Chương 5: Hào môn độc quyền
Trịnh gia không mất nhiều thời gian để nhận ra Tú Vân Thương Hành đang làm gì.
Chỉ trong hai tháng, bảy kho nhỏ quanh Lâm Châu đã bắt đầu nhận hàng theo ngày. Ba đội xe vốn chỉ chạy một chiều được Cẩm Tú ghép đơn để có hàng chở chiều về. Những thương hộ trước kia phải bán rẻ cho Trịnh gia vì không gom đủ một chuyến lớn, giờ có thể chia chỗ trên cùng một chiếc xe, mỗi nhà vài bao. Không ai giàu lên sau một đêm, nhưng họ bắt đầu có lựa chọn. Và với kẻ sống bằng độc quyền, lựa chọn của khách hàng chính là mối đe dọa lớn nhất.
Đòn đầu tiên tới rất nhanh: Trịnh gia hạ giá vận chuyển xuống thấp hơn cả chi phí, bảng giá mới dán khắp các ngả chợ.
Cẩm Vân cầm tờ giấy về, mặt lo lắng. “Nếu theo giá này, chúng ta lỗ.”
“Không theo.”
“Khách sẽ chạy hết.”
“Một số sẽ chạy.” Cẩm Tú đáp, mắt vẫn không rời quyển sổ. “Họ chịu lỗ để giết chúng ta. Mình không dùng tiền để thi xem ai chết chậm hơn, vì túi tiền của họ dày hơn.”
Thay vì giảm giá, nàng công khai toàn bộ cấu trúc giá của Tú Vân: phí xe, phí kho, hao hụt dự kiến và phần công của thương hành, viết rõ trên một tấm bảng treo trước cửa. Giá ấy không rẻ nhất, nhưng được giữ ổn định trong ba tháng, ai đặt trước thì được ký giữ giá theo hợp đồng.
Tuần đầu, lượng đơn giảm gần một nửa. Cẩm Vân đếm từng phiếu mà thở dài. Nhưng tới tuần thứ ba, Trịnh gia bắt đầu từ chối những đơn nhỏ không đủ lợi nhuận, vì chở lỗ mãi cũng phải biết đau. Khách nhỏ lục tục quay lại, có người còn mang theo cả hàng xóm.
Đòn thứ hai nguy hiểm hơn nhiều.
Chủ bến Bắc Giang bất ngờ thông báo sửa cầu, cấm xe của những thương hộ không có hợp đồng dài hạn. Hai kho nhỏ trong mạng lưới bị chủ đất đòi lại mặt bằng vì “có người trả giá gấp đôi”. Một lò làm bao gai quen thuộc đột nhiên ngừng bán cho Tú Vân, ông chủ lò chỉ nói lí nhí rằng mình còn vợ con.
“Họ đang khóa từng mắt xích một.” Cẩm Vân nói.
“Vậy bỏ những mắt xích họ khóa.”
Thay vì cố giành bến lớn, Cẩm Tú chuyển một phần hàng sang bến thuyền nhỏ ở Đông Khê, dùng thuyền đáy nông cho đoạn sông, rồi xe bò cho chặng cuối vào thành. Tuyến mới chậm hơn một ngày, nhưng không phải đi qua bến hay kho nào của Trịnh gia. Mấy chủ thuyền mà Cẩm Vân quen trên sông vui vẻ nhận việc, vì mùa này họ cũng đang thiếu hàng.
Nàng không giấu tuyến mới như một bí mật. Ngược lại, nàng xin giấy vận chuyển, khai hàng đầy đủ, nộp phí bến không thiếu một đồng, và yêu cầu mỗi trạm đi qua đều phải đóng dấu vào phiếu.
Cẩm Vân bật cười. “Muội sợ họ không biết mình đi đường nào à?”
“Muội sợ sau này họ nói hàng của mình không có đường đi hợp pháp.”
Vụ án Nguyễn gia đã dạy nàng một điều: trong thương chiến, con đường rẻ hơn chưa chắc là con đường tốt hơn, nếu không chứng minh được hàng đã đi qua những đâu.
Trịnh gia lại tiếp tục ép các chủ chợ không cho Tú Vân thuê quầy. Cẩm Tú dứt khoát không mở quầy nữa. Nàng tới ký thẳng với các quán ăn, nhà trọ, xưởng nhuộm và tiệm bánh, những nơi cần nguồn hàng đều đặn nhưng không đủ lớn để được Trịnh gia để mắt tới. Hàng đi thẳng từ kho nhỏ tới tay người dùng, bỏ qua một vòng qua chợ đầu mối, nên giá còn rẻ hơn trước.
