Chương 404: Một Chỗ Bên Bàn
Bàn ngoài hiên có bốn chân, nhưng một chân ngắn hơn ba chân còn lại.
Mỗi lần Hổ đặt bát xuống, mặt bàn lại nghiêng. Nước canh sóng tới mép, Bảo vội giữ bát bằng cả hai tay. Ô Kê đứng dưới gầm bàn, ngẩng đầu chờ một giọt rơi xuống. Hổ nhìn nó rồi lấy chiếc nêm gỗ chèn dưới chân bàn.
“Lần này không rơi nữa,” anh nói.
Ô Kê đi sang phía chân khác, tiếp tục chờ.
Bà Mạnh ăn nửa bát cơm, hỏi người đàn ông giữ danh sách có thấy nóng không. Ông bảo trời ngoài hiên vừa phải, chỉ có bàn ngồi hơi thấp. Người nhà ông kê thêm một chiếc gối mỏng sau lưng. Ông tự dịch gối đến chỗ vừa ý, rồi múc canh.
Bảo nhìn hàng bát trên bàn. Bữa ăn hôm nay đông hơn hôm qua ở nhà ông, nhưng sân từ đường vẫn còn nhiều khoảng trống. Hắn muốn mời thêm những người trong làng, cả những người chưa thể đi xa, và nấu một nồi lớn đủ cho tất cả.
“Nếu ngày mai nấu ở sân, có được không?” hắn hỏi.
Tín đang bưng nồi canh ra, nghe thấy liền hỏi: “Cho bao nhiêu người?”
“Cả làng.”
Nồi canh dừng giữa đường. Tín nhìn chiếc bếp đất, nhìn túi gạo còn gần nửa, rồi nhìn Bảo. “Ngươi định nấu bằng nồi nào?”
“Ta tìm nồi lớn hơn.”
“Còn nước? Củi? Người đến ăn ở đây hay muốn mang về?”
Bảo chưa nghĩ đến những điều ấy. Hắn muốn nói cứ nấu trước, nhưng nhớ bát cháo từng phải chia lại khi có người không cần, bèn ngậm miệng. Bà Mạnh đặt đũa xuống.
“Muốn mời cả làng là điều tốt,” bà nói. “Trước hết hỏi từng nhà. Có người muốn đến, có người không thể. Đừng để họ phải chọn giữa có mặt ở đây và có một bữa ăn.”
Người nhà ông giữ danh sách nói nhà mình có chiếc nồi lớn hơn nồi đang dùng ở từ đường, nhưng phải xem quai còn chắc không. Hổ nhận đi xem sau khi nghỉ. Người chị của cô người nhà bác giữ dây vừa thay em ở giếng, đến nhận phần cơm. Nghe chuyện, cô bảo bác có thể thích ngồi gần cửa nhà, chưa chắc chịu đi đến từ đường.
“Vậy mang cơm tới,” Bảo nói.
“Bác cũng muốn biết mọi người ăn gì. Nếu chỉ đưa một bát rồi đi thì bác sẽ hỏi mãi.”
Bảo hình dung mình chạy từ nhà này sang nhà khác, vừa bưng cơm vừa kể chuyện. Hắn hỏi cô có thể ngồi ăn cùng bác không. Cô bảo có thể, nhưng em cô cũng cần đổi lượt ở giếng. Tín đề nghị nấu thêm một nồi canh để người thay ca có thể ăn trước hoặc sau, không phải đợi đúng một giờ.
Họ chưa quyết định ngày. Thanh Nghi lấy một tờ giấy, viết ba dòng: *Hỏi từng nhà; xem nồi và bếp; hỏi người giữ giếng về giờ thay.* Dòng thứ tư nàng để trống. Bảo muốn ghi ngay số bát, nàng bảo để đến khi biết thêm.
Bà Mạnh nhờ nàng chép xong phần sổ giao ca đang dùng trước khi bà mang bản gốc về. Những tên trong bản chép đã được từng người xác nhận, còn ô chưa rõ giữ nguyên. Bảo nhìn tờ giấy, hỏi có thể treo cạnh phòng trực không. Bà đồng ý với bản ghi việc hiện tại, nhưng bảo cất phần tên người và lời riêng trong ngăn bàn để họ dễ sửa khi cần.
