Chương 210: Một Chỗ Bên Cạnh
Tin về cái tên Mạc Trì đi xuống dưới dốc theo lời bà Liên.
Bà hỏi người già nhất ở xóm trước. Ông cụ nghe xong, bảo lúc nhỏ từng thấy một người đàn ông ngồi bên bếp trên núi, nhưng trong nhà ai cũng gọi là ông giữ bếp. Cụ không nhớ đã nghe tên Mạc Trì ở đâu. Bà Liên nhờ bà Viên chuyển lời ấy đến ngoại viện.
Tạ Tiểu Bảo nhận mảnh giấy, gấp lại bỏ vào túi. Hắn không mong chỉ hỏi một người là tìm được người nhà. Điều khiến hắn nhớ lâu hơn là câu Mạc Trì nói khi thử đứng: nếu ông đứng, ai nhìn nồi?
Trưa ấy, hắn gặp Hứa Đồng ở bếp. Người quản sự ngồi ăn cơm với cá kho, chiếc bát đặt cạnh sổ phân ca. Một người trực cửa đến xin đổi giờ vì mẹ bệnh; Hứa Đồng gọi người thay ca tới, hỏi cả hai có đồng ý không, rồi mới ghi tên vào ô trống.
Bảo đứng chờ đến lúc họ đi. “Nếu không có ai đổi ca thì sao ạ?”
“Ta xem có thể để cửa đóng hay không. Nếu không đóng được, ta phải tìm người trực.”
“Người cũ có phải ngồi chờ mãi không?”
Hứa Đồng ngước lên. “Con hỏi chuyện ông giữ bếp?”
Bảo gật đầu. Ông đã nghe báo cáo, biết Mạc Trì chưa muốn rời bếp, biết ông cần đối sổ, xem phần còn lại rồi ký tên. Nhưng chưa ai biết phần ấy là gì, cũng chưa ai tìm được người mang sổ tới nhận.
“Trước hết phải biết công việc của ông ấy,” Hứa Đồng nói. “Đừng hứa nhận nếu con không biết mình nhận thứ gì.”
Bảo nhìn những ô trong sổ phân ca. Hắn biết ai trực cửa lúc sáng, ai thay lúc chiều, nhưng chưa biết người giữ bếp phải làm những việc gì suốt một ngày. Hắn hỏi có thể mang một cuốn sổ nhỏ để ghi không. Hứa Đồng đáp có thể hỏi Mạc Trì; sổ không làm thay câu trả lời của ông.
Chiều hôm ấy Dư An nhận được lời nhắn từ bà Liên: Mạc Trì muốn hỏi ông cách kê chân cho đỡ tê. Dư An hẹn hai hôm sau lên núi, lần này mang theo một chiếc đôn thấp hơn và túi vải có miếng đệm. Thanh Nghi xin đi cùng. Bảo còn ca trực buổi sáng, chỉ có thể đến sau; bà Viên nói sẽ đợi hắn ở đầu đường đá.
Hổ nghe chuyện liền bảo mình cũng có thể nhìn nồi. Bảo hỏi hắn đang làm gì ở khu nuôi. Hổ nói người coi vừa nhờ kiểm lại những máng ăn trước khi mưa, hắn đã hẹn giúp tới hết buổi chiều.
“Vậy ngươi làm ở đó,” Bảo nói. “Ta hỏi ông Mạc trước. Nếu ông ấy muốn gặp ngươi, ta sẽ nhắn.”
Hổ đá nhẹ một hòn sỏi, rồi gật đầu. Trước khi đi, hắn hỏi người giữ bếp có ăn được thịt khô không. Bảo không biết. Hổ giữ gói thịt lại, nói đợi hỏi rồi tính.
Ngày lên núi, Bảo ăn sáng ở bếp, nhận cơm nắm cho bữa trưa. Hắn làm hết ca, giao sổ cửa cho người kế tiếp, rồi đi xe tới chân dốc. Tiền xe lần này hắn tự trả; túi tiền nhẹ đi một chút. Bà Viên đã chờ dưới cây, trong giỏ có mấy quả quýt nhỏ cho bà Liên.
Họ đến mái nghỉ khi Dư An và Thanh Nghi đã ở đó. Dư An đặt chiếc đôn mới cạnh ghế, đang hỏi Mạc Trì có thấy dễ chịu hơn không. Ông giữ bếp đáp chân trái bớt tê, nhưng vẫn khó nhấc. Bà Liên ngồi dưới mái ngoài, vá chiếc túi vải đựng gạo.
Bảo chào, đặt túi xuống bàn. “Con có thể ngồi ở cửa một lát không?”
Mạc Trì nhìn chỗ hắn chỉ. “Được.”
Hắn ngồi trên ngưỡng thấp, đủ nhìn thấy bếp nhưng không chắn đường. Trong một khắc, Mạc Trì chỉ nhìn lửa. Khi củi cháy ngắn đi, ông dùng thanh sắt kéo đầu củi vào giữa. Bảo thấy tro rơi xuống, hỏi có cần giúp đổ tro không. Ông lắc đầu, bảo còn chỗ trong rổ.
Dư An giúp ông đổi chân trên đôn, rồi ngồi nghỉ ở bàn ngoài. Ông nói chiều phải về sớm, dặn bà Liên những điều đã bàn với Mạc Trì và hẹn lần tới. Thanh Nghi ở lại cùng Bảo thêm một lúc; bà Viên chờ dưới mái.
Bảo lấy cuốn sổ nhỏ nhưng chưa mở. “Con muốn biết mỗi ngày ông làm những gì. Nếu ông không muốn nói thì con cất đi.”
Mạc Trì nhìn cuốn sổ. “Ngươi hỏi để nhận ca?”
