Chương 4: Người chị còn sống

Ngày Nguyễn Cẩm Tú rời phủ Tri phủ, toàn bộ gia tài của nàng chỉ có hai bộ áo, mười bảy lượng bạc công được trả và một quyển sổ trắng. Tôn quản sự tiễn nàng tới cổng sau, dúi thêm cho một gói bánh khô, dặn đi dặn lại rằng ra ngoài đừng dại đi qua bến Hà Khẩu một mình.

Nàng thuê một gian phòng nhỏ phía sau quán trà ở đầu chợ, mặt tiền chỉ đủ kê một chiếc bàn và một kệ hàng. Ngay tuần đầu, nàng ra nha môn đăng ký một thương hiệu dưới tên Tú Vân Thương Hành, rồi bắt đầu bằng những thứ Trịnh gia chưa nắm chặt: giấy dầu, dây thừng, túi đựng hàng, dịch vụ gom hàng cho những chuyến xe chạy rỗng chiều về và cho thuê chỗ kho theo ngày.

“Cái tên nghe như của hai người.” bà chủ quán trà vừa lau bàn vừa nói.

“Để nhớ một người.” Cẩm Tú đáp.

Nguyễn Cẩm Vân là chị gái nàng, hơn nàng ba tuổi. Đêm Nguyễn gia bị tịch biên, Cẩm Vân đang đi cùng một đoàn hàng ở phía nam. Sau đó, hồ sơ quan nha chỉ ghi vỏn vẹn mấy chữ “mất tích khi truy bắt”. Trong nguyên tác, không ai nhắc tới nàng thêm một lần nào nữa, như thể người con gái ấy chưa từng tồn tại.

Cẩm Tú không biết chị mình đã chết hay đã trốn thoát. Nàng chỉ biết, theo ký ức của nguyên chủ, hai chị em ngày trước có một cách ghi đơn hàng riêng. Hồi còn nhỏ, Cẩm Vân hay viết sai chữ “vân” trong tên mình, nét cuối cong thành một cái móc rất lạ. Lớn lên, hai chị em giữ luôn nét móc ấy làm dấu riêng trên những món quà gửi cho nhau. Vì vậy Cẩm Tú cố ý đặt tên thương hành là Tú Vân, treo bảng ngay đầu chợ, nơi đoàn xe từ khắp các ngả đều phải đi qua. Nếu chị còn sống và còn đi buôn, sớm muộn sẽ nhìn thấy.

Những ngày đầu, việc buôn bán chẳng đáng là bao. Có hôm cả ngày chỉ bán được mấy cuộn dây thừng, có hôm nàng phải tự đi gõ cửa từng chủ xe hỏi xem chiều về có muốn chở thêm hàng không. Nhưng mỗi đơn nhỏ, nàng đều ghi cẩn thận vào quyển sổ trắng, ai gửi, gửi gì, đi tuyến nào, giá bao nhiêu.

Ba tuần sau, một người phụ nữ mặc áo nâu bước vào, hỏi thuê chỗ trên chuyến xe đi Đông Bình. Bà ta tự xưng là Trần Vân, buôn kim chỉ và vải vụn, khăn quấn kín nửa mặt vì bụi đường.

“Chủ thương hành có nhận hàng dễ ẩm không?” người phụ nữ hỏi.

“Nhận, nếu người gửi chịu trả tiền lớp giấy dầu.”

“Nếu trời không mưa thì sao?”

“Vẫn tính.” Cẩm Tú đáp. “Người khôn mua áo tơi trước mùa mưa, đâu đợi ướt hết rồi mới đi mua.”

Người phụ nữ nhìn nàng rất lâu, ánh mắt sau lớp khăn bỗng trở nên khác lạ. Rồi bà ta lấy ra một tờ phiếu gửi hàng, đặt lên bàn. Cẩm Tú cúi xuống đọc, và ở chữ cuối cùng của dòng tên người gửi, nàng thấy một nét móc viết sai.

Nàng ngẩng phắt lên. “Chị?”

Người phụ nữ chậm rãi kéo khăn xuống. Nguyễn Cẩm Vân gầy đi rất nhiều, tóc cắt ngắn ngang vai như đàn bà làm nghề sông nước, trên thái dương có một vết sẹo mới còn đỏ.

Hai chị em không ôm nhau ngay. Cẩm Vân quay lại cài then cửa trước, kiểm tra cửa sổ, nhìn ra con ngõ sau một lượt rồi mới đứng trước mặt em gái.

“Muội sống thật.”

“Chị cũng vậy.”

Chỉ hai câu ngắn mà cả hai đều đỏ mắt. Cẩm Vân đưa tay chạm vào vai em như sợ mình nhìn nhầm, rồi ngồi phịch xuống chiếc ghế gỗ, cả người như vừa trút đi gánh nặng của mấy tháng trời.

