Giấy ủy quyền nằm trong phong bì nâu, không niêm phong — chỉ dán mép bằng keo khô, như thể ai cũng có quyền xé ra mà xem, miễn là dám.
Cô đặt nó lên mặt bàn gỗ mun trong phòng khách, ngay giữa chỗ bà Trần vẫn ngồi mỗi sáng để ký séc chi tiêu cho cả nhà. Không đặt nhẹ. Mà đặt bật — tiếng giấy chạm mặt gỗ vang một cái cạch, như tát vào tai.
Bà Trần đang nhấp trà sen. Tay cầm chén run một chút. Không phải vì sợ. Mà vì bất ngờ — thứ hiếm hoi nhất trong đời bà, thứ mà bà đã luyện cả đời để loại bỏ.
— Bà nội cháu — cô nói, giọng đều đều, không cao, không thấp, nhưng mỗi chữ như được mài sắc trên đá mài — ký giấy này ở Singapore năm 1971. Lúc ấy bà còn chưa biết mình sẽ đẻ ra người con trai nào đủ tư cách đứng tên tài sản. Cũng chưa biết mình sẽ xóa tên người cháu đích tôn khỏi gia phả chỉ vì đứa bé mang máu vợ bé.
Bà Trần đặt chén xuống. Tiếng sứ chạm gỗ — cốc. Nhẹ hơn tiếng giấy lúc nãy. Nhưng trong phòng, không ai dám nuốt nước bọt.
Luật sư họ Lê — người từng viết di chúc giúp bà ba lần, người từng gọi cô là “chị Tư” khi cô mang trà vào phòng làm việc — giờ đang mở phong bì. Tay ông hơi run. Không phải vì già. Mà vì ông vừa nhận ra: bản sao công chứng có dấu đỏ của Sở Tư Pháp Singapore năm 1971 không thể giả. Dấu đó đã bị hủy từ năm 1975 sau cải tạo, và chỉ xuất hiện trên văn bản gốc hoặc bản sao được cấp trước ngày 29/4.
Ông lật sang trang sau. Có thêm một phụ lục: bản dịch tiếng Việt do Đại sứ quán Việt Nam tại Singapore xác nhận, đóng dấu song ngữ, ký tên đầy đủ. Trong đó ghi rõ:
> “Toàn bộ tài sản đứng tên Trần Thị Hương (vợ trưởng) và Trần Văn Lễ (chồng) đều thuộc sở hữu chung theo pháp luật. Quyền quản lý, định đoạt phải do người thừa kế hợp pháp trực tiếp thực hiện — cụ thể: Trần Thị Mai, sinh năm 1953, là con gái trưởng; và Trần Gia Hân, sinh năm 1989, là cháu gái đích tôn của Trần Thị Mai, hiện còn sống duy nhất.”
Tên cô — Trần Gia Hân — in đậm. Không phải “Thị Mến”. Không phải “osin”. Mà là Trần Gia Hân.
Bà Trần bật cười. Cười khúc khích. Rồi thành cười lớn. Như người vừa nghe một trò đùa tệ hại.
— Con lấy đâu ra cái tên này? — bà hỏi, tay chỉ vào dòng chữ in đậm như thể đó là vết bẩn trên áo lụa. — Mẹ con là ai? Vợ bé của thằng em họ ba đời xa lắc? Hay con gái của người hầu dọn nhà hồi năm 1982?
Cô không đáp.
Chỉ rút điện thoại. Mở album. Chọn một tấm ảnh đen trắng cũ kỹ, viền vàng, góc trái bị mờ — ảnh bà Trần năm hai mươi lăm tuổi, đứng cạnh một người phụ nữ trẻ hơn, tóc vấn khăn, tay ôm đứa bé sơ sinh, mắt nhìn thẳng vào ống kính như muốn đâm xuyên thời gian.
Cô đẩy điện thoại qua mặt bàn.
— Mẹ cháu — cô nói — là Trần Thị Mai. Người con gái trưởng. Người bị bà ép ký giấy từ bỏ quyền thừa kế dưới chân tượng Quan Âm trong chùa Giác Lâm — nơi bà vẫn đi lễ mỗi tháng để cầu phúc đức tổ tiên.
Bà Trần không nhìn ảnh. Bà nhìn bàn tay cô — bàn tay từng bị đổ canh sôi, từng bị ném vòng ngọc, từng quỳ lau sàn gạch hoa cẩm thạch — giờ đang đặt lên mặt bàn, ngón trỏ khẽ gõ ba cái.
Đập. Đập. Đập.
Như tiếng chuông báo tử.
Luật sư Lê khép tập hồ sơ. Thở dài. Rồi quay sang bà Trần, giọng trầm:
— Thưa bác… từ giờ phút này, bác không còn tư cách đại diện pháp lý đối với bất động sản số 45 Nguyễn Trãi. Kể cả việc ký tên trên hóa đơn điện nước.
Bà Trần đứng dậy.
Không phải để phản bác. Không phải để hét.
Mà để rút chiếc chìa khóa bạc treo bên hông áo — chìa khóa phòng thờ, phòng kho, phòng ngân quỹ riêng — rồi ném xuống đất.
Chìa khóa chạm nền đá hoa cương — leng keng — vang như tiếng chuông báo hiệu một triều đại vừa sụp đổ.
Cô không nhặt.
Chỉ cúi xuống, mở túi xách, lấy ra một chiếc USB nhỏ màu đen.
Đẩy qua mặt bàn.
— Đây là bản sao toàn bộ nhật ký cuộc gọi nội bộ từ tháng Ba đến nay — cô nói — gồm cả cuộc nói chuyện của bác với chủ tịch Hội đồng Gia tộc Sài Gòn hôm 12/04, khi bác đề nghị loại tên Trần Gia Hân ra khỏi sổ hộ khẩu giả.
Bà Trần không nhặt USB.
Cũng không nói gì.
Chỉ bước ra cửa — lưng thẳng, đầu ngẩng — như thể bà vẫn đang làm chủ căn nhà.
Nhưng khi cánh cổng sắt khép lại sau lưng, người giữ cổng — ông Năm, làm nhà họ ba mươi bảy năm — không chào bà.
Ông chỉ khẽ nghiêng người, nhìn cô, rồi thì thầm:
— Cô Hân… giờ cô mới đúng là người đứng tên trên bảng đồng ở cổng.
Cô gật đầu.
Không cười.
Chỉ xoay người, bước vào phòng khách — nơi bức chân dung ông nội Trần vẫn treo trên tường — và đặt tay lên khung gỗ.
Lần đầu tiên, không phải để ngắm.
Mà để đoạn tuyệt.