Chương 383: Người Đối Chiếu
Lục Thanh Nghi dành một góc bàn cho những điều chưa biết.
Nàng đặt ở đó tờ giấy có dòng tên người cho bị rách, bản vẽ vệt sáng chỉ có hai người thấy trong lần đầu, và câu hỏi về cách trả phần của người đến sau. Bên góc còn lại là những điều đã đọc được trong sổ hoặc được bà Mạnh xác nhận. Giữa hai góc, nàng để một khoảng trống đủ cho Tạ Tiểu Bảo đặt chiếc bát cháo.
“Con tưởng đối chiếu là xếp giấy cho giống nhau,” hắn nói.
“Có khi phải để chúng khác nhau thì mới thấy thiếu gì.”
Hắn ăn một thìa cháo. Hổ nấu hơi nhiều nước, cá vẫn thơm. Bảo vừa ăn vừa nhìn hai chồng giấy. Hắn muốn chuyển thật nhiều thứ sang góc đã biết, nhưng Thanh Nghi bảo trước hết phải đọc lại từng nguồn, kể cả những chỗ nhóm mình đã hiểu nhầm rồi sửa.
Bà Mạnh được Dư An đưa tới bàn sau bữa sáng. Nàng hỏi bà có đồng ý để mình giúp đối chiếu không, nhắc rõ mình chưa nhận ca trực và không quyết thay Bảo. Bà nhìn nàng, khẽ gật. Bảo đặt bát xuống, lau tay để khỏi làm ướt giấy.
Thanh Nghi đọc trước câu trong sổ cũ: *Khi cửa thiếu để khởi, đo một phần nguyên. Người cho phải nghe đủ giá; không lấy phần sau thế vào.* Nàng cho Bảo xem bản chép và hình ở góc trang. Ông Cẩn hôm qua cũng có mặt khi tìm thấy, xác nhận bản chép đúng những chữ họ đọc được.
“Cửa cần một phần nguyên,” Bảo nói.
“Đúng theo dòng này. Nó nói về lúc cửa thiếu để khởi, không nói mọi lần mở cửa đều như vậy.”
Nàng đặt tờ thứ hai xuống: lời bà Mạnh hôm qua xác nhận phần của Bảo còn nguyên. Hắn đọc thành tiếng, rồi chỉ tờ thứ nhất. “Vậy phần của con bằng phần cần cho cửa?”
“Bà xác nhận phần còn nguyên. Sổ nói cửa cần một phần nguyên. Đó là hai điều khớp nhau về lượng theo cách ghi của sổ.” Nàng nhìn bà Mạnh. “Bà có xác nhận phần ấy đủ để khởi cửa chín lần này không?”
Bà nhìn hai tờ giấy. Sau một khoảng lâu, bà nói: “Đủ.”
Bảo thấy tay mình siết mép bàn. “Đủ một phần?”
Bà gật.
Nàng viết nguyên câu hỏi và lời đáp vào tờ đối chiếu, ghi rõ bà là người xác nhận. Bảo nhìn chữ *đủ*, trong đầu hiện lên bác giữ dây ngồi cạnh giếng, người nhà bác mang nước, ông Diệp giữ bản vẽ tấm biển. Hắn muốn hỏi bao giờ họ sẽ tỉnh, nhưng nhớ bà còn nói sau khi khởi cửa phải chia phần cho người làng.
“Đủ để bắt đầu,” hắn nói. “Chưa phải đủ để mọi việc tự xong.”
Bà Mạnh chạm vào dòng ấy. Dư An giúp bà uống nước. Thanh Nghi đặt tờ tiếp theo: nếu Bảo ăn phần của mình, hắn có thể no một lần; nếu dùng cho cửa, hắn mất lần no ấy và không còn phần khác để no, vẫn đói đến hết đời. Nàng đọc chậm, nhìn hắn khi đọc xong.
“Con đã nghe đủ giá chưa?”
Hắn nhớ mình đã hỏi bà cơn đói sau đó có giống bây giờ không. Bà chỉ vào dòng *giống bây giờ*. Hắn biết sáng nay ăn cháo xong vẫn muốn thêm; nếu giữ nguyên cảm giác ấy suốt đời, hắn có thể sẽ phải xin thêm rất nhiều lần.
“Con đã nghe. Nhưng con còn muốn hỏi: nếu con ăn để no, cửa có cách khác không?”
Bà Mạnh nhìn chiếc nồi trong sọt, rồi nhìn ra hiên. Rất lâu sau bà nói: “Không... biết.”
Thanh Nghi ghi đúng hai tiếng. Bảo thấy câu ấy làm lựa chọn khó hơn. Nếu bà bảo không còn cách nào khác, hắn có thể thấy mình bị dồn vào một phía. Bà không biết, nghĩa là có thể còn một cách chưa tìm thấy; cũng có thể không. Trong lúc họ tìm, đường gió vẫn có lúc thiếu tiếng đáp.
Ông Cẩn nói ông có thể xem tiếp những trang sổ về người từng cho phần, nhưng trang kết quả bị rách. Tín sẽ hỏi ông Diệp khi ông khỏe, không ép ông nhớ một cái tên. Hổ nhận mang bản ghi mới cho người nhà bác giữ dây sau lượt nghe; cô đã xin được biết khi có tin.
Bảo đưa tay chạm vào mẩu giấy tượng trưng cho phần của mình. Hắn đẩy nó sang phía *dùng cho cửa* một chút, rồi dừng. Mẩu giấy chưa nằm hẳn trong cột. Hắn kéo tay về.
“Con muốn cho,” hắn nói. “Nhưng con muốn nghĩ thêm hôm nay.”
“Được,” bà Mạnh đáp, tiếng rất khẽ.
