn xuống. “Một phần. Em nghĩ sau này nhóm cần tiền. Nhưng em cũng thích cảm giác mình có tiền mà không phải xin ai.” Câu trả lời không đẹp, nhưng chính sự xấu xí khiến lời khai đáng tin hơn một câu chuyện chỉ toàn cưỡng ép. Sau đó cậu nói Kha Hòa từng đe sẽ tố nhóm hộ vận nếu cậu không tiếp tục giúp. Nghĩa là có cả lợi ích lẫn áp lực. Cưỡng ép có thể giảm trách nhiệm cho phần sau, không xóa phần cậu đã tự nguyện làm trước.
Từ lời khai, huyện úy kiểm tra ca trực ở cổng đông. Một lính gác tên Phùng Sách đã đổi ca hai lần đúng những ngày tờ thông hành được dùng. Anh ta nói đổi vì mẹ bệnh. Sổ y quán xác nhận mẹ anh thực sự nằm viện, nên việc đổi ca không phải giả. Người thay anh mới đáng chú ý: một binh dự bị tên Cao Dụ nhận tiền từ Trịnh Dụ qua một người môi giới. Khi bị hỏi, Cao Dụ thú nhận đã được dặn không kiểm kỹ ba xe có giấy đóng dấu.
Cả ba xe đều đã qua cổng. Hai chiếc được xác định chở vật liệu lễ, chiếc thứ ba mất dấu sau khi vào khu kho bắc. Vương Thái đối chiếu sổ thuê nhà tìm ra một sân trống được thuê dưới tên giả. Đội khám xét có lệnh tới đó và phát hiện cung ngắn, khiên, móc sắt cùng áo khoác không phù hiệu đủ cho hơn bốn mươi người. Không có quân đội bí mật hàng nghìn người như lời đồn, nhưng bốn mươi người có vũ khí vẫn đủ chiếm một cổng vài khắc và mở đường cho lực lượng bên ngoài.
Kế hoạch hiện rõ hơn khi Kha Hòa được đối chất với Cao Dụ. Họ dự định vào đêm lễ trăng mới gây cháy ở khu chợ để kéo tuần tra đi, sau đó dùng nhóm người trong kho bắc chiếm cơ cấu mở cổng đông. Một toán người bên ngoài sẽ tràn vào dưới danh nghĩa “dân cứu viện”, tạo cảnh hỗn loạn đủ để buộc quân trấn can thiệp. Nếu quân đã nhận lệnh bắt Diệp Chiêu, biến cố ở cổng sẽ làm việc ấy trông như phản ứng hợp pháp.
Ai ở ngoài cổng vẫn chưa chắc chắn. Lục Nghiêm kiểm tra các trạm ngựa và phát hiện một đoàn hơn trăm người thuê nhà trọ cách thành nửa ngày đường, tự nhận là phu xây dựng. Họ có công cụ nhưng số lương khô và ngựa nhiều bất thường. Tống Thừa cử một đội trinh sát quân trấn quan sát từ xa, không bắt trước khi có hành vi. Đồng thời ông tăng trạm gác trên các đường vào, thông báo mọi đoàn đông người phải khai tên và mục đích.
Đêm lễ trăng mới, Lạc Châu không im. Huyện nha cố tình giữ chợ mở tới giờ thường lệ để tránh tạo hoảng loạn, nhưng bố trí đội cứu hỏa ở ba điểm và tăng gác kín đáo tại cổng đông. Nhóm hộ vận chỉ làm nhiệm vụ chuyển nước và y cụ. Lâm Tố thay Diệp Minh điều phối. Diệp Chiêu ở phòng chỉ huy cùng Từ Mặc, không đứng trên tường thành như một biểu tượng. Nàng biết kế hoạch phòng thủ tốt không nên phụ thuộc việc nàng có mặt đúng chỗ.
Khoảng cuối canh hai, một quầy vải bốc cháy. Người bán đã được hướng dẫn nên lập tức đánh mõ theo tín hiệu, đội nước tới trong vài phút. Cùng lúc, hai người cố trèo vào nhà cơ cấu cổng từ phía kho bắc. Lính gác phát hiện nhờ danh sách người được phép tiếp cận đã được rút xuống chỉ còn tám tên. Một cuộc vật lộn ngắn xảy ra; một lính bị thương ở vai, ba người bị bắt. Những kẻ còn lại trong kho thấy tín hiệu thất bại không dám tiến ra.
Bên ngoài thành, đoàn “phu xây dựng” bắt đầu di chuyển nhưng gặp trạm quân trấn của Tống Thừa. Họ không thể xuất trình hợp đồng xây dựng hay giấy đi đường cho số người lớn. Khi bị yêu cầu dừng kiểm tra, phần lớn bỏ chạy. Hai người bị bắt mang thư chỉ dẫn tới “cửa đông sau tiếng chuông thứ ba”, nhưng thư không có chữ ký. Dấu sáp thuộc một nhà buôn trung gian từng nhận tiền từ quỹ công đức. Chuỗi vẫn cần điều tra, song nguy cơ tức thời đã qua.
