Chương 459: Chuyến Thuyền Không Đến
Người báo tin chạy vào quán khi bà Liên vừa viết xong dòng đầu.
“Thuyền dầu chưa qua được cửa lạch. Gió đổi chiều, họ phải quay vào bãi phía bắc.”
Vĩnh đặt bát xuống. “Họ còn ở đó không?”
“Có. Người chở nhờ báo sáng mai sẽ thử đi tiếp, nếu nước cho phép.”
Bà Liên hỏi người đưa tin có thấy hàng không. Anh đáp đã nhìn thấy hai chum còn nguyên trên thuyền, nhưng không đếm những chum dưới bạt. Vĩnh gấp bản báo đang viết dở, nói lượng dầu ở cửa đủ theo mức cũ tới ngày kia. Nếu thuyền đi tiếp sáng mai thì có thể kịp; nếu không, họ phải lấy bình dự phòng.
Bảo nhớ bình đặt ở nhà bà chủ quán. Hắn nhìn ra cửa, thấy gió đang đẩy những giọt mưa đầu tiên vào mái hiên. Hắn đề nghị đi lấy ngay.
“Ta không muốn đợi đến lúc đèn sắp hết,” hắn nói.
Bà Liên không phản đối, nhưng hỏi người ở cửa đã báo lượng dầu lượt tối chưa. Người đưa tin đáp lúc anh đi, người thay Vĩnh còn đang trực; anh chỉ được nhờ báo chuyện thuyền. Bà quyết định ghé nhà bà chủ quán trước, rồi đưa bình tới cửa nếu người trực cần.
Chủ quán lấy bình từ kệ sau. Bình được niêm bằng một mảnh vải buộc dây, bên ngoài có ngày gửi. Bà nói Vĩnh đã trả tiền bình này từ trước, nhưng cần người nhận ký vì bà phải báo lại khi ông hỏi. Vĩnh viết tên, cân bình cùng bà; dầu chưa rò ra ngoài.
Ô Kê đứng cạnh bếp, ngửi thấy cá còn từ bữa tối. Bảo nhặt giỏ lên. “Không được theo bình dầu.”
Con gà chui vào giỏ, nhưng khi hắn cúi buộc dây, nó nhảy ra, ngoạm một miếng cá trên đĩa. Chủ quán giơ đũa, nó vọt qua ngưỡng cửa.
Bảo định chạy theo. Thanh Nghi giữ bình dầu giúp Vĩnh, nhắc hắn mưa đang lớn và lối xuống bãi có thể trơn. Hắn đuổi đến mái hiên, thấy Ô Kê đứng dưới xe của ông Sửu. Con gà nuốt cá rồi bình thản quay lại.
“Ngươi ăn xong thì biết đường về,” hắn nói, bế nó lên.
Hắn hỏi chủ quán miếng cá giá bao nhiêu. Bà bảo đĩa ấy đã là phần trả công dùng bếp, không cần trả thêm; chỉ nhờ hắn lau vết chân ướt trên bậc cửa. Hắn lấy khăn làm ngay. Khi trở lại, Vĩnh đã nhờ Phong đưa mọi người qua đoạn nước bằng thuyền.
Thuyền nhỏ, bình dầu phải đặt giữa, chèn hai bên bằng bao cát. Phong nói chỉ chở được ba người cùng bình trong lượt này. Bà Liên, Vĩnh và Thanh Nghi lên trước; Bảo chờ ở bờ với Ô Kê, để người trực ở cửa nhận dầu mà không phải đợi.
Hắn nhìn thuyền rời bãi. Một đợt sóng hất lên mạn, Thanh Nghi đưa tay giữ bình, Phong lập tức bảo nàng ngồi xuống. Bà Liên chặn bình bằng chân. Thuyền đi vòng qua tảng đá lớn rồi khuất sau căn nhà mái đen.
Bảo ngồi dưới mái che của quán. Hắn lấy tờ tiền đường ra xem. Khoản mua vải vẫn chưa trả; chủ quán nói bà có mảnh vải cũ có thể đổi, sáng mai sẽ hỏi người giữ đèn muốn loại nào. Hắn để số tiền ấy riêng khỏi tiền xe về. Ô Kê nằm trong giỏ, mắt nhắm, một chân thò ra ngoài.
