Chương 310: Những Sọt Đá Đầu Tiên
Người giữ thư nhận lá thư của Tạ Tiểu Bảo vào sáng hôm sau.
Ông ghi nơi đến là ngoại viện, hẹn chuyển theo chuyến qua trạm núi. Bảo giữ mảnh xác nhận, không biết Hứa Đồng sẽ nhận được khi nào. Hắn kẹp mảnh giấy vào sổ, ngay cạnh câu hỏi về hai tấm bản đồ cũ.
Ra khỏi bàn thư, hắn gặp bà Vân và ông Tấn đang nói chuyện với một người đàn ông chở đá. Người ấy tên Bình, có xe nhỏ và một con lừa. Bãi đá vụn hôm trước bà Vân chỉ nằm cạnh đường lớn, nhưng một phần đá đã được để dành sửa đoạn dốc. Ông Bình chỉ có thể bán số đá còn lại sau khi tổ sửa đường kiểm.
“Có đủ cho chỗ nước khoét không?” Hổ hỏi.
Bà Vân đáp chưa thể biết chỉ bằng cách nhìn từ trạm. Bà đã ước lượng một đoạn cần lót, nhưng đá lớn nhỏ khác nhau, còn phải xem nền sau đêm qua. Bà đề nghị mua chuyến đầu vừa phải, đưa đến nền bằng gần ngã rẽ; chưa đổ vào rãnh. Nhóm đồng ý, cùng ông Bình ghi số sọt, giá và chỗ giao.
Bảo hỏi sao không mua hết ngay cho rẻ. Ông Bình nhấc một viên đá to bằng nắm tay đặt lên bàn.
“Cậu mua được hết cũng phải chở được hết. Xe ta chỉ có một con lừa.”
“Xám cũng là la,” Bảo nói.
“Xám đang chờ con đường, không phải chờ một chuyến chở đá,” Hổ đáp. “Nếu cần nó giúp, phải tính sức và phần tải.”
Bảo nhìn con lừa của ông Bình rồi nhìn về phía chuồng Xám. Hai con vật không giống nhau, nhưng cả hai đều đang cúi ăn, không có vẻ muốn tham gia cuộc bàn bạc. Hắn nhận việc đếm sọt; ông Bình đưa cho hắn một mảnh than để đánh dấu mỗi lần đưa lên xe.
Ở bãi đá, bà Vân cùng người của tổ sửa dốc chỉ phần có thể lấy. Những viên đã kê chân đường được giữ nguyên. Số đá vụn còn lại nằm thành đống, có đất lẫn lá. Họ sàng qua bằng một tấm lưới thô mượn của ông Bình, tách đá lớn khỏi đất mịn. Người chở đá nói đất mịn có thể hữu ích chỗ khác, nhưng không bán như đá sạch.
Bảo xúc vào sọt nhỏ. Lần đầu hắn đổ đầy tới miệng, vừa nhấc đã thấy đá kéo tay xuống. Hổ lấy bớt một ít, đưa sọt lại. Hắn định nói mình nâng được, nhưng Dư An đang đứng cạnh nên chỉ bảo:
“Em muốn biết giới hạn của sọt.”
“Vậy sọt vừa cho em biết rồi.” Hổ đặt phần lấy bớt sang sọt của mình.
Họ chuyển từng sọt lên xe. Bảo đánh một vạch mỗi lần ông Bình nhận đủ; đến sọt thứ năm, Ô Kê từ dưới gầm xe chui ra, mổ vào mảnh than. Hắn giật tay, làm vạch thứ năm kéo dài sang bên. Ông Bình tưởng là hai vạch, hỏi ngay. Bảo cùng ông đếm số sọt thực tế trên xe, rồi sửa dấu, không lấy mực đè lên để che chỗ nhầm.
Con gà vốn được buộc trong lồng ở trạm. Bà chủ đã mang lồng tới khi đi đưa nước cho tổ, nhưng cửa lồng bị dây áo ai đó mắc vào, kéo bung. Bảo bắt Ô Kê lại, kiểm then rồi buộc thêm dây; bà chủ nói lần sau hắn nên để lồng xa lối người bưng đồ. Hắn xin lỗi, đổi chỗ đặt lồng và đưa bà bình nước trống để bà khỏi phải cầm thêm.
