Chương 435: Chữ Ở Mép Giấy
Thanh Nghi nhớ chữ của Lục Hòa trước khi nhớ mặt người ấy.
Ngày còn nhỏ, nàng từng thấy một tờ giấy đặt dưới chiếc chặn mực trong nhà. Mép giấy ghi những chữ nhỏ hơn hàng chính, nghiêng về phía phải. Khi nàng hỏi tại sao phải viết ở mép, người đang chép bảo khoảng giữa không còn chỗ, còn câu hỏi thì không nên bỏ.
Nàng không biết người ấy có phải người ký tên dưới tập sổ đã xem hay không. Bản chép ở nhà lưu trữ cũng không được mang ra, nàng chỉ có những dòng mình đã viết lại. Sáng hôm sau, nàng kể điều mình nhớ với Bảo, rồi thêm: “Ta không nhớ rõ người ấy nói chính câu đó hay ta hiểu như vậy.”
Bảo lấy bút, định ghi ngay. Nàng giữ tay hắn lại. “Đây là chuyện ta đang nhớ. Ta chưa muốn gửi cho ai.”
Hắn đặt bút xuống. “Chị muốn tìm người đó không?”
“Muốn. Nhưng trước hết ta muốn biết chữ ký trong sổ được viết khi nào.”
Ông Thuận mang thư hỏi Lục Kính ra quán đầu làng. Người giữ quán nhận phong bì, nói nếu Lục Kính ghé sẽ đưa; bà không biết ông ở đâu hôm nay. Thanh Nghi không viết câu chuyện ký ức riêng vào thư. Trong đó chỉ hỏi thời gian bản chép, dấu nhận biết chữ ký và người chép có từng trực ở đâu không.
Bảo cùng Hổ ra giếng. Hôm qua miếng chèn đã xê một lần, cô em nhà bác giữ dây muốn xem sau đêm gió có đổi nữa không. Họ thấy miếng gỗ vẫn ở chỗ cũ, nhưng một cạnh đã mòn. Hổ hỏi có thể làm miếng khác cùng kích thước để sẵn không. Cô đồng ý hỏi bác, chưa thay ngay.
Bác giữ dây xem miếng gỗ mẫu Hổ mang tới nhà. Bác bảo làm miếng dự phòng được, nhưng đừng buộc chặt tấm chắn để khỏi rung; khe vẫn cần mở và miếng chèn phải lấy ra được. Hổ nhận một mảnh gỗ từ nhà mình, đo theo miếng cũ. Bảo muốn gọt giúp, anh đưa hắn giấy ráp thay vì dao.
“Con biết dùng dao.”
“Ta cần cạnh này nhẵn, không cần nhanh.”
Hắn chà đến khi đầu ngón tay dính bụi gỗ. Ô Kê mổ một vụn rơi xuống, rồi phun ra. Bảo đặt mảnh gỗ lên bàn, nhìn con gà: “Ngươi cũng chọn đồ ăn.”
Con gà quay sang đĩa thóc. Nó ăn hết vài hạt rồi vẫn đi quanh bàn. Hắn nhớ câu trong ghi chú về người chịu phần mất. Ô Kê đã ăn phần của người sau, đói suốt thời gian dài; hắn cũng đã trả phần có thể giúp mình no. Hai cơn đói không giống một miếng gỗ có thể mài nhẵn rồi đặt vào khe.
Trưa, bà Mạnh đến cùng cuốn sổ cũ. Bà không mang cả hộp, chỉ mở trang có dòng về người mang nồi khi cửa chuyển. Thanh Nghi hỏi bà có nhớ ai từng đưa cho bà xem trang ấy không. Bà nói người trực trước từng đọc, còn cuốn sổ được giao sau đó. Bà không chắc người viết dòng này chính là người đã đọc cho bà nghe.
“Nếu người chép của Lục gia từng biết câu ấy,” nàng nói, “họ có thể đã ghi vì thấy người chịu phần mất.”
“Có thể,” bà đáp. “Cũng có thể họ nghe từ một người khác. Đừng bỏ câu hỏi ấy, nhưng chưa cần chọn một câu trả lời.”
