Chương 344: Ánh Sáng Trong Rãnh
Buổi sáng, Tạ Tiểu Bảo đem chiếc gương của Thanh Nghi ra sân.
Hắn đứng dưới nắng, xoay gương về phía bức tường. Một vệt sáng chạy qua chân cột, lên mép cửa, rồi nhảy vào mặt Lâm Hổ.
“Thấy rồi,” Hổ nói, che mắt. “Ngươi định gọi ta bằng cách này à?”
“Con xin lỗi.” Bảo hạ gương. “Con muốn tập soi vào rãnh.”
Hắn đặt một chiếc bát úp cách tường vài bước, thử đưa vệt sáng vào khoảng tối dưới mép bát. Lần đầu hắn chiếu quá cao. Lần thứ hai, bóng tay hắn che mất gương. Thanh Nghi lấy một mảnh giấy trắng, dựng gần tường; ánh sáng từ gương tới giấy rồi hắt xuống nền, dịu hơn nhưng không vào sâu được dưới bát.
“Cái gương nhỏ hơn ông Cẩn định mang sẽ dễ đặt hơn,” nàng nói. “Nhưng gương này vẫn có thể thử từ ngoài.”
“Ta giữ cho ngươi nhé?” Hổ hỏi.
Bảo đưa gương. Anh xoay một chút, vệt sáng trượt dưới mép bát rồi mất. Hai người cúi xuống nhìn, trán gần chạm nhau. Hắn bật cười, nhận lại gương và thử thêm. Lần này ánh sáng chỉ ra được một vệt hẹp trên nền đất dưới bát.
Dư An bước ra hiên, thấy chiếc bát bèn hỏi họ đang làm gì. Bảo kể muốn soi mặt đá trong rãnh giếng lần nữa. Hôm trước ông Cẩn đã giúp mở phần lá ở đầu rãnh và nhìn thấy vệt sẫm, nhưng khi mây che nắng thì không xem tiếp được.
“Ông ấy nói sẽ mang gương nhỏ hơn nếu thu xếp được,” Bảo nói. “Con muốn thử lại chỗ hôm qua, không đẩy gì vào rãnh.”
Dư An nhìn chiếc bát úp. “Cháu có thể thử. Nhưng nhớ phần ánh sáng không tới được vẫn là phần mình chưa thấy.”
“Con biết.” Bảo dừng một chút. “Con muốn thấy nhiều hơn một chút thôi.”
Sau bữa sáng, Thanh Nghi và Bảo ra giếng. Hổ ở lại cùng Dư An, kiểm lại mái che ngoài vườn rau và trông bà Mạnh. Ô Kê ở trong lồng dưới hiên; Bảo đổ thêm thóc, thay nước, rồi hứa lần khác sẽ đưa nó ra giếng khi có đủ người trông.
“Ngươi đã chỉ ta một chỗ rồi,” hắn nói. “Hôm nay để ta thử nhìn.”
Con gà mổ vào nan. Hắn không biết nó có nghe hiểu không, nhưng vẫn chỉ về phía con đường giữa làng trước khi đi.
Tới sân, Bảo chào người giữ dây gàu. Mép gàu đã che gần hết vết sứt trên thành giếng. Thanh Nghi đặt ghế ở dấu cũ, tựa cằm lên thanh tre và nhìn. Nàng gọi Bảo thử; từ đúng chỗ ấy, hắn không còn thấy đường sáng nhỏ mà hôm trước còn lộ ra. Hắn kiểm hai lần, rồi nhường ghế lại.
“Đã che rồi,” hắn nói.
Thanh Nghi ghi thời điểm. “Mép gàu đã qua vết sứt theo góc nhìn này. Ta vẫn không biết bác ấy định kéo lên hay hạ xuống.”
Bảo ngẩng nhìn bàn tay người đàn ông. Dây vẫn căng, ngón tay giữ nguyên gần như không thấy chuyển động. Nhưng chiếc gàu đã khác. Hắn báo với bác điều mình thấy, rồi tới đầu rãnh ngoài sân.
Chỗ ông Cẩn gạt lá vẫn mở, những mảnh đá đặt nghiêng tạo thành lối hẹp dưới mép phiến có góc mài tròn. Bảo nằm nghiêng để nhìn vào, nhưng chỉ thấy tối. Hắn đứng dậy, phủi tay và lấy gương.
