Chương 391: Sau Tiếng Đáp
Tiếng đáp vừa dứt, Tạ Tiểu Bảo nghe bụng mình kêu.
Hắn đứng ở chân hai bậc đá, tay còn cầm nửa chiếc bánh Hổ đưa. Chiếc nồi đen nằm trên hai gờ đá dưới kệ, nắp để hở về phía đường gió. Trong chiếc bát cạnh cửa, một gợn nước vừa chạm mép rồi lùi lại.
Hắn cắn bánh. Bánh đã nguội, hơi cứng, nhưng hắn nhai hết. Cơn đói không mất đi; nó chỉ lùi một chút, như sau mọi bữa ăn khác. Hắn biết phần trong nồi đã được dùng cho cửa, và mình sẽ không còn lần no mà bà Mạnh nói. Biết vậy không làm hắn thôi muốn ăn.
Hổ đứng cạnh, còn nửa bánh của mình. Anh hỏi hắn có muốn uống nước không. Bảo gật. Anh đưa bình, đợi hắn uống rồi mới nhận lại. Thanh Nghi viết nốt giờ nghe tiếng đáp, tên người nghe bên phòng trực và lời Tín chuyển từ giếng. Nàng đọc từng dòng cho Bảo vì giờ hắn là người trực.
“Ở giếng, ông Thuận nghe được tiếng trầm,” Tín nói. “Người nhà bác giữ dây cũng nghe. Bác ấy quay đầu về phía giếng.”
“Bác ấy có nói gì không?” Bảo hỏi.
“Con không nghe bác nói. Cô ấy đang ngồi cạnh bác.”
Bảo muốn chạy ra xem, nhưng chiếc bát nước mới ngửa và nồi còn ở bệ. Hắn nhìn Hổ. Anh đã nhận thay đêm đầu sau khi học kiểm, chưa nói có thể thay ngay bây giờ. Hắn hỏi anh có thể cùng Thanh Nghi ở lại trông phòng một lát không.
“Ta có thể ở đây,” Hổ đáp. “Ta chưa tự nhận lượt thay. Nếu có gì đổi, ta báo Tín gọi cháu.”
Thanh Nghi nhận ghi; Cẩn ở lại kiểm miếng ván và đường nước dưới kệ. Bảo báo bà Mạnh ở gian sau mình ra giếng hỏi mọi người, sẽ quay lại. Bà nhìn hắn, bàn tay đặt trên khăn. Dư An bảo bà vẫn thở đều, đã uống được vài ngụm nước, nhưng còn mệt. Hắn không hỏi bà thêm lúc ấy.
Ngoài sân, người phụ nữ cầm chổi vẫn ở hiên từ đường. Cán chổi đã nghiêng hơn trước một chút; Bảo kê lại chiếc ghế gần bà, nói nếu bà muốn ngồi thì có ghế. Hắn không lấy chổi khỏi tay bà. Người đàn ông trong gian chính vẫn giữ tập giấy, đầu nghiêng về phía gian sau. Hắn chào ông và nói tiếng đáp đã vang từ phía giếng.
Đường sang giếng ngắn, nhưng Bảo đi chậm vì chân còn đau sau ngày chạy tới lui. Tín đi trước, không quên chỗ nền gồ. Dưới mái giếng, ông Thuận đứng cạnh bác giữ dây. Người nhà bác ngồi trên chiếc ghế thấp, tay giữ chén nước.
Bác giữ dây đang nhìn cô.
“Bác quay lại sau tiếng đáp,” cô nói. “Ta gọi, bác nhìn ta. Chưa nói được.”
Bảo ngồi xuống ngang tầm bác. Hắn chào, kể tên mình và nói vừa nghe tiếng đáp trong phòng trực. Bác nhìn hắn. Một lúc sau, bàn tay bác nhích khỏi quai thùng và chạm vào thành ghế. Cô đặt chén nước gần hơn; bác cầm được chén, nhưng phải rất lâu mới đưa lên môi.
“Bác muốn về nhà không?” cô hỏi.
Bác nhìn về phía ngõ cửa xanh. Cô không lập tức đỡ bác đi. Cô nói sẽ hỏi thêm, và nếu bác muốn về thì nhà có người cùng đón. Ông Thuận nhận mang thùng nước tới đầu ngõ. Bảo viết: *Sau tiếng đáp, bác quay đầu nhìn người nhà; tự cầm chén uống chậm.* Hắn đọc lại cho cô nghe. Cô bảo đúng, xin thêm rằng bác đã chạm vào ghế trước khi cầm chén.
Hắn bổ sung. Một chữ *tỉnh* không cho biết bác cần giúp gì; cô cần biết bác đang nhìn, đang uống và có thể muốn về. Hắn cũng cần biết để báo lại bà Mạnh.