Sáng hôm sau, Diệp Minh được đưa tới phòng hỏi cung để nghe kết quả. Cậu biết những tờ giấy mình chuyển đã giúp xe chở vũ khí vào thành. Mặt cậu trắng bệch. “Em không biết.” Diệp Chiêu ngồi phía sau, không nói thay. Từ Mặc đáp: “Không biết mục đích cuối là tình tiết quan trọng. Nhưng ngươi biết giấy không đúng thủ tục, nhận tiền và giấu. Những việc đó vẫn là việc ngươi làm.” Diệp Minh gật đầu rồi xin được khai toàn bộ những lần gặp Kha Hòa, kể cả những chuyện khiến bản thân xấu mặt.
Việc cậu hợp tác giúp huyện tìm thêm hai người trung gian và một hòm chứng từ chuyển tiền. Tuy nhiên Diệp Minh không được thả ngay. Từ Mặc chuyển hồ sơ lên phủ với đề nghị xét giảm vì tự thú, tuổi còn trẻ, bị đe dọa ở giai đoạn sau và đã cung cấp thông tin ngăn hậu quả. Diệp Chiêu không phản đối. Cậu phải chịu một kết quả có thể không dễ chịu, và tình thân của nàng không được biến thành cánh cửa thoát.
Lâm Tố tới thăm Diệp Minh qua song cửa. Cô nói nhóm hộ vận đã bỏ quy định cho một người tự nhận tiền và quyết tuyến. Mọi khoản lớn phải có ba chữ ký; quỹ thuốc tách khỏi phí vận chuyển; giấy thông hành phải được đối chiếu số trước khi nhận chuyến. Diệp Minh cười cay đắng: “Cuối cùng lỗi của ta cũng có ích.” Lâm Tố đáp rằng lỗi chỉ có ích nếu người khác học được mà không cần lặp lại.
Trong hồ sơ bắt được từ các trung gian, một đường tiền dẫn tới trợ lý của một thành viên Hội đồng Nhiếp chính ở kinh kỳ. Ngụy Đình có vai trò huy động người, truyền thông và tiền công đức, nhưng bằng chứng cho thấy ông không phải đỉnh cao duy nhất. Một nhóm lợi ích đã muốn dùng bất ổn Lạc Châu để củng cố quyền kiểm soát quân và kho, trong khi một số thành viên Hỏa điện tham gia vì tin rằng Diệp Chiêu đe dọa trật tự tôn giáo.
Thông tin này được gửi về kinh cùng hồ sơ phù lệnh giả, sổ vận tải, lời khai tách biệt và bản kiểm kê vũ khí. Tông chính viện cũng hoàn tất phần xác minh thân phận. Hai cuộc điều tra vốn khởi đầu riêng giờ gặp nhau ở một điểm: những người đã từng sửa hồ sơ về đứa trẻ hoàng thất chính là mạng lưới hành chính mà phe Hội đồng sau này kế thừa. Không phải tất cả đều cùng một âm mưu kéo dài mười chín năm, nhưng việc bí mật cũ bị giữ ngoài cơ chế kiểm tra đã tạo công cụ cho người sau thao túng.
Từ kinh kỳ gửi tới lệnh triệu Diệp Chiêu, Từ Mặc, Tống Thừa và đại diện Tông chính về dự một hội nghị đặc biệt. Lệnh có đủ phù, số văn thư khớp sổ truyền trạm và được xác minh qua hai đường độc lập. Diệp Chiêu đọc từng chi tiết trước khi nhận. Sau những gì đã xảy ra, ngay cả một lệnh thuận lợi cho nàng cũng phải chịu cùng mức kiểm tra.
Trước khi lên đường, nàng tới nhà giam gặp Diệp Minh. Cậu hỏi liệu chị có thể trở thành nữ đế không. Diệp Chiêu nói có thể, cũng có thể không. “Nếu họ xác nhận chị là người thừa kế hợp pháp nhưng hệ thống vẫn cho phép một người ra lệnh thiêu dân, đổi phù quân và giấu kho, thì đổi người trên ngai chẳng giải quyết được bao nhiêu.” Diệp Minh nhìn chị qua song gỗ rồi nói: “Vậy chị đi buộc thêm dây vào ngai đi.”
Nàng bật cười, nhưng mắt cay. Cánh cổng Lạc Châu đã không bị mở trong đêm, không phải vì Diệp Chiêu đoán được tất cả, mà vì hàng chục người sửa từng lỗ hổng nhỏ: số giấy qua cổng, ca trực, danh sách tiếp cận, trạm quân, đội nước, sổ tiền. Đó là bài học nàng mang về kinh. Một vương triều không được cứu bằng khoảnh khắc một người sáng suốt xuất hiện. Nó được cứu khi sai lầm của một người không còn đủ để kéo cả thành xuống cùng.