Chương 450: Ba Đồng Dưới Bát
Sáng hôm sau, Mộc xin ra từ đường trước bữa cơm.
Bà Mạnh không ngăn. Bà đưa ông chiếc áo dày hơn và nhờ Hổ đi cùng, vì đường qua sân còn trơn. Bảo xách theo gói bánh nóng Tín vừa hấp. Ô Kê chạy trước, tới cổng lại quay về mổ dây buộc gói bánh.
“Ngươi ăn rồi,” Bảo nói.
Con gà nhìn hắn.
“Ta cũng ăn rồi, nhưng ta vẫn đói. Không phải lý do để cướp.”
Ô Kê kêu một tiếng. Hổ bật cười, kéo cánh cổng cho cả nhóm đi qua.
Ở từ đường, cô em nhà bác giữ dây đang nhận ca. Cô nói đèn và bát nước ở gian ngoài không có thay đổi rõ. Mộc nghe, nhìn chiếc bàn bà Mạnh đã đặt ở chỗ mới. Ông hỏi mình có thể ngồi cạnh cửa giữ sổ để chép một trang không. Cô đáp được, miễn không chắn lối Hổ đi kiểm bát.
Ông chọn trang ghi phần giao và người nhận. Thanh Nghi trải giấy mới; Bảo giữ mép cuốn sổ cũ. Dòng chưa có tên vẫn để trống. Bên cạnh con số nhòe, Mộc viết một dấu hỏi, rồi ghi dưới trang rằng ông không đọc chắc là ba hay tám.
Bảo nhìn nét chữ. “Hôm qua con cũng định ghi ba.”
“Ta từng ghi nhầm một lần vì tưởng nhìn ra.”
“Sau đó sao?”
“Người đến nhận phần khác con số ta ghi. Ta phải tìm người nhận trước để đối lại, mất hai ngày.”
“Có phải bồi thường không?”
“Có. Ta trả tiền cho hai bữa họ phải chờ.”
Bảo nghĩ một lúc. “Thầy có ghi khoản đó vào sổ không?”
“Có. Ta không muốn người sau tưởng hai bữa ấy tự nhiên có.”
Bà Mạnh đến khi Mộc chép gần xong. Bà nói người nhà của người từng giữ sổ đã đồng ý gặp ông tại hiên nhà họ, nhưng chỉ muốn nghe ông kể chuyện chiếc chìa. Họ chưa muốn nhận bản chép hay đến từ đường hôm nay.
Mộc đặt bút. “Ta đi bây giờ được không?”
“Được. Họ đang chờ.”
Bảo định theo, nhưng Mộc nhìn hắn. “Để ta đi với bà Mạnh. Ngươi giữ giúp trang này.”
Hắn gật đầu. Sau khi hai người rời sân, hắn hỏi Thanh Nghi có nên chép tiếp không. Nàng đáp có thể chép phần rõ, nhưng trang sau dính lại; họ đã nhờ người biết sửa giấy, nên chờ. Bảo đặt bút xuống. Hắn cầm gói bánh ra hiên, ăn một chiếc, rồi đặt một chiếc khác trong bát cho Ô Kê. Con gà ăn hết trước khi hắn kịp cắn miếng thứ hai.
Gần trưa, Mộc trở về. Ông đi chậm hơn lúc đi, bà Mạnh đỡ chiếc gậy khi ông bước qua bậc cửa. Bảo nhìn mặt thầy, muốn hỏi người nhà ấy đã nói gì. Ông ngồi xuống trước, uống nửa bát nước.
“Họ nghe ta kể,” ông nói. “Họ hỏi tại sao ta không gửi chìa theo người khác. Ta không có lý do nào làm việc ấy đúng hơn.”
“Rồi họ nói gì?”
“Một người bảo mẹ họ từng chép lại bằng trí nhớ, nhưng có đoạn không dám chép vì sợ sai. Họ còn giữ bản ấy. Họ chưa muốn đưa cho ta.”