Bữa cơm kết thúc, người đàn ông giữ danh sách xin rửa bát của mình. Người nhà đưa một chậu nước lên hiên; ông rửa chiếc bát chậm rãi, tay còn yếu nên phải đặt bát dưới đáy chậu. Bảo định lấy giúp. Ông bảo: “Ngươi rửa đũa đi. Ta chưa đánh rơi.”
Hắn ngồi xuống cạnh ông, cầm nắm đũa. Một chiếc trượt khỏi tay, rơi vào chậu, nước bắn lên tay áo ông. Bảo luống cuống xin lỗi. Ông nhìn vệt nước rồi đưa hắn chiếc khăn: “Đến lượt ngươi lau.”
Đầu chiều, Hổ và người nhà ông giữ danh sách về nhà lấy nồi lớn. Bảo nhận ca. Thanh Nghi ngồi ở gian chính, chép nốt bản giao ca. Tín đun thêm nước nóng cho bác giữ dây, còn Dư An đi thăm một nhà khác theo lời nhờ buổi sáng.
Ông Thuận đến cùng một người đàn ông đẩy xe hàng. Trên xe có mấy bao vải buộc dây, cạnh đó là một thùng gỗ thấp. Ông Thuận giới thiệu người này sẽ đi qua trạm vào ngày mai. Người ấy dừng ở cửa, hỏi lá thư cần chuyển cho ai.
Bảo mang phong bì chưa dán ra. Người nhà ông giữ danh sách chưa về; chính ông đang nghỉ, nhưng nghe tiếng đã gọi họ vào. Thanh Nghi đọc lời nhắn cho người đẩy xe nghe: họ muốn hỏi cách liên hệ chú Quý bán dầu hoặc chú Ba từng nhận hàng ở trạm. Nếu hai người ấy muốn đáp lời, có thể gửi tin về từ đường.
Người đẩy xe lắc đầu. “Ta không biết hai người đó. Ta có thể hỏi ở bãi hàng, nhưng không hứa sẽ gặp.”
“Anh có thể mang thư không?” Bảo hỏi.
“Ta mang được. Nhưng người ở bãi thường đi sớm. Nếu không gặp, ta sẽ để thư ở đâu?”
Ông Thuận bảo trạm có chỗ nhận thư, nhưng chưa biết nơi ấy có nhận thư không ghi rõ người nhận không. Người đẩy xe nói sẽ hỏi trước; nếu họ không nhận, anh sẽ mang về. Ông giữ danh sách nghe xong, xin tờ giấy và viết thêm một dòng: *Nếu chưa tìm được, xin gửi trả người mang thư.* Ông chỉ viết nơi nhận lại là từ đường, không ghi tên gia đình đang tìm.
“Ngươi có thể chờ ta hỏi ý người nhà trước khi dán không?” ông hỏi.
Người đẩy xe đồng ý. Anh còn phải giao hàng ở cuối ngõ, lát nữa sẽ quay lại. Bảo cảm ơn rồi hỏi có thể mời anh dùng nước không. Anh nhận một bát nước, uống hết trước khi tiếp tục đẩy xe.
Khi Hổ và người nhà ông giữ danh sách trở về, hai người mang theo chiếc nồi lớn. Một quai nồi chắc, quai kia hơi lung lay. Hổ bảo có thể tìm người sửa, nhưng chưa nên xách nồi đầy bằng quai ấy. Người nhà ông xem lá thư, đồng ý với dòng thêm vào. Ông giữ danh sách tự gấp giấy, đặt vào phong bì, rồi nhờ Bảo dán.
Người đẩy xe quay lại đúng hẹn. Anh nhận thư, nhắc rằng sẽ hỏi trạm trước, không đảm bảo tìm được người. Thanh Nghi ghi anh nhận mang thư hôm nay, dự định đi ngày mai. Người ấy nhìn dòng ghi rồi bảo: “Nếu trời mưa, ta có thể đi muộn một ngày.” Nàng thêm lời đó, không viết ngày đi thành điều chắc chắn.
