Chương 414: Người Đứng Tên Bức Thư
Người đứng tên bức thư đến làng vào buổi trưa.
Bảo đang giúp Tín phơi chiếc khăn vừa giặt thì thấy một người mặc áo nâu dừng ngoài cổng. Ông đi cùng người đã mang thư hôm trước. Người đưa thư chỉ vào từ đường, nói đã giao giấy trả lời nhưng không gặp được người nhờ mình ở chợ. Sáng nay ông áo nâu chủ động tìm anh, nên anh đưa ông đến đây.
Ông áo nâu giới thiệu tên là Nghiêm, nói mình đứng ra thuê gian quán ghi trong thư. Ông muốn gặp người đã nhận lời mời để giải thích rõ hơn về cuộc gặp. Bảo mời hai người ngồi dưới hiên, rồi nhờ Tín hỏi bà Mạnh có muốn đến không.
Người đưa thư nói chỉ đi cùng để chỉ đường, còn phải về chợ trước chiều. Bảo đưa anh giấy xác nhận hôm trước. Anh nhìn dấu gấp, nói mình vẫn giữ bản cũ; ông Nghiêm đã đọc khi gặp anh. Anh không cần thêm một bản nữa. Bảo hỏi có muốn ăn gì trước khi đi, anh nhận một chiếc bánh nhỏ rồi chào mọi người.
Ông Nghiêm không mang phù hiệu tông môn. Ông nói mình làm việc ở quán đường lớn, thường giúp người đi lại thuê chỗ và gửi hàng. Những ngày gần đây có nhiều người hỏi về ánh sáng; ông muốn dành một buổi để họ gặp nhau, vì nếu cứ truyền lời qua người khác thì chuyện thay đổi rất nhanh.
“Ai nhờ ông tổ chức?” Thanh Nghi hỏi.
“Chủ quán cho mượn gian sau. Một người từ tông môn góp tiền nước và giấy. Ta đứng tên vì ta có mặt ở quán và có thể sắp chỗ.”
“Người của tông môn nào?”
Ông nói tên tông và tên người đã góp tiền. Thanh Nghi nhớ nhóm khách mặc áo xanh hôm trước cũng giới thiệu từ nơi ấy, nhưng chưa biết có phải cùng người góp tiền không. Nàng hỏi ông Nghiêm đã gặp ba người đến làng chưa. Ông bảo chưa; người góp tiền chỉ nói sẽ mời thêm người biết xem những hiện tượng lạ.
Bảo hỏi: “Người ở xóm có giếng đổi vị có thể đến không?”
“Nếu họ biết buổi gặp và muốn đến, ta sẽ sắp ghế.”
“Có ai mời họ chưa?”
“Ta chưa biết xóm ấy.”
Liên đã rời làng sáng nay, để lại đường liên lạc qua người bán hàng ở trạm nếu người ấy nhận chuyển tin. Bảo lấy tờ giấy, kể chị muốn hỏi cách ghi những lần xem giếng. Ông Nghiêm không nhận luôn tờ giấy; ông hỏi Liên có đồng ý cho biết tên xóm trong cuộc gặp không. Thanh Nghi đáp chị đồng ý ghi tên xóm để chuyển tin, nhưng chưa nói gì về cuộc gặp này.
“Vậy ta không nêu tên trước,” ông Nghiêm nói. “Nếu có người đi qua trạm, ta có thể nhờ hỏi xem chị ấy muốn nhận lời mời không.”
Hắn thấy nhẹ hơn. Hôm trước chỉ một tờ giấy dán chợ đã khiến người lạ tìm đến làng. Nếu tên xóm của Liên được đọc trước nhiều người mà chị chưa biết, chị có thể lại phải trả lời những điều mình chưa muốn kể.
Bà Mạnh đến cùng Dư An. Ông Nghiêm đứng dậy chào, nhường bà chiếc ghế có tựa. Bà hỏi tại sao thư chỉ mời *đại diện* mà không nói ai khác có mặt. Ông nhận mình viết thiếu: lúc viết ông chưa biết đủ danh sách, chỉ biết có người ở vài nơi muốn đến kể chuyện. Người góp tiền cũng mong có người từ các tông môn, nhưng ông chưa hẹn được hết.