Thanh Nghi giữ tờ giấy trắng như lúc tập ở nhà. Bảo nghiêng gương, vệt sáng trượt trên mép phiến, qua bàn tay nàng rồi xuống miệng rãnh. Hắn điều chỉnh chậm hơn. Lúc ánh sáng lọt vào, mặt đá phía trong hiện ra một khoảng nhỏ.
“Đừng nhúc nhích,” Thanh Nghi nói.
Bảo cố giữ tay yên. Vệt đen nằm trên mặt đá, dài hơn hắn thấy hôm qua. Nó không đều; một đầu đậm, đầu kia loang ra thành những hạt nhỏ. Bên cạnh còn một đường lõm mảnh chạy dọc xuống dưới. Hắn muốn hỏi đó có phải dấu khói không, nhưng nàng đang cúi nhìn.
Ánh sáng rung lên. Bảo đổi tay, vệt sáng mất. Hắn điều chỉnh lại mất một lúc. Thanh Nghi lấy sổ, vẽ vị trí vệt đen và đường lõm như đang thấy. Sau đó nàng nhường chỗ cho hắn nhìn, tự mình giữ gương.
Bảo áp má gần nền đá. Phía trong có mùi đất ẩm. Hắn nhìn thấy đường lõm chạy xuống tới mép dưới của vùng sáng, rồi bị bóng che mất. Vệt đen không tạo thành chữ mà hắn nhận ra.
“Nó giống vết bám hơn nét mực,” hắn nói.
“Ta cũng thấy bề mặt không đều. Nhưng chỉ nhìn bằng ánh sáng thế này, ta không biết đó là gì.”
Hắn muốn thò tay vào sờ. Miệng rãnh đủ cho mấy ngón tay, nhưng phía trong có cạnh đá. Hắn nhớ lời ông Cẩn: đẩy một vật mắc sâu hơn sẽ khó lấy lại. Hắn rút tay, nhờ Thanh Nghi ghi thêm điều mình thấy thay vì cố chạm vào.
Nàng viết xong, hỏi hắn có muốn xem lại lần nữa không. Bảo gật. Hắn giữ gương, nàng nhìn, rồi hai người đổi chỗ. Khi một đám mây che mặt trời, mặt đá biến mất như hôm trước. Lần này họ đã có hình rõ hơn, dù chưa biết vệt đen là gì.
“Ông Cẩn có thể biết,” Bảo nói.
“Ông ấy biết đá. Nếu cần biết thứ bám trên đá, có thể phải hỏi thêm người khác.”
Bảo nhớ Mộc Vô Nhai. Lá thư hắn gửi qua Phúc có hình đoạn khắc dưới bệ tượng, chưa có hình rãnh vì hôm ấy họ chưa soi thấy mặt đá. Hắn hỏi có nên gửi thêm thư không. Thanh Nghi bảo chờ tin lá đầu đã tới trạm, đồng thời có thể chuẩn bị một bản mới; không cần hứa thư thứ hai sẽ đi cùng đường.
Họ ngồi dưới bóng cây ăn phần lương mang theo. Bảo nhìn pho tượng và chiếc giếng, nhớ câu hỏi mình đã buột miệng hỏi ông Cẩn: giếng có phải cái lò không? Hắn kể với Thanh Nghi rằng câu hỏi ấy lúc đó làm ông Cẩn ngạc nhiên.
“Vì sao ngươi nghĩ tới lò?” nàng hỏi.
“Ô Kê chạy tới đây. Con nhớ những bệ lò chúng ta từng thấy, rồi thấy một vệt đen trong rãnh.” Hắn cắn miếng bánh. “Nhưng lúc con hỏi ông Cẩn, còn chưa thấy vệt đen. Con chỉ có con gà và cái giếng.”
Thanh Nghi uống nước. “Con gà đã giúp chúng ta nhìn xuống nền. Điều ấy có thật. Còn vệt đen có phải do lửa hay không, ta chưa biết.”
Bảo nhìn cái bóng của bệ tượng. Hắn muốn hai thứ ở giữa làng ghép lại ngay như những mảnh giấy đặt cạnh nhau. Nhưng nếu hắn bảo vệt đen là khói chỉ vì mình muốn tìm một cái lò, ông Cẩn sẽ phải sửa lời hắn giống như đã sửa những đường hắn định vẽ liền.
“Vậy con hỏi ông ấy cách xem, không nói trước nó là gì.”
“Ừ.”
