Chương 400: Chiếc Bát Lành
Giọt nước thứ hai rơi xuống đĩa khi Bảo vừa hết một lượt cát.
Hắn cúi nhìn, thấy hai giọt nằm cách nhau một đoạn nhỏ. Mực nước trong bát thấp hơn vạch, nhưng chỉ một chút. Ngọn đèn vẫn cháy. Hắn ghi lại rồi gọi Hổ đến xem.
Hổ đã nằm nghỉ ở gian bên, nghe gọi liền khoác áo ra. Anh nhìn đĩa, nhìn bát, sau đó đi đón bà Mạnh như đã dặn. Bảo ở lại phòng trực, chờ bên chiếc bàn. Hắn muốn đặt một miếng vải dưới vết nứt để hứng nước, nhưng nhớ lời bà bảo không tự thay đổi, bèn để nguyên.
Ô Kê rúc đầu dưới cánh, ngủ ở ngưỡng cửa. Khi Hổ mở cổng, nó giật mình ngẩng lên, rồi lại vùi đầu vào lông. Bảo nhìn con gà. Nó có thể ngủ ngay cạnh phòng; hắn thì không thôi nghĩ đến chiếc bát đang rịn từng giọt.
Bà Mạnh đến cùng Dư An. Tín theo sau, cầm đèn. Trước khi vào phòng, bà ngồi xuống ghế ở hiên, hỏi Hổ đã nhìn thấy gì. Anh kể hai giọt trong đĩa, mực nước xuống dưới vạch một chút. Bà nghe xong mới đứng dậy, nhờ Dư An dìu qua cửa.
Bảo đưa sổ cho bà. Bà xem các lần ghi, rồi bảo Hổ mang chiếc bát dự phòng từ kệ đến. Chiếc bát ấy sạch, thành dày và không có dấu khắc. Bà đặt nó cạnh chiếc cũ, cách đủ xa để không chạm nhau.
“Ta sẽ chuyển nước,” bà nói.
Bảo nhìn hai chiếc bát. “Nước trong đĩa cũng đổ lại ạ?”
“Không. Đó là nước đã chảy qua vết nứt và nằm trên đĩa. Cứ để riêng cho ta xem.”
Bà hỏi Tín có thể lấy một chiếc muôi sạch không. Tín chạy vào bếp, chọn muôi nhỏ, rửa kỹ rồi đưa cho bà. Bà Mạnh xem, trả lại, bảo lau khô cả cán. Anh làm xong, đứng bên bàn chờ.
“Cháu múc được không?” Bảo hỏi.
“Ngươi cầm bát mới cho chắc. Ta múc.”
Dư An đỡ chiếc bát cũ. Hổ giữ đèn, còn Bảo đặt hai tay quanh chiếc bát lành. Bà Mạnh múc từng muôi, chậm đến mức hắn nghe rõ nước chạm đáy sứ. Khi chiếc bát cũ còn ít nước, bà nghiêng nó về phía muôi, không để nước chảy qua chân nứt.
Có một giọt bám vào mép muôi, rơi xuống bàn. Bảo giật mình, định đưa tay hứng. Bà bảo cứ để đó, rồi chuyển nốt phần nước còn lại. Hắn nhìn giọt trên bàn, thấy tiếc như vừa đánh mất thứ gì. Nhưng bà không dừng để đuổi theo nó.
Xong việc, bà nhờ Hổ đặt bát mới lên đúng vị trí trên bàn. Bảo ghi mực nước ở bát mới và hình dáng chiếc bát; vì vạch của bát cũ không dùng được, bà lấy giấy làm một dấu tạm ở cạnh ngoài. Bà dặn dấu này chỉ để so mức nước sau khi chuyển, không tự coi là vạch gọi như chiếc cũ.
“Vậy khi nào gọi bà?” Hổ hỏi.
“Nếu nước xuống thấy rõ, đèn tắt, hoặc có điều gì các ngươi không biết xử lý, cứ gọi. Sáng ta đến xem tiếp.”
Dư An đưa bà chiếc khăn để lau tay. Bà nhìn bát cũ, bảo để nó trong đĩa, tránh đổ những giọt đã rịn. Tín đặt cả đĩa lên chiếc bàn cạnh cửa, lót thêm mảnh vải bên dưới để khỏi va. Ô Kê thức hẳn, muốn theo vào. Bảo ngăn nó lại và mang thóc ra hiên.
