Chương 394: Bát Cháo Có Tên
Nồi cháo thứ hai không đủ cho tất cả mọi người.
Tạ Tiểu Bảo biết điều ấy khi đặt chiếc bát thứ sáu lên bàn. Trong nồi vẫn còn cháo, nhưng không đầy như hắn tưởng. Hắn cầm vá, nhìn hàng bát đang chờ: một bát cho người đàn ông ở từ đường, một bát cho Thanh Nghi, một bát cho Hổ, một bát cho người chuyển tin, một bát cho ông Thuận và một bát cho mình. Người nhà bác giữ dây vừa nhắn sẽ tới cùng chị cô sau khi đưa bác về nhà.
“Con quên hai người,” hắn nói.
Hổ nhìn vào nồi rồi hỏi: “Còn gạo không?”
“Có. Nhưng phải nấu thêm.”
“Vậy ta nấu thêm.”
Bảo nhìn ngọn lửa. Hắn muốn những bát cháo xuất hiện ngay, như thể cửa chín đã đáp thì mọi người phải có đủ. Nhưng chiếc nồi bếp từ đường chỉ có sức chứa của nó, củi cũng phải cháy hết một quãng mới làm gạo mềm. Hắn đặt vá xuống, lấy thêm gạo.
“Con sẽ ghi người đến sau đợi một lượt,” hắn nói.
“Trước hết hỏi họ có đợi được không. Nếu đói quá, chia từ những bát đang có.”
Bảo nhìn bát của mình. Hắn rất đói. Hắn cũng biết người nhà bác giữ dây đã làm việc từ sớm. Hắn lấy hai chiếc bát mới, chia mỗi bát một ít cháo từ phần mình và Hổ. Hổ giữ tay hắn lại.
“Ta nói hỏi họ trước. Có thể họ đã ăn ở nhà.”
“Nhưng nếu họ chưa ăn?”
“Ta vẫn có thể chia khi họ tới. Đừng để cháo nguội trong hai cái bát trống.”
Bảo đặt hai bát sang bên, trở lại đong gạo. Hắn không thích phải đợi người ta trả lời khi nồi còn sôi, nhưng cũng không muốn đổ đi phần đã nguội. Hổ thêm nước, còn hắn nhặt sạn. Hai người ghi số bát gạo lấy từ túi người nhà bác gửi, để lại phần đủ cho bữa tối nếu họ muốn cùng ăn.
Người đàn ông ở gian chính đã ăn nửa bát cháo đầu. Ông xin giữ phần còn lại, nói người nhà đang tới. Thanh Nghi hỏi ông có muốn để ấm không. Ông gật. Nàng đặt bát gần bếp nhưng không ngay trên lửa, rồi viết tên ông trên mảnh giấy kẹp cạnh khay.
Bảo nhìn mảnh giấy. “Nếu ông muốn ăn thêm trước khi người nhà tới thì sao?”
“Đó là phần của ông. Ông có thể ăn.” Nàng chỉ một chỗ trống trên khay. “Ta để thêm bát sạch cho người nhà, không lấy bát của ông làm dấu chờ.”
Hắn nhớ chiếc ghế dành chỗ cho người chưa tới. Ghế vẫn có thể cho người khác ngồi; bát của người đàn ông vẫn thuộc về ông. Những thứ khác nhau cần được giữ theo những cách khác nhau.
Tín trở lại cùng người mà ông đã nhờ tìm. Người ấy dừng ở cửa gian chính, nhìn chiếc ghế dài và tập giấy trên bàn. Người đàn ông nhận ra, gọi được tên. Họ nói với nhau chậm; người mới tới hỏi ông có đau không, ông chỉ vào chân. Dư An kể những gì đã xem trong đêm, nói ông cần nghỉ và có thể muốn về khi đủ sức.
Người nhà mang theo một chiếc khăn và một gói bánh nhỏ. Ông nhận khăn, giữ trong tay, rồi chỉ tập giấy. Thanh Nghi hỏi ông có muốn nàng đưa tập giấy cho người nhà không. Ông gật. Nàng đặt tập giấy vào tay ông trước, để ông tự trao. Người nhà nhận bằng hai tay, mở trang đầu theo lời ông chỉ.