Một tiếng gọi vang lên từ đầu ngõ. Người đàn bà từng mang giỏ rau đang đứng cạnh bức tường thấp. Quai giỏ được Bảo và Hổ buộc lại vẫn còn chắc, nhưng bó rau trong giỏ đã héo. Bà cất tiếng rất khẽ, gọi tên ai đó. Bảo đi tới, hỏi bà muốn hắn giúp tìm người không. Bà nhìn hắn, sau một quãng dài nói được tên một người bán ở chợ.
“Bà muốn mang rau tới chợ?”
Bà gật. Hắn nhìn trời; nắng đã đổi hướng, có lẽ chợ hôm nay sắp tan. Hắn không muốn tự bảo bà bỏ rau. Ông Thuận đề nghị nhờ người tới chợ hỏi người bán kia, đồng thời đem nước cho bó rau. Bà đồng ý để ông cầm giỏ. Bảo ghi lời nhờ và tên người nhận tin; không viết rằng rau đã bán.
Khi hắn quay lại giếng, Ô Kê được Tín mang tới trong lồng. Con gà uống nước, đứng sát nan nhìn viên đá gần chân ghế. Bảo không ép nó ra gõ. Hắn kể cho nó nghe tiếng đáp đã tới, nhưng bác giữ dây vẫn đang chậm.
“Chúng ta còn phải chia phần cho mọi người,” hắn nói. “Ta chưa biết bắt đầu từ ai.”
Ông Thuận nghe, bảo trước tiên ghi những người đã có ai chăm và những người còn chưa biết. Cô người nhà bác giữ dây nói có thể hỏi các nhà gần giếng, còn chị cô sẽ thay trông bác. Bảo lấy quyển *việc đã nhận và việc đã làm*, mở trang mới. Hắn không viết tên cả làng theo trí nhớ; hắn ghi tên người nhận hỏi từng ngõ, để lại chỗ điền khi họ trở về.
“Nhà ta đi phía đông,” cô nói. “Ta sẽ hỏi xem có ai cần nước hoặc thức ăn trước.”
“Ta đi phía chợ,” ông Thuận nói. “Ta tìm người bán rau và hỏi những nhà trên đường.”
Tín nhận tới nhà ông Diệp. Hắn hỏi cậu có cần mang thêm cháo không; Tín đáp nhà ông còn thức ăn, nhưng sẽ xem nước và báo lại. Họ ghi giờ dự kiến quay về. Bảo muốn đi hết các ngõ cùng họ, song hắn còn phải quay lại phòng trực. Hắn nhờ Hổ ở giếng, chờ báo cáo đầu tiên, rồi cùng Tín trở lại từ đường.
Trong phòng trực, Cẩn đã lắp lại tấm ván đáy kệ ở vị trí có thể che rãnh mà không đè lên nồi. Ông không đóng kín miếng gỗ có quai vải; Thanh Nghi ghi cách nó đang được đặt và để lối nhìn nước. Đèn trên bàn vẫn cháy, lửa nghiêng nhẹ về phía kệ. Ô Kê ở sân, chưa gõ lại, nên họ không ghi thêm một lượt nghe.
Bảo nhìn chiếc nồi. Hắn muốn nhấc nắp xem phần của mình còn hay không, nhưng chính hắn đã cảm thấy nó rời đi. Thanh Nghi hỏi hắn có muốn mở xem không. Hắn nghĩ một lúc rồi lắc đầu. Bà Mạnh chưa dặn phải mở, còn sổ cần ghi những gì đang diễn ra ngoài giếng. Hắn ngồi xuống, đọc bản ghi cô người nhà bác giữ dây đã xác nhận.
“Ta sẽ ở đây đến khi Hổ học xong cách kiểm bát,” hắn nói. “Sau đó anh ấy thay đêm đầu.”
Hổ xuống phòng khi Tín đã đưa nước cho ông Diệp. Anh nhìn chiếc bát ngửa, vạch đen hướng về lỗ gió. Bảo chỉ vòng cặn làm mức nước, đọc lời bà Mạnh và sổ: xem hướng trước, kiểm nước, khi nước cạn thì kiểm lối gió. Anh hỏi nếu nước thấp hơn vòng cặn thì thêm ngay không. Bảo chưa biết, ghi câu hỏi để hỏi bà; họ không tự rót thêm chỉ vì muốn thử.
Thanh Nghi đọc lại việc Hổ sẽ nhận: nghe gió, nhìn bát, ghi kết quả và gọi người giúp khi chưa rõ. Anh lặp lại bằng lời mình. Ông Cẩn chỉ lối ra và chỗ đặt đèn. Bảo hỏi nếu anh buồn ngủ thì gọi ai; anh nói sẽ đánh thức hắn, còn Dư An biết ca đêm đầu. Hắn ghi tên người thay và thời gian bắt đầu dự kiến, để trống giờ kết thúc vì họ chưa bàn xong.