Họ mang ghế trở về vị trí không cản lối. Trước khi rời giếng, Bảo kể cho người giữ gàu nghe mép gàu đã che vết sứt theo góc nhìn của họ. Hắn nói khi nào bác có thể đặt gàu xuống, chiếc ghế được để gần đó. Hắn không biết bác cần ghế hay không, nhưng đã có người hỏi được thì hắn sẽ nhường.
Về tới nhà bà Mạnh, Dư An nhận bản vẽ mới. Ông nghe Bảo kể cách họ dùng gương, rồi hỏi vệt đen có chạm được từ miệng rãnh không. Bảo đáp hắn chưa chạm. Ông đề nghị chờ ông Cẩn trở lại trước khi lấy mẫu hay sửa nền, vì người thợ đã biết phần nào là đường nước và phần nào chưa được xem.
Hổ đưa cho Bảo một miếng dây vừa cắt. “Ta đã buộc lại lồng. Cửa không tự mở khi Xám cúi xuống nữa.”
“Ngươi thử với Xám rồi à?”
“Ta đặt lồng lên lưng nó, cho nó cúi uống. Lần này nút giữ.”
Bảo tới xem. Ô Kê đứng trong lồng, nhìn sợi dây mới rồi mổ đầu dây. Hắn giữ đầu dây khỏi rơi vào máng nước. “Ngươi không cần thử ngay lúc này.”
Con gà nhấc chân, cào hai lần ở đáy lồng. Bảo lấy mấy hạt thóc đặt phía bên kia máng; nó đi theo, nhưng ăn xong lại quay về đầu lồng hướng ra đường.
Chiều, ông Thuận ghé qua cùng giỏ cá nhỏ. Ông Cẩn đã về nhà từ hôm qua, nói sẽ báo khi có thể mang gương tới. Ông Thuận không biết chính xác ngày. Bảo đưa hình vệt đen cho ông xem. Ông chăm chú nhìn, sau đó kể rằng lần còn trẻ ông từng giúp nạo một rãnh nước ở phía ngoài làng. Trong rãnh có lá mục và những vệt sẫm bám lâu năm, nhưng ông không thể từ hình này biết thứ trong giếng là gì.
“Ta đã nghĩ tới khói,” Bảo thú nhận.
Ông Thuận không cười. “Khi ta thấy vệt đen ở bẫy cá, ta từng tưởng có ai đốt lửa phía trên. Cuối cùng là nhựa cây trôi xuống. Nhưng ở đây có thể là thứ khác. Cháu cứ hỏi người nhìn thấy.”
Bảo ghi thêm lời ông Thuận: chuyện rãnh ngoài làng không chứng minh được vệt ở giếng. Hắn hỏi ông có nghe tin từ Phúc không. Ông Thuận đáp chưa gặp; ông Lộc đang hỏi giúp và sẽ nhắn khi có tin. Bảo gấp sổ, không đem mảnh giấy nhận tiền ra kiểm thêm.
Ông Thuận để lại hai con cá, nhận tiền như nhóm đề nghị rồi về. Bảo cùng Hổ làm cá ngoài hiên. Hắn rửa sạch, để riêng phần sẽ nấu và phần dùng sau. Mùi cá khiến Ô Kê đi đi lại lại trong lồng. Bảo lấy ít thóc đưa sang, bảo phần của nó không cần chờ cháo sôi.
Khi nồi nước ấm lên, hắn vào kể cho bà Mạnh nghe về mép gàu đã che vết sứt, vệt đen và ông Thuận từng nhầm nhựa cây với dấu lửa. Hắn không viết chữ *khói* vào hình, chỉ đặt dấu hỏi cạnh vùng sẫm.
“Con từng nghĩ ngày về làng sẽ nấu một nồi lớn cho mọi người,” hắn nói. “Hôm nay mới nấu được hai con cá nhỏ. Con để bát của bà ở đây.”
Hắn đặt chiếc bát sạch cạnh ghế, không múc cháo vào. Bà vẫn đang nặn chiếc bánh, một đầu ngón tay gần chạm nếp cuối. Bảo không biết khi nào bà sẽ đặt bánh xuống, nhưng hắn đã có chỗ cho bát và có người cùng trông bà khi mình đi ra giếng.
Ngoài sân, Hổ gọi hắn đem muối. Bảo đứng dậy, cầm gói muối mua từ ông Lộc. Khi đi qua cửa, hắn nhìn chiếc gương đã lau khô đặt bên túi giấy. Vệt sáng trong rãnh lúc sáng đã biến mất theo mây; ngày mai, nếu nắng lên và ông Cẩn tới được, họ có thể cùng soi lại.