Cuối cùng, Trịnh Thế Hào, thiếu chủ Trịnh gia, tự mình mời nàng tới tửu lâu lớn nhất Lâm Châu. Hắn khoảng ba mươi tuổi, ăn mặc không phô trương, chén trà trong tay là loại sứ trắng trơn, nói năng ôn hòa hơn hẳn những gì Cẩm Tú hình dung.
“Nguyễn cô nương.” hắn nâng chén. “Ta nể cô sống được tới hôm nay.”
“Đa tạ.”
“Nhưng Lâm Châu không cần tới hai hệ thống vận chuyển.”
“Vì sao?”
“Phân tán kho, xe, bến chỉ khiến chi phí cao hơn. Một thương cục lớn điều phối tất cả mới hiệu quả. Cô từng làm trong phủ Tri phủ, hẳn hiểu đạo lý này.”
Cẩm Tú gật đầu. “Nếu thương cục lớn ấy lúc nào cũng làm đúng.”
“Cô nghi Trịnh gia?”
“Ta nghi bất kỳ hệ thống nào mà người bán, người cân, người giữ kho và người xác nhận chi phí đều cùng nghe lệnh một chủ.”
Trịnh Thế Hào bật cười khẽ. “Cô giống cha mình hơn cô nghĩ.”
“Ngài biết cha ta?”
“Biết rất rõ.”
Hắn rút từ trong tay áo ra một bản hợp đồng cũ, đặt lên bàn, đẩy về phía nàng. Đó là thỏa thuận giữa Nguyễn Đức Thành và Trịnh gia, ký sáu tháng trước vụ tịch biên. Hai bên dự định chia nhau tuyến vận chuyển muối và sắt ở Lâm Châu: Nguyễn gia giữ đường phía đông, Trịnh gia giữ phía tây.
“Cha cô từng muốn độc quyền cùng chúng ta.” Trịnh Thế Hào nói. “Chỉ là về sau ông ấy đổi ý, mà đổi quá muộn.”
Cẩm Tú đọc kỹ từng dòng. Nét chữ ký của cha giống thật, từng nét hất cuối cùng đều quen thuộc. Con dấu Nguyễn gia cũng giống như đúc. Ngực nàng thắt lại, nhưng tay vẫn giữ tờ giấy thật vững. Nàng không xé hợp đồng, cũng không ném trả.
“Ta sẽ kiểm chứng.”
“Cô không tức sao?”
“Nếu nó là thật, tức cũng không làm nó thành giả.”
Trịnh Thế Hào nhìn nàng lâu hơn, nụ cười trên môi vơi bớt.
“Ta cho cô một đề nghị. Tú Vân nhập vào Trịnh thị. Cô giữ quyền quản lý mạng kho nhỏ, hưởng hai thành lợi nhuận. Còn vụ án Nguyễn gia, ta có thể giúp xin giảm án cho những người còn sống.”
Cẩm Tú đặt tờ hợp đồng xuống. “Đổi lại?”
“Dừng đào bới chuyện cũ.”
“Vậy ngài vừa xác nhận chuyện cũ đáng để đào.”
Nụ cười trên mặt hắn biến mất. Trong khoảnh khắc ấy, Cẩm Tú thấy rõ người ngồi trước mặt không phải một thương nhân ôn hòa, mà là kẻ quen được người khác gật đầu.
Nàng đứng dậy, chỉnh lại vạt áo.
“Ta không từ chối vì ghét Trịnh gia.” nàng nói. “Ta từ chối vì một người vừa dùng quyền kiểm soát bến, xe và kho để ép ta bán thương hành cho họ, đang chứng minh chính xác lý do Lâm Châu cần nhiều hơn một đường hàng.”
Ra khỏi tửu lâu, Cẩm Vân đã chờ sẵn bên xe. “Hắn nói gì?”
Cẩm Tú lặng lẽ đưa bản hợp đồng. Chị nàng đọc xong, mặt trắng bệch, ngón tay run tới mức tờ giấy kêu sột soạt.
“Cha thật sự định bắt tay với họ?”
“Có thể.”
“Vậy nhà mình…”
“Chưa biết.”
Cẩm Tú đưa mắt nhìn khắp phố chợ, nơi bảng giá Trịnh gia treo ở gần như mọi ngã rẽ. Đêm Nguyễn gia bị tịch biên, nàng từng muốn chứng minh gia đình mình hoàn toàn bị hại. Bây giờ nàng bắt đầu hiểu sự thật có thể khó chịu hơn thế. Có thể Nguyễn gia đã từng bước vào cùng một cuộc chơi độc quyền với Trịnh gia.
Và chỉ đến khi muốn rút chân ra, mới bị chính trò chơi ấy nuốt chửng.