Bà Mạnh nói thêm người nhà đã đồng ý để bà mang bản chép đến đối cùng cuốn sổ, nếu họ tìm thấy trong rương. Họ không yêu cầu Mộc phải chờ ở cửa nhà và cũng không nói đã tha thứ cho ông.
Bảo nhớ cái tên trong sổ. Hắn không biết người phụ nữ ấy, chưa từng gặp bà. Nhưng hắn hình dung được một người ngồi viết lại những cột phải nhớ, rồi dừng bút vì không chắc. Hắn nhìn thầy, hỏi: “Thầy có muốn con đi cùng lần sau không?”
“Nếu họ muốn. Còn hôm nay ta đã nói phần ta cần nói.”
Mộc xin xem lại trang đang chép. Ông bổ sung một dòng về cách dùng dấu chờ đối trong sổ của chính mình, ký tên và để ngày. Thanh Nghi đặt bản ấy cạnh bản cũ; hai tờ có cùng một dấu nhỏ nhưng không giống nhau hoàn toàn. Nàng không sửa cho chúng giống.
Buổi chiều, người sửa giấy do ông Cẩn nhờ đến xem cuốn sổ. Bà là người thường vá giấy ở chợ, mang theo hai tấm ván mỏng và giấy lót. Bà nói có thể hong, tách từng phần sau khi xem kỹ, nhưng có trang đã mất nét chữ thì không thể làm chữ trở lại. Bà Mạnh đưa hộp cho bà xem, thỏa thuận để bà làm ngay tại gian ngoài từ đường. Thanh Nghi ghi các trang được lấy ra, còn người sửa giấy tự chỉ cách đặt chúng lên tấm lót.
Mộc ngồi ở ngưỡng cửa nhìn họ. Bảo mang ghế đến gần hơn, ông bảo để nguyên. Từ chỗ ấy, ông nhìn thấy cả gian giữ sổ và ánh đèn ở phòng trực hiện nay.
“Trước kia thầy ngồi ở đâu?” Bảo hỏi.
“Trong phòng. Lúc mưa, nước chảy qua khe vách, ta phải kê bàn sang bên này.”
“Thầy có thường ăn ở đó không?”
“Có. Bà Mạnh mang cơm tới, nhiều lần ta bảo đặt xuống rồi quên.”
Bà Mạnh đang đứng cạnh bàn nghe thấy. “Ông không quên. Ông nói lát ăn, rồi để cơm nguội.”
Mộc gật. “Đúng.”
“Có hôm tôi mang về hâm lại hai lần.”
“Bát ấy bị mẻ miệng.”
“Vì ông đánh rơi, không phải vì hâm.”
Tín nghe xong, nhìn hai người. “Hôm nay ông ăn hết cơm rồi.”
Mộc đáp: “Hôm nay không có ai giao ta một cuốn sổ để làm xong trước khi ăn.”
Bảo nhìn cuốn sổ đang được đặt trên giấy lót. Lần này có nhiều bàn tay cùng làm; không ai đẩy riêng nó về phía Mộc. Hắn lấy một chiếc bánh, bẻ đôi đưa ông. Mộc nhận, ăn hết nửa của mình.
Đến tối, ông nói muốn ngồi ở ngưỡng cửa thêm một lúc. Bà Mạnh mang cơm đến từ đường, cùng ngồi ăn với ông, Bảo, Thanh Nghi và Hổ sau khi mọi người đã đổi ca. Bữa ấy có canh rau, đậu kho còn từ trưa và một đĩa cá nhỏ người hàng xóm gửi sang. Mộc ăn một bát cơm đầy rồi xin thêm nửa bát.
Bảo hỏi: “No chưa?”
“Chưa.”
“Thầy nói thật chứ?”
“Ngươi định tính tiền theo số bát?”
“Con hỏi để còn biết xới.”