Bảo hỏi bà có thể gửi bản chép này cho người giữ sổ không. Bà nhắc đã đồng ý cho Thanh Nghi dùng để hỏi, nhưng người nhận cần biết bản của bà cũng thiếu phần dưới. Nàng đã đưa Lục Kính bản chép có chú thích; hôm nay không cần gửi thêm một bản giống hệt nếu chưa có điều mới.
Người chị nhà bác giữ dây mang đến một tờ giấy khác. Bác đã nhớ thêm: người trực trước từng dặn nếu người mang nồi không trở lại, người ở làng vẫn phải có cách giao ca. Bác nhớ nội dung, không chắc từng chữ. Bà Mạnh nghe, nói sổ của bà có nhắc những lượt người thay nhưng không ghi nguyên câu ấy ở trang vừa mở.
Thanh Nghi hỏi bác có muốn kể trực tiếp với người giữ sổ không. Người chị đáp bác chưa muốn đi xa, nhưng đồng ý để chép lời nhớ, kèm điều không chắc. Nàng viết, đưa cô mang về đọc lại cho bác trước khi gửi. Bảo thấy tờ giấy mới có thể giúp họ đặt câu hỏi tốt hơn; nó vẫn không phải mảnh giấy bị mất.
Đầu chiều, Tề gửi người đến từ trạm. Người ấy đưa một tờ giấy báo Tề đã chuyển các câu hỏi nhận được lên người phụ trách cuộc gặp của điện. Ông không kèm bản trả lời mới. Người mang nói nếu làng có thêm thư, anh sẽ đi qua trạm vào ngày mai, nhưng chỉ nhận khi có người giao rõ tên người nhận.
Bảo lấy lá thư đã viết: hắn muốn nghe phương án, chưa nhận gánh chín cửa, cần biết cách báo tin và sắp người trực. Hắn đọc lại trước mặt bà Mạnh, rồi hỏi người mang có thể chuyển cho Tề không. Anh đồng ý nhận nếu phong bì ghi đúng tên và nơi nhận ở trạm. Tín viết một mẩu xác nhận, anh ký, nói không biết khi nào Tề sẽ đọc.
Thanh Nghi hỏi điện đã định ngày gặp chưa. Người mang thư nói anh không biết; tờ giấy chỉ nhờ chuyển tin. Nàng nhờ anh hỏi tại trạm nếu gặp người nhận, còn nếu không gặp thì không cần đoán. Anh nhận lời hỏi, rồi đi nghỉ ở quán trước chuyến sáng.
Buổi chiều, Hổ hoàn thành miếng chèn dự phòng. Cô em nhà bác giữ dây xem, nói cạnh nhẵn hơn miếng cũ một chút; nếu dùng phải kiểm tra khe vẫn mở. Họ không đổi ngay vì miếng đang giữ tấm chắn chưa xê thêm. Bảo viết lên mảnh giấy buộc ngoài hộp: *Miếng dự phòng cho tấm chắn; chưa dùng.* Hổ nhắc thêm tên người làm để nếu cần chỉnh kích thước mọi người biết hỏi ai.
Người nhà ông giữ danh sách đưa ông đến từ đường. Ông mang theo bản vẽ con ngõ đã sửa, hỏi bà bên cây mận có về chưa. Cô em nói vừa thấy bà qua chợ, có thể chiều sẽ về. Ông muốn tự đi hỏi, nhưng Dư An nhắc trời nhiều gió, ông nên mang áo. Người nhà giúp ông mặc chiếc áo nâu, đặt xe gần cổng.
Bảo nhìn ông lên xe, nhớ lúc ông mới đứng dậy ở gian chính. Bây giờ ông có thể tự đi thêm vài bước, nhưng đường đến nhà bên cây mận vẫn khiến ông mệt. Ông nói nếu bà chưa về, họ sẽ để lời nhắn qua con gái, không đợi ngoài cổng lâu.