Một người phụ nữ ôm đứa trẻ vào quán trú mưa. Bà chủ nhận ra họ ở xóm gần cửa, mang khăn khô ra. Đứa trẻ ho, bà chủ dẫn hai mẹ con ngồi gần bếp. Bảo nghe người phụ nữ hỏi thuyền dầu đã vào chưa, rồi quay lại nói điều người báo tin vừa kể.
“Nếu mai cũng không tới thì sao?” bà hỏi.
“Bà Liên đang mang bình dự phòng ra cửa,” hắn đáp. “Nhưng con không biết bình ấy có thể chia cho nhà bà không.”
Người phụ nữ nhìn về phía mưa. “Ta hỏi vì lần trước dầu đến muộn, nhà ta dùng bình dành cho đèn tối. Hôm qua mới được thêm một ít.”
Bảo muốn hứa sẽ hỏi bà Liên ngay. Nhưng thuyền chưa trở lại, hắn không biết bao lâu nữa đi được. Hắn hỏi nhà bà còn đủ dầu bao lâu. Bà đáp nếu chỉ thắp lúc cho con uống thuốc thì còn hai đêm. Bà chủ quán lấy một mẩu than ghi ngày và lượng ước chừng lên giấy, đưa người phụ nữ xem trước khi đặt cạnh cửa.
“Đợi Liên về ta gửi,” bà nói. “Nếu mưa lớn quá, sáng mai ta nhờ Phong chuyển.”
Đứa trẻ chỉ vào giỏ. “Gà của anh à?”
“Ừ. Nó không cắn, nhưng mổ.”
“Khác nhau không?”
“Khác chứ. Mổ đau hơn.”
Đứa trẻ cười, hỏi có thể cho nó ăn không. Bảo đưa một ít thóc, bảo đặt xuống đất rồi lùi tay. Ô Kê ăn, để lại vài hạt. Đứa trẻ nhặt từng hạt đặt gần nó; lần này nó không mổ tay.
Mưa bớt sau một hồi. Phong chèo thuyền trở lại cùng Thanh Nghi. Nàng nói người trực ở cửa đã đo dầu còn lại, nhận bình dự phòng và ghi lượng. Vĩnh ở lại đến khi bà Liên đổi ca; đèn vẫn cháy, mực nước chưa xuống thêm rõ so với chiều. Bình dự phòng được để riêng, chưa đổ vào đèn ngay.
Bảo đưa mảnh giấy của người phụ nữ cho Thanh Nghi. Nàng đọc, hỏi người phụ nữ có muốn gửi nguyên lời này cho bà Liên không. Bà đồng ý, nhưng xin bỏ tên đứa trẻ khỏi bản chuyển đi. Nàng sửa, đọc lại rồi gấp.
“Chúng ta đi được chưa?” Bảo hỏi Phong.
“Đi được, nhưng lần này chỉ thêm một người. Thuyền đang có nước, ta phải tát bớt.”
Thanh Nghi nói nàng đã xem việc giao bình, sẽ ở lại quán với người phụ nữ và gửi tin khi bà Liên về. Bảo bế Ô Kê lên, rồi thấy Phong nhìn chiếc giỏ.
“Cho nó ở lại đây được không?”
Bảo ngập ngừng. Chủ quán bảo có thể giữ giúp nếu hắn để ít thóc. Người phụ nữ và đứa trẻ cũng muốn trông. Hắn đặt giỏ gần bếp, đưa túi thóc và dặn không cần cho ăn nhiều. Ô Kê nhìn hắn bước ra cửa, không chạy theo.
Trên thuyền, Bảo cầm gáo tát nước theo lời Phong. Hắn làm rơi nước trở lại thuyền hai lần, lần thứ ba mới hất được ra ngoài. Phong không trêu, chỉ đổi chỗ cho hắn ngồi thấp hơn.
“Anh chở dầu thường xuyên à?”
“Không. Chuyến này của người khác. Ta chở người và ít hàng gần bờ.”
“Nếu sáng mai họ không qua được, có thể dùng thuyền anh lấy dầu không?”
“Phải xem sóng ở cửa lạch. Thuyền nhỏ hơn, có thể đi được một đoạn, nhưng chở không hết hai chum.”
Bảo nhìn những vệt nước lấp lánh trên mạn. “Nếu đi hai lượt?”
“Người chèo và người nhận cũng phải có sức đi hai lượt. Ta không nhận trước khi nhìn đường.”
