Chương 256: Con La Ở Cuối Chợ
Chiếc then tre nằm trong lòng bàn tay Tạ Tiểu Bảo.
Hắn đem trả người trông chuồng vào buổi sáng. Ông nhận lấy, tra vào cửa chiếc lồng cũ, thử đẩy hai lần. Cửa đóng được, nhưng cái then hơi lỏng vì thanh tre bên cạnh đã mòn.
“Cháu tưởng sửa xong rồi,” Bảo nói.
“Thanh gãy thì đã thay. Chỗ này hôm trước vẫn dùng được, giờ con gà của cháu mổ thêm mấy cái.” Người trông chuồng rút then ra. “Muốn mượn tiếp thì ta giữ giúp, khỏi để mất.”
Ô Kê đang đứng trong sân. Nó thấy hai người bên lồng liền chạy tới, ngó qua khe cửa rồi mổ vào đầu giày Bảo. Hắn bế nó lên, kiểm chân. Không có vết xước nào. Nó vùng vẫy một lúc, hắn đành đặt xuống.
“Cháu muốn tập cho nó quen lồng,” hắn nói. “Nhưng chưa biết có mang đi không.”
“Được. Ta để lồng ở đây. Khi nào quyết thì báo.”
Bảo lấy ít thóc trong túi rải vào bát. Ô Kê chui đầu vào ăn, đuôi còn ở ngoài. Người trông chuồng đóng cửa thử sau khi nó bước ra, chỉ cho hắn thấy phải luồn then qua cả hai vòng dây. Nếu chỉ luồn một vòng, cửa trông như đóng mà kéo nhẹ đã bật.
Bảo làm lại hai lần. Lần đầu hắn luồn thiếu vòng; lần sau người trông chuồng kéo cửa không bật nữa. Hắn mở ra, cầm chiếc then đưa ông giữ.
Từ chuồng về bếp phải qua đầu chợ. Ở đó có một con la nâu đang đứng dưới mái hiên, đầu cúi sát cái máng rỗng. Một người đàn ông ngồi bên cạnh rao bán. Dây cương đã cũ, nhưng bộ lông trên lưng con la được chải sạch.
Bảo dừng chân. Sâm dùng la kéo xe; nếu có con vật chở đồ của riêng mình, hắn không cần đợi một chỗ trống giữa những bao muối. Hắn lại gần, chưa kịp hỏi giá, con la đã ngẩng lên, hà hơi vào tay áo hắn.
“Có ăn được không?” người bán hỏi.
Bảo giật mình. “Con la hay cháu ạ?”
“Cậu. Nó chỉ ngửi thôi.” Người ấy cười, lấy một nắm cỏ khô đặt vào máng. “Muốn mua à?”
“Cháu hỏi giá trước.”
Người bán nói giá. Bảo đếm nhẩm số tiền trong khăn, rồi đếm lại. Khoản hắn dành dụm chưa tới giá đó, chưa kể tiền thức ăn cho la và đường về. Hắn không mặc cả ngay; nếu trả một giá mình không có, người bán gật đầu cũng vô ích.
“Chú cho cháu hỏi, nó từng qua bãi đá có nước chưa?”
“Ta chỉ dùng chở hàng trên đường này. Qua bãi nào thì cậu phải nói rõ.”
Bảo nói bến gần Lạc Kê. Người bán không biết đoạn ấy. Ông cho hắn xem bàn chân và bảo có thể dắt đi một vòng trong sân, nhưng phải đi cùng ông. Bảo nắm dây, bước lên. Con la đứng yên.
“Cháu kéo sai à?”
“Đừng giật. Đi trước, để dây có khoảng.”
Bảo làm theo. Con la bước hai bước rồi dừng trước máng cỏ. Hắn quay lại nhìn người bán. Ông nhún vai:
“Nó chưa ăn xong.”
Bảo chờ nó nhai, rồi dắt tiếp. Qua một vũng nước nông, con la tránh sang bên làm hắn suýt đụng cọc. Người bán bảo nó quen đường khô hơn, gặp chỗ lạ phải để nó nhìn, đừng kéo gấp. Hắn đi hết một vòng, trả dây.
“Chú bán cho người khác thì cứ bán,” hắn nói. “Cháu chưa đủ tiền.”
“Cậu hỏi trước cũng được. Nhưng mua về còn phải nuôi, đừng đếm mỗi tiền mua.”
Bảo cảm ơn. Trên đường về, hắn viết giá vào mép tờ tính tiền, bên cạnh thêm “chưa tính cỏ, dây, chỗ nghỉ”. Hắn không biết con la ấy có phù hợp với bãi đá hay không. Hắn chỉ biết bây giờ mình chưa mua nổi nó.
Trong bếp, Thanh Nghi thấy hắn nhìn miếng giấy khi đang vo rau. Nàng hỏi chuyện; hắn kể lại con la và vũng nước. Nghe đến đoạn con vật bỏ đi ăn, nàng bật cười.
“Nó giống ai đó.”
“Con không bỏ việc đi ăn.”
“Ngươi chỉ nhìn bát cháo của Hứa Đồng cho đến khi ông ấy cho bánh.”
Bảo định cãi, nhưng nhớ đúng là mình đã nhìn. Hắn cúi xuống rửa rau, vớt một chiếc lá trôi ra mép chậu. Một lát sau hắn hỏi:
“Nếu có la thì có chở được Ô Kê không?”
“Có thể đặt lồng lên, nhưng còn tùy cách buộc và đường đi. Ngươi đã hỏi người bán nó có quen chở lồng chưa?”
“Chưa.”
“Vậy lần sau hỏi. Đừng mua chỉ vì nó có bốn chân.”