Xe đá đi chậm đến ngã rẽ lối mỏ. Ông Bình không dắt lừa vào đoạn hẹp. Ở nền bằng, họ dỡ sọt, đổ thành từng đống nhỏ xa mương. Bà Vân kiểm nền: dòng qua rãnh đã bớt sau khi lá được dọn, song một góc vẫn mềm. Bà không cho đổ đá lên đó ngay; trước hết tổ kiểm xem nước ở dưới còn chảy như thế nào.
Ông Tấn dùng xẻng nạo một lớp bùn mỏng ở chỗ cao, lộ ra đá vụn cứng hơn bên dưới. Ông dừng ở mép phần mềm, không đào sâu thành hố. Người có ruộng tới xem cửa lạch, nói nước dưới mương nhà ông vẫn ổn từ sáng; ông sẽ đi thêm xuống cuối bờ trước khi về.
Thanh Nghi đứng cùng bà Vân đo lại chiều rộng. Chỗ dự định làm nền phải đủ cho chân Xám và người dắt, nhưng khoảng rộng không giống nhau ở suốt đoạn. Bà đánh dấu chỗ cần mở theo từng phần, để tránh lấp cả rãnh nước. Hổ hỏi có cần gỗ giữ mép không. Bà đáp có thể cần, nhưng phải chọn chỗ đặt chắc; một thanh gỗ nằm trên bùn có thể trượt như chính lớp đất nó giữ.
Bảo ngồi trên nền bằng, viết các số vào sổ: đá đã giao, đá còn ở bãi, chiều rộng đo được và những chỗ chưa kiểm. Hắn đem hình con la vẽ hôm trước đặt cạnh số đo. Hổ đi qua, nhìn cái mỏ to của Ô Kê trên hình rồi nói:
“Nếu gà trong hình đi trước, có lẽ phải làm đường rộng thêm.”
“Gà thật nhỏ hơn.”
“Nhưng nó thường đi theo ý nó.”
Bảo vẽ thêm cái lồng quanh con gà. Lồng trong hình cũng hơi to; hắn để nguyên, vì khi mang tải thực sự, lồng cần chỗ nhiều hơn bản thân con gà.
Gần trưa, Mai từ phía nam trở lại. Cô mang sọt hàng đã mua hôm trước, tháo qua khe trong theo lời ông Thạch. Hôm nay không có cưa hoạt động, cô qua không phải đợi lâu. Thấy đống đá mới, cô hỏi có thể phụ một chuyến sau khi gửi hàng ở trạm không. Bà Vân nói được, sẽ tính công nếu cô có thời gian; cô đáp cần đưa hàng về trước, chiều sẽ báo.
Bảo chợt nghĩ tới hai người gánh rau lỡ chợ. Hắn hỏi Mai có gặp họ không. Cô nói gặp một người ở xóm, ông đã đem rau đi đường khác hôm sau, nhưng cô không biết bán được bao nhiêu. Hắn định hỏi thêm, rồi thôi; không có mặt người ấy, Mai không thể kể thay mọi chuyện. Hắn chỉ nhờ nếu gặp, nói ở ngã rẽ giờ có giấy báo và người đứng hỏi khi sửa.
Sau bữa trưa, Mai trở lại, mang một chiếc sọt nhỏ và đôi găng vải. Bà Vân cùng cô đến xem gốc cây đã được giữ ngoài lối. Họ không đụng dây của ông Lộc, chỉ dọn những cành vụn nằm ở chỗ người đi bộ. Hổ và ông Tấn đưa từng sọt đá tới điểm gần rãnh, đặt xuống nền chắc.
Một sọt của Hổ bị tuột quai khi anh vừa nâng. Đá đổ ra, một viên lăn về phía rãnh. Anh buông sọt, dùng chân chặn nhưng không kịp; viên đá rơi xuống, làm nước bắn lên. Bà Vân gọi mọi người đứng yên, nhìn theo dòng. Viên đá nằm ở mép rãnh, chưa chặn hết nước, song lá có thể mắc vào đó.