“Ông có định để người ở các nơi ấy nói trước không?” người đàn ông giữ danh sách hỏi.
Ông Nghiêm nhìn cuốn sổ nhỏ trong tay. “Ta định để mỗi người kể điều mình thấy. Nếu các vị muốn người sống gần các nơi ấy nói trước, ta có thể đề nghị.”
“Đề nghị với ai?”
“Với những người đến. Ta không điều khiển được họ.”
Câu trả lời làm Bảo bớt tin vào chiếc bàn lớn hắn tưởng tượng. Hắn đã nghĩ người đứng tên thư là người quyết mọi việc. Hóa ra ông Nghiêm có thể chuẩn bị gian quán, nhưng chưa biết hết ai đến, cũng chưa chắc những người có mặt sẽ đồng ý nghe theo thứ tự ông đưa ra.
Bà Mạnh hỏi tiền nước và giấy từ tông môn có kèm điều kiện gì không. Ông Nghiêm nói người góp không đòi thu tiền người đến, nhưng muốn được nhận bản ghi sau cuộc gặp. Ông chưa hứa giao toàn bộ lời của từng người; ông định hỏi họ trước khi chép và gửi. Thanh Nghi đề nghị ông viết rõ điều ấy trong lời mời tiếp theo, để ai đến đều biết.
Ông lấy bút ghi. “Nếu họ không đồng ý cho chép, ta sẽ không chép lời họ. Nhưng những người khác có thể tự nghe và kể lại; ta không giữ được lời trong tai họ.”
“Vậy người nói cần biết trước,” bà Mạnh đáp.
Ông Nghiêm gật. Ông không phản đối, nhưng bảo nếu phải sửa lời mời thì cần thêm thời gian chuyển tin. Cuộc gặp dự kiến sau vài ngày; ông sẽ báo cho những người đã nhận thư. Nếu có người không nhận được tin đổi, ông sẽ giải thích khi họ đến.
Bảo hỏi có thể hoãn để Liên nhận lời mời không. Ông Nghiêm tính quãng đường đến trạm, nói không chắc thư đến kịp. Ông không muốn hứa thay người sẽ mang thư. Nếu xóm Liên không có mặt, cuộc gặp vẫn có thể diễn ra; ông sẽ nói rõ họ chưa được hỏi, không xem sự vắng mặt là đồng ý.
Người đàn ông giữ danh sách hỏi: “Nếu người ở đó muốn kể sau thì sao?”
“Ta có thể giữ chỗ cho một cuộc gặp sau, hoặc chuyển lời của họ nếu họ nhờ. Nhưng ta không biết có đủ tiền thuê quán lần nữa không.”
Ông Thuận từ chợ về, nghe đến đó hỏi tiền thuê là bao nhiêu và ai giữ. Ông Nghiêm đưa một tờ ghi đã trả chủ quán một phần, số còn lại sẽ thanh toán sau. Ông Thuận xem, nói mình không quen giá thuê ở đường lớn; tờ ghi cho thấy khoản đã đưa, không tự chứng minh những chi phí khác. Ông Nghiêm bảo đúng, các khoản còn lại ông sẽ ghi khi phát sinh.
Bảo nghe họ nói, nhớ bó củi ông Thuận góp cho bữa cơm làng. Khi ấy Tín cũng ghi để báo đã dùng bao nhiêu. Hắn hỏi ông Nghiêm có cần mang đồ ăn tới không. Ông nói ai muốn có thể góp, nhưng quán dự định nấu một nồi cháo, người đến không bị bắt buộc trả. Nếu không đủ, ông sẽ nói sớm thay vì thu thêm sau khi họ ăn.
Tín đang rửa rau trong bếp, nghe thế hỏi: “Một nồi cho bao nhiêu người?”
“Ta chưa biết.”
“Vậy ông có gạo để nấu thêm không?”
Ông Nghiêm nhìn hắn, rồi bật cười. “Ta phải hỏi chủ quán.”
Bà Mạnh không trả lời lời mời ngay. Bà nói cần bàn với những người trong làng, đặc biệt những người đang trông giếng và phòng trực. Ông Nghiêm đồng ý, đưa địa chỉ quán và cách nhắn lại qua người giữ quán nếu họ quyết định đi hoặc không đi.