Bảo nhìn mảnh giấy giá. Hắn cũng cần hỏi người ở bến về đường bãi đá; không thể lấy quãng sân phẳng này để đo cả chuyến về. Nhưng từ lúc nhìn con la đứng trước máng, hắn đã nghĩ ra một cách đi khác ngoài việc chờ xe. Cách ấy tốn nhiều hơn và còn nhiều điều phải học, song hắn muốn tìm hiểu.
Chiều, Hổ tới tìm hắn. Bà Liên nhắn người đã được hỏi thay ca ở mái bắc không đến được đoạn cuối buổi. Bà nhớ Bảo từng nói có thể hỏi giúp, nên nhờ chuyển lời: nếu hắn vẫn rảnh và đã được ngoại viện đồng ý, bà cần người giữ lửa đến lúc người ca sau tới.
Bảo mang lời nhắn đến Hứa Đồng. Ông xem lịch, nói hôm ấy hắn có ca cửa kết thúc trước giờ bà Liên cần. Nếu đi ngay sau khi giao ca, hắn có thể tới; ông dặn phải chờ người nhận ca sau, không tự rời chỉ vì đến giờ viết trên giấy.
Hổ bảo anh đi cùng đoạn đầu, vì cũng có việc mang hàng tới kho gần chân dốc. Bảo hỏi anh có muốn nhận thêm việc giữ lửa không. Hổ nói hôm ấy không thể ở lâu, nhưng có thể phụ chuyển một bó củi từ kho lên nếu người coi kho cho lấy và có người đi cùng. Bảo hẹn sẽ hỏi bà Liên.
Hôm ấy, hai người tới kho khi mặt đường đã ráo hơn. Bà Liên mở mái che, chỉ những bó củi khô đã được để riêng. Hai bó ẩm sau mưa vẫn ở chỗ thoáng, chưa trộn vào đống khô. Bà đưa cho Hổ một đầu bó, Bảo giữ đầu kia.
“Chỉ bó này,” bà nói. “Người khác đã nhận chuyến tiếp theo. Tiền công chặng lên vẫn chưa có trả lời; hai người đang giúp, ta ghi đúng là giúp.”
Hổ nhấc thử. “Nếu nặng quá, ta sẽ dừng giữa đường.”
Bảo muốn nói mình có thể gánh, nhưng con dốc còn dài. Hắn đặt tay vào chỗ dây quấn, cùng Hổ nâng lên. Họ đi chậm, đến đoạn trơn thì dừng đổi bên. Một lần Bảo trượt chân; Hổ giữ đầu bó, đợi hắn đứng vững rồi mới đi tiếp.
Tới mái bắc, người đang giữ lửa đưa cho họ hai bát nước. Trong bếp còn một ít củi khô. Bảo cùng Hổ đặt bó mới cạnh tường, cách chỗ nước mưa có thể tạt vào. Hổ nghỉ một lát rồi xuống núi để kịp việc của mình.
Người trực đầu chiều chỉ Bảo lượng củi còn lại và chỗ cất que nhóm. Bà nói bếp không cần lửa lớn, chỉ phải theo dõi và thêm củi khi cần. Bảo hỏi có ai đã kiểm ống khói sau mưa không; bà đáp buổi sáng có người xem, không thấy tắc, nhưng nếu khói tràn vào phòng thì mở cửa và báo người trong xóm.
Hắn nhận ca, ghi giờ bà rời đi. Khi còn một mình, hắn ngồi xuống chiếc ghế thấp cạnh bếp. Ánh lửa hắt lên những vết cũ trên nền. Hắn nhớ đêm từng ngồi ở đây để ông Mạc Trì được nghỉ. Lúc ấy hắn không biết một đêm có thể là giấc ngủ cuối cùng của ông.
Bảo đưa tay đến gần bếp, cảm thấy hơi ấm. Hôm nay hắn không thay ông Mạc Trì, cũng không tự nhận mình là người trực lâu dài. Hắn chỉ giữ một khoảng đã hẹn cho những người đang xoay xở để có thể về nhà hoặc làm việc khác.
Một lúc sau, củi sụp xuống, tàn lửa rơi ra mép bếp. Hắn dùng thanh gạt đẩy vào, đặt thêm một thanh nhỏ. Khói lên thẳng, không tràn trong phòng. Hắn nhìn mãi đến khi thanh củi bén, rồi mới đứng dậy quét phần tro rơi.
Người nhận ca sau tới trước khi trời tối. Bảo chỉ chỗ củi, nói đã thêm một thanh và ống khói vẫn thông theo những gì hắn thấy. Người ấy hỏi hắn đã ăn chưa. Hắn nói mình còn chiếc bánh mang theo; bà đưa thêm một bát nước nóng, ngồi đợi hắn ăn xong rồi mới tiễn ra cửa.
Về đến ngoại viện, Bảo ghi giờ bàn giao cho bà Liên theo lời hẹn. Thanh Nghi hỏi ca có ai đến muộn không. Hắn đáp không, kể thêm Hổ đã giúp đưa một bó củi nhưng không ở lại nhận ca. Nàng ghi rõ điều ấy, để khi hỏi lại không ai tưởng Hổ đã nhận toàn bộ buổi.
Trong phòng, Bảo lấy mảnh giấy giá la ra xem. Dưới số tiền, hắn viết thêm: “Hỏi cách buộc lồng. Hỏi đường qua nước. Tính tiền nuôi.” Hắn không gạch mục tìm xe; một con la vẫn còn nằm ngoài số tiền hắn có.
Hắn đặt mảnh giấy cạnh khăn tiền. Trên đầu ngón tay còn một vệt tro xám, hắn định phủi đi rồi nhớ mình chưa rửa tay. Hắn mang chậu nước ra cửa, để chiếc khăn tiền lại trên bàn.