Mộc đưa bát cho hắn. Hắn xới thêm, nén vừa phải như bà Mạnh vẫn làm. Ông ăn hết, đặt đũa xuống và nói lần này đã no. Bảo vẫn còn đói; hắn vét phần cơm ở đáy nồi, chia một miếng nhỏ cho Ô Kê rồi tự ăn phần còn lại.
Người sửa giấy đã về, để những trang đang hong trên giá cao. Hổ nhận ca đêm. Bà Mạnh hỏi Mộc muốn về nhà hay nghỉ ở từ đường. Ông nhìn cánh cửa sau vách đang khép hờ.
“Ta ngồi đây một lát, rồi về.”
Bà đưa ông chiếc chăn mỏng. “Nếu ngủ quên, gọi Hổ đưa về. Đừng ngồi cả đêm.”
Ông nhận. Bảo dọn bát, thấy Mộc giữ chiếc bát của mình lại trên bàn. Hắn hỏi có cần rửa luôn không. Ông lắc đầu, bảo lát nữa sẽ mang ra bếp. Bảo không giành, chỉ gom những bát khác vào chậu.
Khi hắn trở lại, Mộc đã tựa lưng vào vách. Chiếc gậy dựa cạnh ghế, chăn phủ lên đầu gối. Ông nhắm mắt, hơi thở đều. Hổ nói vừa nghe ông dặn nếu bà Mạnh hỏi thì mình đã ăn no, muốn ngồi nghỉ một chút. Bảo kéo ghế ngồi bên thầy, định chờ ông thức.
Ngoài giếng, cô em báo đã đổi ca với người chị. Tiếng trả lời vọng vào, rồi tiếng chân đi xa dần. Ô Kê nhảy lên bậc cửa, rúc đầu dưới cánh. Bảo ngồi một lúc, đầu gật xuống. Hổ bảo hắn về ngủ; hắn lắc đầu, nhưng rồi cũng thiếp đi trên ghế.
Đến gần sáng, Hổ gọi hắn. Mộc vẫn ngồi như cũ, chiếc chăn không xê dịch. Hổ đã gọi mấy lần mà ông không đáp. Bảo đặt tay lên vai thầy, khẽ lay. Không có tiếng trả lời.
Dư An được mời tới ngay. Ông xem Mộc rất lâu, rồi kéo chăn lên ngay ngắn. Bà Mạnh đến sau, đứng bên ngưỡng cửa. Bảo hỏi thầy có ngủ sâu quá không. Dư An ngồi xuống ngang tầm hắn, nói Mộc đã mất.
Bảo nhìn ông, rồi nhìn Mộc. Hắn muốn hỏi câu tiếp theo, nhưng chỉ thấy chiếc bát tối qua vẫn ở trên bàn. Hắn đi tới, nhấc bát lên. Dưới đáy có ba đồng tiền đặt thành hàng, trên cùng là mảnh giấy gấp nhỏ.
Giấy ghi: *Tiền bữa cơm và tiền lãi. Đừng tính vào mười tám đồng.*
Bảo đếm ba đồng, rồi đọc lại mảnh giấy. Hắn đã nhận đủ mười tám đồng hôm qua. Hắn định đem tiền trả, bởi bữa cơm bà Mạnh chưa nói giá. Nhưng Mộc ngồi ngay đó, không chờ hắn đếm nữa.
Bà Mạnh cầm một đồng, đặt lại dưới bát. “Để ở đây đến khi mọi người tới.”
Bảo không hỏi để làm gì. Hắn đặt hai đồng còn lại cạnh đồng thứ nhất. Ô Kê nhảy lên bậc cửa, đứng yên một lúc rồi cúi xuống nhặt hạt cơm rơi từ tối. Hổ mở rộng cửa cho ánh sáng vào. Thanh Nghi đến, lấy chiếc áo ngoài đắp thêm cho Mộc, sau đó ngồi xuống cạnh Bảo.
Trên bàn, ba đồng tiền nằm dưới chiếc bát úp.