Xe khuất sau cổng, Bảo bỗng muốn chạy theo hỏi thêm. Hắn đã nhờ rồi, nhưng không biết phải đợi bao lâu. Ông Thuận đặt tay lên thành cửa.
“Ta biết nhà người chở hàng. Nếu quá lâu không có tin, ta sẽ hỏi.”
“Bao lâu là quá lâu?”
“Để ông ấy đi đã.”
Bảo nhìn con đường trống, rồi quay vào phòng trực. Bát nước vẫn gần dấu tạm, ngọn đèn cháy. Hắn viết ngày giao thư và người đã nhận, không ghi thư đã tới trạm. Sau đó hắn nhấc cuốn sổ trực lên cho Thanh Nghi xem; nàng đọc xong, chỉ hắn chỗ cần thêm khả năng chuyến đi bị hoãn vì mưa.
Gần tối, người chị của cô người nhà bác giữ dây đem tờ ghi ca trực trở lại. Bác đã nghe, bảo hai người trong nhà đang thay mình xem giếng, nhưng họ còn phải làm việc nhà, không thể đứng đó cả ngày. Bác muốn hỏi có ai khác chịu học cách trông dây không.
Bà Mạnh đã về nghỉ. Bảo hỏi Hổ có muốn học thêm không. Anh đáp muốn, nhưng cần bác hoặc người hiểu rõ chỉ cho. Cô em người nhà bác vừa đến, nói mình có thể chỉ chỗ họ đang xem, còn điều gì chưa chắc sẽ mang về hỏi bác.
Họ ra giếng khi trời còn sáng. Hổ nhìn dây, mép chắn và rãnh. Cô chỉ vị trí miếng gỗ chèn, nhắc không tự bịt khe. Anh làm thử việc nhặt lá khỏi rãnh, cô quan sát; gặp một chỗ dây mắc vào cành khô, anh dừng lại hỏi trước khi gỡ. Cô giữ dây, anh lấy cành ra, không kéo mạnh.
Bảo muốn làm cùng, nhưng lượt của hắn còn ở phòng trực. Hắn đứng nhìn từ sân, đủ gần để nghe cô giải thích. Lúc Hổ trở lại, anh nói mới học một phần, cần xem thêm với bác giữ dây khi bác khỏe. Bảo ghi điều ấy vào bản công việc, không ghi Hổ đã nhận thay tất cả việc của bác.
Bữa tối ít người hơn bữa trưa. Hai chiếc bàn được đưa lại gần nhau, chiếc nêm vẫn nằm dưới chân bàn ngoài hiên. Tín xới cơm cho những người ở lại; một bát canh được mang tới nhà cửa xanh. Người đàn ông giữ danh sách hỏi thư đã giao chưa. Người nhà ông kể lại, ông gật đầu, nói ngày mai sẽ hỏi thêm về chiếc nồi ở nhà.
Bảo ăn, nhìn khoảng trống cạnh bà Mạnh. Bà không ở đây tối nay; chiếc ghế vẫn để sát bàn, ai cần có thể ngồi. Ô Kê nhảy lên ghế, định với mỏ vào đĩa rau. Hổ kéo đĩa ra, đặt dưới đất một ít thóc. Con gà cân nhắc một lúc rồi nhảy xuống.
“Chỗ ấy không phải của ngươi,” Bảo nói.
Ô Kê mổ thóc, không ngẩng đầu.
Bảo nhìn chiếc ghế trống, rồi nhìn sân từ đường. Muốn có một bữa cho cả làng, hắn sẽ phải hỏi nhiều hơn số bát nồi đang có. Ngày mai họ còn phải sửa quai nồi, tập trông giếng và tìm những người muốn cùng ăn. Hắn chưa biết bữa ấy diễn ra ở đâu, nhưng đã có người đề nghị mang nồi, có người nhận nấu và có người muốn kể chuyện bên bát cơm.