“Con muốn hiểu trước. Con chưa biết mình có nhận được không.”
Người đàn ông cầm chiếc vá, đặt lên mép nồi. “Nhìn lửa. Giữ nồi. Có người tới thì hỏi giấy, đối tên và phần trong sổ.”
“Còn lúc không ai tới?”
“Chờ.”
Bảo mở sổ, ghi bốn việc. Hắn hỏi có thể đọc lại không; Mạc Trì gật đầu. Khi nghe tới chữ “giữ nồi”, ông bổ sung: “Không mở nếu chưa đối sổ.” Bảo viết thêm bên cạnh.
Thanh Nghi hỏi ông có từng nghỉ khi người khác nhìn bếp không. Mạc Trì nói người trực trước đã dạy ông trong một đêm; hai người cùng đối sổ, rồi người ấy đi. Ông không nhớ rõ khuôn mặt, nhưng nhớ bàn tay người đó có một ngón bị mất đốt.
“Người ấy có nói khi nào sẽ có người tới thay ông không?”
“Có nói sẽ tới.”
“Ông chờ bao lâu rồi?” Bảo hỏi.
Mạc Trì nhìn ra ngoài mái. “Qua nhiều mùa mưa. Có lần đường dưới dốc bị nước cuốn, họ đắp lại. Có lần cây trúc trước cửa chết, Liên mang cây khác tới.”
Bà Liên ngừng vá túi. “Cây đó là cha tôi trồng. Tôi chỉ thay cây sau.”
Mạc Trì im một lúc. “Phải. Ta nhớ nhầm.”
Bảo không viết số năm. Không ai ở đây biết chính xác đã qua bao nhiêu mùa, và ông đang nhớ lẫn cha với con. Hắn ghi điều ông kể về đường và cây, kèm lời sửa của bà Liên, để sau này hỏi thêm người cũ trong xóm.
Mạc Trì kéo cuốn sổ trên bàn lại gần, lật đến trang có kẹp một dải vải. “Người nhận phải đọc được dòng này.”
Ông xoay sổ về phía cửa, vẫn giữ một tay trên trang. Có một cột tên và một cột số. Hầu hết chữ đã phai, nhưng ở cuối cột số còn hai nét rõ. Thanh Nghi đọc chậm từng chữ ông chỉ. Đến chữ bị mờ, nàng dừng, không đoán.
“Đó là phần còn lại,” Mạc Trì nói, chỉ hai nét. “Nếu chưa đối, không mở nồi.”
Bảo nhìn chiếc nồi có hơi nước thoát ở mép. “Phần ấy là thức ăn sao?”
Mạc Trì khẽ lắc đầu. “Ta được dặn giữ lửa và giữ phần. Người trước không mở cho ta xem.”
“Vậy lúc ông nhận ca, ông đối số bằng gì?”
Người đàn ông đưa tay tới vạt áo, lấy ra một miếng thẻ cũ buộc dây. Nó nhỏ và mỏng; mặt ngoài có một vết xước, không giống điều Bảo nhớ rõ về ngọc bài dưới Thái Huyền. Mạc Trì chỉ mặt sau, nơi có hai nét tương ứng với hai nét trong sổ, rồi cất thẻ lại.
“Người trước đưa thẻ cho ông?” Thanh Nghi hỏi.
“Đưa, rồi bảo chờ người nhận mang sổ.”
Ông khép trang giấy. Bảo biết thêm một việc: Mạc Trì có thẻ và số cần đối, nhưng chính ông cũng không biết trong nồi có gì. Hắn không xin cầm thẻ, chỉ ghi rằng ông đã cho xem hai nét, không vẽ lại khi chưa được hỏi.
Một lúc sau, bà Liên trải cơm lên bàn. Bảo ăn phần của mình với ít rau muối bà mời. Mạc Trì bảo bà để cho ông một bát cháo loãng từ chiếc nồi nhỏ ở bếp ngoài. Khi bà đưa vào, ông tự cầm thìa, ăn chậm. Bảo nhìn đi chỗ khác để ông dùng bữa.
Trước giờ về, hắn hỏi: “Hôm khác con lại ngồi ở cửa, ông có muốn không?”
“Ngươi còn công việc?”
“Có. Con sẽ đến khi đổi được ca.”
Mạc Trì gật đầu. “Đừng viết tên ngươi vào sổ của ta khi chưa nhận.”
“Con sẽ không viết.”
Bà Viên đưa đoàn xuống dốc. Thanh Nghi nói nàng muốn tìm xem hai nét trên thẻ có gặp trong các bản chép khác không, nhưng chỉ sau khi hỏi Mạc Trì có cho mô tả lại. Bảo đồng ý; hắn cũng muốn biết người trực trước là ai, song không muốn biến câu chuyện ông kể thành đáp án khi ông còn chưa nhớ rõ.
Về ngoại viện, Bảo báo Hứa Đồng những việc Mạc Trì đã cho ghi và giữ lại chi tiết ông chưa đồng ý chia sẻ. Hổ đem máng nước rỗng ra sân rửa, hỏi ông giữ bếp có thích thịt khô không. Bảo nói chưa hỏi được. Hổ đặt gói thịt vào túi, tiếp tục rửa máng; Ô Kê đang đứng trong chỗ khô, chờ người coi mang nước sạch.
Tối ấy, Bảo tính lại tiền xe đã trả, ăn cơm với trứng hấp và canh. Hắn mở cuốn sổ nhỏ, đọc bốn việc đã ghi: nhìn lửa, giữ nồi, hỏi giấy, đối tên và phần. Dưới cùng còn một dòng ngắn do hắn viết sau khi về: “Chưa nhận ca.”
Hắn gấp cuốn sổ, đặt cạnh chiếc chặn gỗ.