Hắn trở về, nhìn mặt nước trong chiếc bát lành. Nó thấp hơn vòng cặn mà hắn vẫn quen thấy ở chiếc cũ, nhưng hai chiếc bát khác nhau, không thể nhìn một lượt mà kết luận đã mất bao nhiêu. Hắn đọc những điều vừa ghi. Bà Mạnh nghe rồi sửa một chữ: đừng viết *đã hết rò* vì mới chuyển xong; hãy viết *bát mới chưa thấy rịn*.
Bảo sửa, đọc lại. Lần này bà gật.
“Bà có phải ở lại cả đêm không?” hắn hỏi.
“Ta ở nhà gần đây. Các ngươi biết đường gọi.”
Bảo nhìn Dư An. Ông nói bà cần nghỉ, còn ông sẽ ở gian bên từ đường thêm một lúc. Nếu có gì bất thường, hai người trực gọi ông trước trong khi nhờ người đi đón bà. Hổ và Bảo cùng nhắc lại, rồi tiễn bà ra cửa.
Bà đi được vài bước thì dừng. “Còn mép chắn ngoài giếng?”
Tín đáp người chị của cô người nhà bác giữ dây đang xem. Anh sẽ ra hỏi và mang tin về. Bà Mạnh bảo đừng gọi bác ra khỏi nhà trong đêm; nếu cần hỏi, cứ nhắn. Tín gật, cầm đèn đi trước một đoạn rồi rẽ về phía giếng.
Trong phòng trực, Hổ nhận lượt tiếp theo. Bảo vẫn đứng cạnh bàn. Anh đặt chiếc ghế xuống và nói: “Ngồi thêm một lát rồi đi ngủ.”
“Con có thể trông cùng.”
“Ngươi có thể ngủ, để lượt sau thay ta.”
Bảo định cãi. Lần này chiếc bát vừa đổi, hắn sợ nhắm mắt thì lại có điều gì xảy ra. Hổ không giục, chỉ rót cho hắn nửa bát nước ấm. Bảo uống, nghe bên ngoài Tín trở lại báo mép chắn vẫn yên, cô em sẽ thay chị trông giếng. Dư An nhận tin, ghi thêm vào sổ rồi trở về gian bên.
Cuối cùng Bảo nằm xuống. Hắn không ngủ ngay. Tiếng gà trở mình ngoài cửa, tiếng chân Hổ đi từ bàn tới ngưỡng rồi quay lại, tiếng gió qua khe khiến hắn mở mắt mấy lần. Nhưng đến khi Hổ gọi, trời đã nhạt màu. Hắn ngồi dậy, ngạc nhiên vì mình thật sự ngủ được.
Bát mới vẫn khô bên ngoài. Hổ nói mực nước chưa thấy xuống so với dấu tạm; đèn cháy suốt lượt. Hai người cùng xem, rồi Bảo nhận ca. Hổ sang gian bên nghỉ thêm trước khi trời sáng hẳn.
Tín nhóm bếp. Hôm qua ông Thuận mang hành, hôm nay còn đủ cho một nồi canh nhỏ. Người nhà ông giữ danh sách giúp nhặt rau. Ông đã thức, ngồi cạnh cửa nhìn ra sân. Thấy Bảo đi ngang, ông hỏi chiếc bát thế nào.
“Đã chuyển nước sang bát lành. Bà Mạnh bảo tiếp tục xem.”
Ông gật. “Ngày trước có một cái ấm nứt ở chợ. Người bán trà cứ rót mãi mà không tìm chỗ rò, cuối cùng trách khách uống quá nhiều.”
“Khách có trả tiền không?”
“Có. Nhưng sau đó họ đổi sang quán khác.”
Bảo nghĩ một lúc, hỏi: “Ông chủ có sửa ấm không?”
“Có. Khi không còn khách, ông ấy mới chịu xem.”
Bảo nhìn vào phòng trực. May mà lần này họ đã xem trước khi chiếc bát cạn. Nhưng hắn cũng nhớ bà Mạnh chưa nói vết nứt là nguyên nhân duy nhất khiến nước xuống. Hắn kể chuyện chuyển bát, gồm cả giọt nước rơi trên bàn. Ông nghe xong, bảo: “Ngươi đã ghi rồi thì để nó ở đó. Không cần kể lại như thể bà bắt ngươi nhặt.”