Thanh Nghi nhận ca. Bảo cùng nàng xem đèn và bát nước, rồi định đi ngủ sau lượt đêm. Nàng hỏi hắn có còn muốn viết thư kể phần mình đã trả cho Lục Trường không. Hắn đáp chưa quyết. Hôm xem sổ, người giữ sổ nói ghi chú là của người chép đời sau; Lục Trường vẫn chưa biết người chịu phần mất. Hắn muốn ông hiểu, nhưng không muốn cái đói của mình bị dùng làm lý do để chém nồi.
“Con có thể hỏi ông ấy nếu biết giá rồi thì ông có dừng không,” hắn nói.
“Ông ấy có thể trả lời. Còn ngươi không cần kể tất cả để được hỏi câu đó.”
Hắn gật, lấy giấy viết câu hỏi, để dưới cuốn sổ tay. Hắn không gửi cùng thư của nàng vì chưa biết người nhận sẽ chuyển cho ai. Khi có cuộc gặp tiếp, hắn muốn tự hỏi hoặc nhờ người mình chọn.
Bà Mạnh vào phòng trực lúc nắng đã dịu. Bà nhìn mực nước, hỏi Thanh Nghi hôm qua có ngủ được sau chuyến đi không. Nàng nói ngủ một quãng, nhưng tỉnh khi nghe ống đồng va nhẹ vì gió. Hai người cùng ra hiên xem; sợi dây treo ống chưa tuột, nhưng nếu gió mạnh ống có thể chạm cột. Hổ chèn một miếng vải giữa ống và cột, hỏi Tín thử âm gọi còn nghe được không.
Tín báo những nhà gần sân trước, rồi gõ một tiếng dài. Thanh Nghi trong phòng nghe được, cô em ngoài giếng nghe nhỏ hơn lúc không có vải. Họ không vội dùng ban đêm; bà Mạnh bảo thử thêm sau khi mọi người biết, và nếu không nghe rõ thì dùng người chuyển tin như trước.
Ông giữ danh sách trở về lúc trời gần tối. Bà bên cây mận đã về, kể nhà thứ hai có thể từng ở gần nhánh sông nơi người họ hàng bà làm việc, nhưng bà không biết họ hiện còn đó không. Ông xin phép ghi lời bà và hẹn nhờ người đi qua hỏi người họ hàng nếu gặp. Ông không đưa tên nhà vào thư gửi trạm hôm trước; hai manh mối vẫn được giữ riêng.
Người nhà ông kể chuyến đi không làm ông đau thêm, chỉ mỏi. Tín mời hai người ăn trước khi về. Ông nhận một bát nhỏ, hỏi Thanh Nghi lá thư về người chép đã được gửi chưa. Nàng nói chủ quán đã nhận, chưa biết Lục Kính đọc. Ông bảo vậy sáng mai nếu ông đến, nhờ để chiếc ghế gần cửa sổ như cũ.
Sau bữa ăn, Thanh Nghi đưa Bảo bản chép lời bác giữ dây về việc có người thay nếu người mang nồi không trở lại. Bác đã nghe người chị đọc và đồng ý cho gửi Lục Kính, với dòng ghi bác không chắc nguyên chữ. Nàng đặt bản ấy cạnh phong bì chuẩn bị đưa ra quán ngày mai; không mở lại lá thư đã giao chủ quán hôm sáng.
“Chị có muốn kể bác nghe chuyện chị nhớ về Lục Hòa không?” Bảo hỏi.
“Có thể sau này. Trước hết ta muốn biết người chép là ai.”
Hắn không hỏi thêm. Nàng nhận lượt đầu đêm, hắn sẽ thay sau. Hai người cùng xem bát nước và đèn, ghi giờ. Chiếc ống ở hiên đã có miếng vải ngăn va cột; miếng chèn dự phòng nằm trong hộp ngoài giếng; còn một lá thư mới chờ người nhận ở quán.
Trước khi ngủ, Bảo hỏi Tín còn cơm không. Anh xới cho hắn một bát nhỏ, thêm ít đậu. Hắn ăn hết mà vẫn đói, rồi đặt bát vào chậu rửa. Trên mép tờ giấy của Thanh Nghi có khoảng trống dành cho câu trả lời về người chép. Nàng chưa viết tên người mình nhớ vào đó.