Bảo không đứng sát xem. Hắn đưa một bát cháo mới và một bát nước cho khách. Người ấy cảm ơn, nói đã ăn ở nhà nhưng sẽ uống nước. Bát cháo được để lại trong nồi cho người khác; Bảo ghi đã mời và chưa dùng phần ấy.
Ông Thuận trở về từ phía chợ, đi cùng người bán rau. Người này mang một giỏ đựng rau mới, nói người đàn bà hôm trước muốn nấu ít canh cho người ở từ đường. Bà chưa tới được vì còn nghỉ ở nhà; người bán đưa rau theo lời nhờ. Hổ nhận giỏ, hỏi có bao nhiêu bó và bà muốn họ trả giỏ lúc nào. Người bán bảo chiều sẽ quay lại lấy.
Bảo ghi vào sổ: *Rau do bà gửi qua người bán; giỏ trả chiều.* Hắn kể họ đang nấu cháo, hỏi bà có muốn giữ một bát không. Người bán nói sẽ hỏi lại khi về, chưa nhận thay bà. Hắn để một dòng chờ, không tự viết đã có người nhận.
Sau bữa trưa, Hổ thay Bảo một lượt ở phòng trực. Hai người cùng xem bát nước, ngọn đèn và khe dưới nồi. Nước vẫn gần vòng cặn; đèn cháy và có lúc nghiêng về kệ. Bảo ghi giờ Hổ nhận, hỏi anh có thể gọi Thanh Nghi nếu chữ trong sổ khó đọc không. Nàng đồng ý ở gian chính, gần tấm chắn.
Bảo mang Ô Kê ra giếng cùng Tín. Con gà ăn ít thóc, uống nước rồi đi tới viên đá cạnh chiếc ghế đã trống. Bác giữ dây đang ở nhà cửa xanh; người nhà bác vẫn nhận nhặt lá và thay nhau trông rãnh ngoài. Cô cùng chị vừa tới, nói bác đã ăn cháo và nằm nghỉ. Bác bảo sáng mai muốn có người đọc lại những việc ở giếng cho nghe.
“Ta sẽ viết bản ngắn mang tới,” Bảo nói.
Cô nhận bát cháo Hổ gửi, chị cô nói đã ăn ở nhà, chỉ xin nước. Hắn báo về bếp qua Tín: một người nhận cháo, một người không cần. Hổ điều chỉnh số bát, không để hai phần nguội chờ vô ích.
Ô Kê gõ hai tiếng. Bảo nghe được một âm trầm từ phía giếng. Cô người nhà bác nghe tiếng gõ, không chắc âm sau. Tín chuyển giấy cho Thanh Nghi; nàng ở phòng trực cùng Hổ, ghi cả hai nghe được âm trầm. Bảo chép kết quả, đọc lại cho cô và chị cô. Hắn không nói tiếng ấy có nghĩa người trong làng sẽ khỏe ngay, chỉ nói bà Mạnh từng dặn âm đáp cho biết còn đường gió.
Chị cô hỏi sau khi cửa chín đáp lại, khi nào đến lượt chia phần cho bác. Bảo nhìn sổ. Hắn biết phần của mình đã được dùng để khởi cửa, còn phần chưa chia cho người làng phải làm tiếp. Hắn chưa biết tên hay lượng từng phần.
“Cháu chưa có cách chia,” hắn nói. “Cháu đang hỏi bà Mạnh và đọc sổ. Trong lúc đó, bác có nước và cháo; nếu cần thêm người, cô báo chúng cháu.”
Chị cô không có vẻ hài lòng. “Bác đã đứng ở giếng rất lâu. Nhà ta đã đợi rất lâu.”
“Cháu biết bác đã chờ. Cháu không biết khi nào bác sẽ khỏe.”
Cô người nhà bác đặt tay lên vai chị. Hai người nói chuyện một lúc; cuối cùng chị bảo ngày mai sẽ tiếp tục mang nước, nhưng muốn được nghe kết quả mới. Bảo ghi lời ấy, không ghi sự không hài lòng của cô là đã được giải quyết.