Trước khi về, ông hỏi có thể nhìn giếng từ hiên như những người khách hôm trước không. Bà đồng ý. Ông đứng cạnh cột, nhìn người chị nhà bác giữ dây đang đổi lượt với em. Ông không lấy dụng cụ, chỉ hỏi hai người có muốn đến cuộc gặp không. Người chị nói chưa biết; em cô bảo trước hết phải hỏi bác và xem có người thay giếng không.
“Ta sẽ để trong thư mời rằng các vị có thể nói điều mình biết hoặc chỉ đến nghe,” ông Nghiêm nói.
Người chị hỏi: “Nếu chúng tôi không đi, ai nói thay?”
“Ta không tự nói thay. Nếu các vị muốn gửi lời, ta có thể đọc đúng lời ấy, nhưng cần các vị đồng ý.”
Bảo tiễn khách ra cổng. Hắn hỏi liệu những người tông môn có muốn xem giếng ở đây lần nữa không. Ông Nghiêm bảo mình không biết; người góp tiền chỉ nói muốn nghe các nơi kể. Nếu có ai đến sau, họ phải tự nói ý định. Hắn gật, nhận ra không nên ghép người góp tiền với mọi đề nghị của ba vị khách chỉ vì họ cùng một tông.
Buổi chiều, dân làng ngồi ở gian chính bàn về thư. Người đàn ông giữ danh sách muốn đi để hỏi những người có mặt có biết bãi xe cũ không, nhưng người nhà lo đường xa. Dư An bảo ông có thể quyết sau khi xem sức và phương tiện; người nhà nói mình có thể đi cùng nếu ông muốn. Bác giữ dây gửi lời qua cô em rằng bác chưa đi được, nhưng muốn người dự họp hỏi nếu ai đề nghị một người trông hết các cửa thì những người đang trực sẽ làm gì.
Hổ muốn đi nếu có người thay phòng trực và giếng. Thanh Nghi nhận xem lịch cùng bà Mạnh. Bảo cũng muốn đi, nhưng hắn nhớ chiếc nồi đang đặt trên giá sau tấm chắn và những việc chưa bàn giao. Hắn hỏi bà có cần mình ở làng không.
“Ngươi muốn biết gì ở cuộc gặp?” bà hỏi.
“Con muốn nghe người ở những nơi khác. Và hỏi họ có ai đang đói, có ai phải trực một mình không.”
“Vậy viết hai câu ấy ra. Đi hay ở, vẫn có thể gửi câu hỏi.”
Hắn viết. Tín thêm câu về số người và nồi cháo của quán. Mọi người cười, nhưng Tín bảo nếu người ta đến từ xa, một cuộc gặp kéo dài qua bữa ăn cũng cần được chuẩn bị. Ông Thuận đồng ý, nhận hỏi người quen trên đường lớn về chủ quán và người đứng tên góp tiền.
Tối, người đàn bà chăm Thôi thúc mang chiếc bát đã trả về nhà đến xin ít nước nóng. Bảo kể về cuộc gặp. Thôi thúc muốn biết có ai đã mời người bán hàng ở chợ không; ông nghe những người ấy thường gặp khách từ nhiều đường. Bảo chưa biết, ghi thêm câu hỏi để nhắn ông Nghiêm.
Khi Hổ nhận ca, Bảo đưa anh tờ giấy các câu hỏi, không để trong ngăn cùng bản danh sách trực. Hổ đọc: ai được nói, lời ghi gửi cho ai, ai thay ca, có đủ cháo không. Anh chỉ dòng cuối, bảo Tín nên ghi thêm ai mang bát. Tín ném cho anh chiếc khăn khô; anh đỡ được, đem lau chiếc bát vừa rửa.
Bảo ngồi xuống ăn tối. Hắn vẫn đói như mọi ngày. Lá thư mời chưa có câu trả lời, nhưng giờ họ biết người đứng tên là ai, biết ông có thể làm gì và điều gì ông chưa quyết được. Ngày mai, họ còn phải hỏi những người chưa ngồi ở gian chính, rồi mới chọn có ai lên đường.