Đến mỏm đá, bà Liên nhận mảnh giấy từ Bảo. Bà đọc, nói sẽ gửi người ở xóm một bình nhỏ từ phần dự phòng trong nhà, không lấy từ bình vừa mang ra cửa. Bà cần về nhà kiểm lượng và hỏi người đang giữ bình; nếu không đủ, bà sẽ báo ngay để tìm thêm ở kho.
“Còn hai đêm,” Bảo nói.
“Ừ. Ta sẽ không đợi hết hai đêm mới trả lời.”
Vĩnh đã được người trong xóm xem vết bỏng, thay khăn mới. Ông cho Bảo xem bản báo đang sửa: chuyến hàng gần đây chậm một ngày, nhà người bệnh dùng dầu dự phòng và tự mua gạo. Ông đã thêm khoản tiền và tên nơi nhận; người phụ nữ đồng ý gửi thông tin ấy qua bà Liên, không ghi tên đứa trẻ.
“Điện hỏi phần cấp đến chậm,” ông nói. “Ta đã chỉ báo số trong sổ cửa, không ghi khoản họ bỏ ra. Lần này ta gửi cả hai.”
Bảo hỏi ai có thể quyết hoàn tiền gạo. Vĩnh nói ông Sửu đang hỏi người cấp hàng; câu trả lời chưa có. Hắn muốn thêm một dòng xin trả ngay, nhưng bà Liên bảo người nhà phải đồng ý số tiền sẽ được ghi và cách nhận. Bà đã nhờ Thanh Nghi hỏi, đợi nàng gửi tin.
Bát nước trên hiên vẫn ở dưới vạch giữa. Bảo nhìn một lúc, hỏi nếu nó xuống nữa thì người trực làm gì. Vĩnh chỉ ba vạch trên tấm đồng: dưới vạch thấp phải gọi người có thể giúp, kiểm đèn và xem ca trước ghi gì. Ông không có phép nào để tự làm nước dâng. Bảo hỏi cửa chín có thể chia sang không; ông đáp không biết, chưa từng thấy hai cửa làm việc ấy.
“Vậy đừng viết là chúng ta có cách,” Bảo nói.
“Ta sẽ viết là cần người biết cách đến xem.”
Bà Liên chuẩn bị về nhà lấy dầu. Phong đưa bà lên thuyền trước. Bảo ở lại cùng Vĩnh và người trực, giúp nâng hộp giấy lên khỏi chỗ nước có thể hắt. Hắn không đụng bát hay đèn. Mưa lại rơi, gió luồn qua khe cửa làm tờ giấy trên bàn rung lên. Hắn lấy hòn đá nhỏ chặn mép.
Đến lượt thuyền quay lại, Thanh Nghi mang tin người phụ nữ đồng ý để ghi khoản gạo đã mua và nhận tiền qua bà chủ quán nếu được hoàn. Con bà đang ngủ ở nhà bên cạnh; Ô Kê vẫn ở quán, vừa ăn xong nắm thóc. Bảo nghe vậy mới thở ra, rồi nhận ra mình lo cho con gà nhiều hơn hắn định thừa nhận.
Họ đối các dòng trong bản báo, gửi người trạm một bản khô. Một bản giữ tại cửa, kèm tên người có thể trả lời. Trước khi về quán, Bảo nhìn bình dầu dự phòng đã đặt trên kệ. Nó không làm thuyền ngoài lạch đi nhanh hơn, nhưng đèn có thêm một phần để chờ.
Sáng hôm sau, Phong sẽ ra bãi xem đường nước. Bảo nhờ ông nếu có chuyến đi an toàn thì cho hắn biết trước khi nhận chở hàng. Hắn có thể giúp khuân, không biết chèo. Phong cười, bảo người không biết chèo thì đừng tự hứa xuống thuyền; khuân ở bờ cũng có việc.
Đêm đó, Bảo nằm ở quán nghe mưa trên mái. Ô Kê ngủ trong giỏ cạnh cửa, chân không còn thò ra ngoài. Hắn lấy tờ tiền đường, ghi khoản đã trả mua cá và số dự kiến mua vải. Dòng tiền xe về vẫn còn để riêng.
Ngoài bãi, sóng đánh vào mỏm đá. Bảo gấp tờ giấy lại, đặt dưới chiếc bát rỗng để gió không cuốn đi.