Nàng kể rằng đêm trước khi Nguyễn gia bị bắt, đoàn hàng của nàng nhận được lệnh đổi tuyến từ cha. Nhưng khi tới trạm Nam Khê, người của Trịnh gia chặn đường, nói Nguyễn gia đang bị điều tra và yêu cầu giao toàn bộ hàng cho họ để “bảo toàn”. Nàng không chịu, liền bị truy đuổi suốt nửa đêm. Hai phu xe chết dưới chân đèo, còn nàng được một chủ thuyền quen cũ cứu, giấu dưới khoang hàng ba ngày. Từ đó, nàng sống bằng tên giả, đi buôn vặt dọc sông.

“Chị có giữ được gì không?” Cẩm Tú hỏi.

Cẩm Vân lấy từ lớp áo trong ra một xấp phiếu giao nhận đã nhàu nát, mép giấy sờn vì bị gấp đi gấp lại quá nhiều lần. “Cha dặn, nếu có chuyện thì phải giữ những phiếu có dấu đỏ.”

Cẩm Tú trải từng tờ ra mặt bàn, lấy chén trà chặn góc. Trong đó không có tờ nào liên quan tới muối lậu. Đó là một loạt chuyến hàng sắt hợp pháp của Nguyễn gia giao cho một xưởng nông cụ ở phía tây. Nhưng ở ba phiếu cuối cùng, số kiện ghi trên bản giao của Nguyễn gia khác với số kiện mà trạm Hà Khẩu ghi nhận. Nguyễn gia giao mười hai kiện, trạm lại ghi mười bảy. Năm kiện dư xuất hiện sau khi hàng đã rời tay Nguyễn gia.

“Cũng có thể người của nhà mình đã thêm hàng giữa đường.” Cẩm Tú nói.

Cẩm Vân lập tức bực tức. “Muội nghĩ người nhà mình làm thật?”

“Muội nghĩ nếu mình chỉ đi tìm bằng chứng chứng minh nhà mình vô tội, mình sẽ bỏ qua những thứ chứng minh điều ngược lại.”

Cẩm Vân im lặng. Nàng nhìn em gái như nhìn một người xa lạ, cô em ngày trước chỉ biết thêu thùa và ngồi nghe kể chuyện, giờ lại nói năng như một quản sự lâu năm. Cuối cùng, nàng gật đầu.

“Được. Tra cả hai.”

Hai chị em quyết định không công khai nhận nhau. Cẩm Vân tiếp tục dùng tên Trần Vân, phụ trách liên lạc với các chủ thuyền nhỏ và những thương nhân cũ của Nguyễn gia không dám xuất hiện cạnh Cẩm Tú. Từ hôm ấy, Tú Vân Thương Hành thật sự có hai người.

Nhờ mạng lưới của chị, Cẩm Tú biết thêm một chuyện. Trịnh gia đang lặng lẽ mua quyền thuê dài hạn ở gần như mọi kho lớn quanh Lâm Châu. Họ không chỉ muốn bán muối. Họ muốn quyết định ai được có chỗ chứa hàng.

“Không thuê được kho thì thương hộ nhỏ không gom đủ hàng.” Cẩm Vân nói. “Không gom đủ thì không đi được chuyến lớn. Không đi chuyến lớn thì cước chở đắt. Cuối cùng ai cũng phải bán lại cho Trịnh gia.”

Cẩm Tú cầm bút, vẽ ba vòng tròn lên giấy rồi ghi vào đó ba chữ: bến, xe, kho. Trịnh gia đang nắm cả ba. Muốn phá thế độc quyền ấy, không thể chỉ giảm giá một cân muối. Phải tạo ra một con đường khác để hàng còn đi được.

Ngày hôm sau, nàng tìm tới góa phụ họ Lưu, người từng cho phủ thuê kho trong chuyến thử nghiệm. Bà đang ngồi phơi ớt trước cửa kho, thấy nàng thì nheo mắt nhận ra.

“Lưu thẩm có muốn cho thuê kho dài hạn không?”

“Trịnh gia vừa tới hỏi mua đấy.”

“Cháu không mua.”

“Vậy cô muốn làm gì?”

“Chia kho thành nhiều ô, cho nhiều thương hộ thuê theo ngày. Mỗi người trả ít, nhưng kho không phải phụ thuộc vào một chủ hàng nào cả.”

Lưu thẩm bật cười. “Cô muốn dùng cái kho bé bằng bàn tay của ta để đấu với Trịnh gia?”

Cẩm Tú cũng cười. “Một kho thì không.”

Nàng đặt trước mặt bà một tờ danh sách. Trên đó là sáu kho nhỏ khác quanh Lâm Châu, mỗi kho đều bỏ trống chừng nửa thời gian trong năm, chủ đều là những người không đủ sức tự tìm khách.

“Bảy kho thì bắt đầu đáng nói rồi.”

Cẩm Vân đứng ngoài cửa, lặng lẽ nhìn em gái thương lượng với bà góa. Nàng từng nghĩ sống sót sau vụ tịch biên là phải tìm một nơi thật xa mà trốn. Cẩm Tú lại đang làm điều ngược lại: không trốn khỏi con đường Trịnh gia đã chiếm.

Mà dựng một con đường khác ngay bên cạnh.