Trên gian sau, bà Mạnh mở mắt khi Bảo gọi. Bà nhìn hắn, nhìn chiếc nồi được vẽ trên giấy, rồi khẽ động môi. Dư An đưa nước. Sau một lúc bà nói: “Đã... nghe.”
“Bà nghe tiếng đáp?”
Bà gật. Hắn kể bác giữ dây đã quay đầu, cầm chén uống; người đàn bà mang rau gọi tên người bán. Bà nghe, mắt hướng ra sân. Hắn không nói cả làng đã tỉnh; chỉ hai người ấy có những cử động vừa thấy, và họ vẫn cần thời gian.
“Bà muốn về nhà nghỉ không?” Dư An hỏi.
Bà nhìn chiếc ghế và cửa gian sau, rồi khẽ gật. Xe ông Thuận còn ở ngoài; Hổ và Cẩn kiểm bánh trước khi chuyển bà lên. Người nhà bác giữ dây nhận trông lối hẹp, Tín đi báo người phụ nữ cầm chổi rằng bà Mạnh về nhà. Bảo ở lại phòng trực cùng Thanh Nghi; hắn đã nhận ca, và Hổ chỉ bắt đầu lượt thay sau khi đưa bà về.
Khi xe rời sân, hắn bỗng thấy gian phòng rộng hơn. Trước đây mỗi lần rời từ đường, hắn đã treo chìa lên cột và về cùng mọi người. Hôm nay hắn ở lại. Hắn nhìn sổ: giờ bàn giao ca có tên mình, dòng phần đã dùng có chữ ký, dòng phần người sau chưa trả vẫn trống. Hắn nghe tiếng bước chân Thanh Nghi phía trên bậc, thấy đỡ trống trải.
“Ta còn ở đây,” nàng nói khi hắn ngẩng lên.
“Ta biết. Ta đang nghĩ nếu ta quên ăn thì sao.”
“Ta sẽ nhắc. Nếu ta quên nhắc, Hổ đã để bánh trên bàn.”
Hắn cầm chiếc bánh, bẻ đôi. Một nửa để lại cho người chuyển tin nếu họ trở lại tối nay, nửa còn lại hắn ăn. Cơn đói vẫn ở đó. Hắn không định gọi nó là một cái giá đã trả xong, vì ngày mai hắn sẽ còn đói. Nhưng hôm nay hắn cũng có việc phải làm: đọc tin, nghe bát nước và hỏi người thay.
Gần tối, cô người nhà bác giữ dây mang báo cáo đầu tiên tới. Bác đã uống thêm nước và nói được tên cô; khi hỏi có muốn về nhà không, bác nói một tiếng nghe như *về*. Cô không chắc, sẽ hỏi lại sau bữa tối. Nhà phía đông có hai người cần nước, cô đã nhờ chị mang tới. Họ chưa kịp hỏi hết ngõ.
Bảo ghi từng dòng, đọc lại cho cô. Thanh Nghi bổ sung giờ cô báo và người nhận việc tiếp. Không có dòng nào viết *đã tỉnh cả làng*. Nhưng lần đầu sau tiếng đáp, hắn có một tên được gọi rõ và hai nhà đã biết cần nước.
Hổ trở lại khi trời sẫm. Anh nói bà Mạnh đã về giường, uống nước và ngủ; Dư An ở bên. Ông Thuận sẽ hỏi thêm ở phía chợ, còn người đàn bà có giỏ rau đã được người quen tới nhận. Bảo hỏi anh có sẵn sàng thay đêm đầu không. Anh lặp lại những việc vừa học và nói chỗ nào chưa biết sẽ gọi hắn. Hắn ghi giờ bắt đầu, hai người cùng nhìn chiếc bát trước khi đổi chỗ.
“Ta trực tới khi nào?” Hổ hỏi.
“Ta chưa biết một ca thường dài bao lâu.” Bảo nghĩ một lát. “Anh trực một lượt đồng hồ cát, rồi gọi ta dậy. Nếu có chuyện trước đó thì gọi ngay.”
“Được.”
Thanh Nghi ghi thỏa thuận ấy, để trống phần kết quả. Bảo không ra về; hắn nằm trên chiếc chiếu ở gian sau, đủ gần để nghe Hổ gọi. Trước khi nhắm mắt, hắn nhìn Ô Kê trong lồng dưới mái. Con gà đã ăn, nước còn đầy.
Cửa chín đã đáp. Bảo đã cho phần của mình và bắt đầu ca trực, nhưng bữa cơm cho cả làng còn chưa nấu. Đêm đầu, hắn để Hổ thay một lượt ngắn, giữ giấy bút cạnh chiếu và ngủ khi bụng vẫn đói.