“Con chỉ thấy tiếc.”
“Tiếc thì được.” Ông khép tập giấy. “Nhưng ngươi còn phải ăn sáng.”
Bữa sáng có cơm nóng và canh hành. Bác giữ dây đã dậy, người nhà mang sang một chiếc bát có nắp xin ít canh. Tín múc, dặn canh còn nóng. Bảo nhờ họ chuyển tin đã thay bát trong phòng trực, đồng thời hỏi bác có nhớ chuyện bát cũ từng nứt hay được đổi lần nào không. Người chị nói sẽ hỏi sau khi bác ăn.
Gần trưa, bà Mạnh trở lại. Hổ đã dậy, cùng bà xem bát mới và tờ ghi. Mực nước chưa thay đổi rõ, mặt ngoài bát khô. Trong đĩa dưới bát cũ, hai giọt nước đã nhập thành một vệt nhỏ. Bà không bảo rót chúng trở lại; bà nhờ Dư An mang đĩa ra chỗ sáng hơn để xem vết nứt.
Bà lấy chiếc que mảnh chỉ vào chân bát cũ. Vết nứt không dài nhưng chạy qua lớp men. Bảo hỏi có sửa được không. Bà đáp có người trong làng biết vá bát, nhưng trước hết cần hỏi họ có làm được vết này không. Chiếc bát cũ được giữ lại, không dùng ngay, cũng không bỏ đi.
Người chị trở lại với chiếc bát đựng canh đã rửa. Bác giữ dây không nhớ chiếc bát có vết nứt từ khi nào, nhưng bác nhớ bà Mạnh từng dùng một bát khác trước đó. Bà Mạnh nghe, nói sẽ hỏi thêm người giúp bà dọn phòng trực ngày trước. Bảo ghi đó là ký ức của bác, chưa coi là lịch thay bát đầy đủ.
Người chị nhìn bát mới, hỏi: “Vậy cửa đã ổn chưa?”
Bà Mạnh bảo hiện họ chưa thấy nước xuống rõ sau khi đổi bát; vẫn phải trông đèn, giếng và những dấu khác. Cô nghe xong, ngồi xuống ghế. Bảo thấy cô cũng mệt như mọi người, liền rót nước cho cô.
“Bác nhờ ta nói thêm,” cô bảo. “Nếu chưa cần bác ra giếng, bác muốn nghe chuyện làng. Sáng nay bác hỏi còn ai chưa về nhà.”
Ông giữ danh sách đáp ông vẫn ở từ đường vì muốn có người ở gần và còn việc xem giấy. Người nhà ông nói chiều có thể đưa ông về lấy thêm áo, nếu ông muốn. Ông nghĩ một lúc, đồng ý thử đi bằng xe, với điều kiện lúc mệt được quay lại.
Hổ nói xe đã thử với bao gạo; trước khi ông ngồi, anh sẽ kiểm tra chốt một lần nữa. Bảo xin đi cùng nếu có người thay ca. Hắn muốn xem con đường đến nhà ông, muốn biết những người còn chưa về có cần gì. Nhưng hắn đợi câu trả lời của Hổ trước khi ghi tên mình vào việc ấy.
Đầu chiều, Hổ xem chốt, người nhà trải chăn trên xe. Thanh Nghi nhận trông phòng trực một lượt sau khi bà Mạnh chỉ cách xem bát và đèn. Nàng nhắc lại những điều cần báo, Bảo nghe đủ rồi mới bàn giao. Hắn đi bên cạnh xe, Ô Kê lẽo đẽo phía sau.
Đến rãnh ngoài cổng, bánh xe lăn trên tấm ván đã kê. Người đàn ông nắm tay thành xe, mắt nhìn về phía con ngõ. Xe qua được, ông thở ra, như vừa nhớ mình đã nín thở.
“Đường về nhà có cây gì?” Bảo hỏi.
“Không có cây mận.”
“Vậy con vẽ được.”
Ông cười, chỉ về một mái nhà sau hàng rào thấp. Bảo nhìn theo. Lần này con đường không phải một nét đoán trên giấy: họ đang đi từng bước trên đó, với chiếc xe đã sửa, người nhà ở bên và một phòng trực vẫn có người trông.