Bảo định thò gậy kéo. Bà Vân giữ hắn lại, chỉ phần đất đang mềm quanh viên đá. Ông Tấn tìm một chỗ đứng phía cao, dùng cán cuốc kéo nhẹ khi Hổ giữ đầu sọt rỗng ở dưới. Sau hai lần, viên đá được đưa lên; nước vẫn đi qua rãnh. Họ kiểm quai sọt, thấy mối buộc đã sờn từ trước, liền đổi sọt khác.
Hổ nhặt viên đá, đặt lại cùng đống. “Lúc nhấc ta không nhìn quai.”
Bảo muốn bảo đó chỉ là một viên đá, nhưng nhìn những chiếc lá đã kẹt vào chỗ nó vừa nằm, hắn hiểu vì sao bà Vân cho dừng. Một viên có thể không lấp mương, nhưng nếu mọi người tiếp tục đổ thêm và không nhìn, đến lúc nước tràn họ sẽ không biết bắt đầu từ đâu.
Mai nhận một đầu sọt mới, Hổ nhận đầu kia. Họ đưa đá đến chỗ bà Vân đã đánh dấu. Bảo không mang nặng; hắn kiểm số sọt và nhặt lá khỏi miệng lạch. Dư An nhắc hắn nghỉ sau một lúc ngồi xổm. Hắn đứng lên, duỗi chân, rồi đổi sang giữ giấy ghi cho Thanh Nghi.
Cuối chiều, vật liệu đầu tiên đã tới đủ chỗ cần đặt, nhưng nền chưa được đắp. Bà Vân dùng gậy thử lại phần mềm, thấy đất vẫn bám thành cục. Bà nói sẽ để đá ở nền bằng qua đêm, kiểm sau nếu trời không mưa. Ông Bình được trả tiền chuyến đã giao, nhận lại số sọt và nói ngày mai có thể chở thêm một chuyến nếu cần báo sớm.
Nhóm trả công cho Mai. Cô nhận, đếm một lần rồi bỏ vào túi áo. Trước khi đi, cô giúp Bảo nâng chiếc lồng Ô Kê lên nền khô. Con gà đã ngủ gật, bị nhấc lên thì kêu một tiếng, sau đó lại rúc đầu dưới cánh.
Ở trạm, Hổ hỏi bà chủ có thể bán thêm cỏ cho Xám hai ngày không. Bà nói có, nhưng giá của chuyến cỏ sau chưa biết vì người bán chưa tới. Anh mua đủ ngày mai trước. Thanh Nghi kiểm tiền đường, nói nếu phải ở lại lâu hơn thì cần tính lại phần chi sửa đường cùng dân xóm. Bảo lấy tiền công cũ của mình đặt cạnh, lần này không đổ cả túi lên bàn.
“Cháu có thể góp phần này.”
Dư An hỏi sau khi góp hắn còn đủ mua giấy và lương riêng không. Hắn đếm lại, giữ ra một ít rồi mới đưa phần còn lại. Thanh Nghi nhận, ghi vào sổ chi chung để mọi người biết số tiền đã dùng, không ghi thành tiền nàng nợ hắn. Hắn muốn góp cho con đường cả nhóm cần, và Hổ cũng đã đưa phần của anh.
Buổi tối, Bảo viết thêm vào bản vẽ vị trí những đống đá. Chúng nằm trước đoạn nước khoét, chưa phải một cây cầu nhỏ hay một con đường. Hắn vẽ từng chấm, rồi thấy trang giấy trông như bát đậu.
Ô Kê nhảy lên mép bàn, mổ một chấm mực. Bảo che sổ lại.
“Đây không phải đậu. Đậu thì ở bếp.”
Con gà lập tức quay đầu về phía cửa. Hổ nghe thấy, hỏi hắn đã chắc muốn chỉ đường cho nó chưa. Bảo nhìn theo, chạy tới đóng cửa trước khi nó tới bếp. Sau lưng hắn, Thanh Nghi cười; trên bàn, những chấm đá vẫn nằm riêng, chờ ngày được đặt xuống nền.