Trên đường về, hắn thấy nặng trong ngực. Hổ đã nói cơn đói của hắn đáng kể; giờ hắn cũng thấy thời gian gia đình bác phải chờ đáng kể. Hắn muốn tìm cách chia ngay trong chiều, song mình đang trực và chưa thể bỏ phòng để chạy khắp làng. Hắn hỏi Thanh Nghi có thể đọc sổ cùng hắn khi Hổ thay thêm một lượt không. Nàng đồng ý.
Trong phòng trực, nàng mở trang *phần chưa chia*. Hàng đầu ghi việc phải lập danh sách người có mặt, người đã rời và người chưa thể tự nói. Một hàng tiếp ghi: *Phần của mỗi nhà phải được người trong nhà hoặc người được nhờ xác nhận; không lấy số bát nấu hôm nay thay cho số phần cửa còn giữ.*
Bảo nhìn tờ ghi cháo. “Vậy số bát chúng ta nấu không phải số phần trong sổ?”
“Đúng. Cháo giúp mọi người ăn hôm nay. Sổ còn bảo phải xác nhận một việc khác.”
Hắn nhớ bà Mạnh đã nói sau khi cửa khởi còn phải chia. Danh sách người đàn ông ở gian chính giữ có thể giúp họ biết các nhà, nhưng ông mới cho nàng đọc để tìm người nhà, chưa cho dùng toàn bộ. Thanh Nghi đề nghị hỏi ông sau khi người nhà tới, không tự lấy danh sách.
Người nhà của ông vẫn ở gian chính. Nghe họ hỏi, ông đặt tay lên tập giấy, nói muốn chờ bà Mạnh xem. Ông bảo trong đó có danh sách cũ, có người đã chuyển nhà từ trước ngày Bảo đi. Thanh Nghi ghi lời ông, hỏi có thể mang bản chép một trang tới bà không. Ông nói: “Ta... cùng.”
Dư An xem chân ông, đề nghị ông nghỉ thêm trước khi đi. Người nhà nói có thể giúp đưa ông tới sau khi trời dịu; ông đồng ý chờ. Bảo thấy một con đường mới: muốn chia phải biết ai còn ở đâu, và người đang giữ danh sách muốn tự đi cùng, không chỉ giao giấy cho họ.
Người bán rau trở lại lấy giỏ vào cuối chiều. Ông báo bà gửi rau đã ăn ở nhà, không cần thêm cháo; bà muốn giỏ sạch để mai dùng. Hổ rửa giỏ, trả theo hẹn. Bảo ghi đã trả, cảm ơn người bán và nhờ chuyển lời cảm ơn tới bà.
Lượt thay kết thúc. Hổ đọc kết quả cho Bảo: nước trong bát thấp hơn ban trưa một chút nhưng chưa cạn, đèn vẫn cháy. Anh hỏi có nên thêm nước. Bảo nhớ câu hỏi này chưa được bà Mạnh trả lời, nhờ Dư An hỏi bà khi ông về. Trước mắt hắn ghi mức nước và tiếp tục theo dõi, không rót thêm theo suy đoán.
Hắn nhận ca, ngồi bên bàn. Cửa chín đã đáp, bác giữ dây đã về nhà, nhưng người chị của cô vẫn đang đợi câu trả lời. Hắn viết câu hỏi ấy lên đầu trang mới: *Làm sao xác nhận phần còn giữ cho từng nhà?* Bên dưới, hắn ghi người đàn ông muốn cùng đem danh sách tới bà Mạnh.
Ngoài sân, Ô Kê uống nước rồi rúc đầu vào lông. Nồi cháo từ đường còn một ít; Hổ để ấm phần cho người chuyển tin tối, phần còn lại Bảo được ăn. Hắn ăn chậm, vừa nghe gian chính có tiếng người nhà kể chuyện với người đàn ông. Một bát đã có tên người nhận; còn cả làng, hắn vẫn phải hỏi từng nhà.