Lượt nghe ở giếng bắt đầu sau đó. Hổ cùng Bảo đưa Ô Kê ra sân; Thanh Nghi và Cẩn xuống phòng trực, Tín nhận giấy qua người chuyển tin. Con gà uống nước, gõ hai tiếng cạnh chân ghế. Bên giếng nghe một âm trầm yếu; bên phòng trực, Thanh Nghi nghe, Cẩn không chắc. Bảo ghi riêng từng người, như những lần trước.
Người nhà bác giữ dây tới cùng một túi gạo nhỏ. Cô nói nhà mình có thể góp gạo cho bữa ăn của những người đang giúp, không biết phần trong nồi của Bảo có phải gạo không nên không đem ra giếng như một cách trả. Hổ nhận túi, ghi tên và số lượng, nói sẽ dùng nấu cơm và báo lại.
Bảo nhìn túi gạo. Nó là thứ hắn hiểu: đong được bằng bát, nấu với nước, ăn khi nóng. Phần của hắn trong nồi không giống thế, nhưng người nhà bác vẫn có thể giúp những việc trước mắt. Hắn cảm ơn cô, kể bà Mạnh vừa xác nhận phần của hắn còn nguyên và đủ để khởi cửa, còn phải chia cho người làng sau đó.
“Cháu đã cho chưa?” cô hỏi.
“Chưa. Cháu đang nghĩ.”
Cô nhìn bác giữ dây, rồi nhìn hắn. “Khi nào cháu biết cần nhà ta làm gì, cứ nói. Ta không biết những thứ trong sổ, nhưng ta có thể mang nước.”
Hắn gật. Cô không hỏi vì sao hắn chưa cho, nhưng hắn vẫn muốn nói một phần sự thật: “Nếu cho, cháu sẽ mất lần duy nhất được no.”
Cô im lặng. Một lúc sau cô hỏi: “Cháu đã từng no chưa?”
“Chưa ạ.”
Cô đưa tay giữ quai túi vải của mình. “Vậy cháu cứ nghĩ. Ta sẽ mang nước như đã hẹn.”
Bảo cảm ơn lần nữa. Hắn không biết cô có hiểu hết cái giá không; chính hắn còn không hình dung được một bữa no. Nhưng hắn đã nói điều cần nói, và cô không yêu cầu hắn quyết ngay cạnh giếng.
Chiều về, Hổ giao túi gạo cho Dư An. Ông đong vào hũ riêng, ghi rõ số bát và tên nhà đã gửi. Bảo hỏi có thể nấu một ít cho bà Mạnh không. Ông bảo có, nhưng phải để đủ cho người mang việc ngoài giếng và người chuyển tin nếu họ ăn ở đây. Họ lên danh sách trước, rồi nấu.
Trong lúc gạo sôi, Bảo ngồi với bà Mạnh. Hắn kể người nhà bác giữ dây muốn giúp mang nước. Bà nhìn tờ danh sách, nói: “Đường... nước.”
“Con sẽ báo họ giữ rãnh ngoài thông, không chặn khe,” hắn đáp. “Còn dưới nền giếng, ông Cẩn chưa cho ai mở.”
Bà gật. Hắn hỏi nếu một phần được đưa vào cửa, ai là người nhận ca sau bà. Bà nhìn hắn, rồi nhìn Thanh Nghi. Nàng nói mình có thể giúp ghi và đối chiếu, chưa biết có thể nhận ca hay không. Bà đưa mắt về phía sổ bàn giao.
“Cần người trực trước khi mở?” Bảo hỏi.
Bà gật. “Không... bỏ... ca.”
Bảo viết thêm điều ấy vào danh sách việc còn thiếu. Phần của hắn đủ để khởi cửa theo lời bà, nhưng họ vẫn chưa tìm được người nhận ca và chưa biết thứ tự các bước. Hắn đã muốn cho, song cửa chưa thể chỉ nhận mẩu giấy trên bàn rồi tự thay hết những công việc ấy.
Ông Cẩn tới cuối buổi, nói đã tìm được trong sổ dòng mô tả việc kiểm người nhận: người ấy phải nghe việc giữ gió, kiểm nước và biết phần chưa chia, sau đó tự nhận. Trang tiếp theo ghi vị trí ký nhưng không có tên định sẵn. Ông chép lại, đưa bà Mạnh xem. Bà đặt tay trên chữ *tự nhận*.
“Có thể nhiều người cùng làm không?” Hổ hỏi.
Bà chưa đáp. Cẩn nói sổ họ vừa đọc nhắc một người nhận ca, nhưng những người khác có thể giúp các việc cụ thể; chưa nên tự sửa số người trong dòng bàn giao. Bảo ghi câu hỏi để hỏi tiếp, nghĩ đến danh sách người muốn giúp mang nước và chuyển tin. Không ai trong danh sách ấy đã nhận ca chỉ vì được ghi tên.
Bữa tối có cơm từ túi gạo mới, rau và cá. Hổ ghi lại đã lấy bao nhiêu bát gạo, nhờ Bảo xem giúp. Hắn nhận ra một dòng thiếu tên người mang tin; anh sửa, rồi hai người đem một phần cho người chuyển tin theo lời hẹn. Bà Mạnh ăn chậm, phần của bà được giữ ấm.
Sau bữa, Bảo ngồi bên Ô Kê. Hắn kể hôm nay bà xác nhận một phần của hắn đủ cho cửa, và hắn đã nói mình muốn cho nhưng cần nghĩ thêm. Con gà ngẩng đầu khi nghe tiếng hắn, rồi uống nước.
“Ta vẫn muốn được no,” hắn nói. “Ngày mai có thể ta lại muốn hơn hôm nay.”
Hắn không viết câu ấy vào cột *đã chọn*. Hắn ghi lên tờ riêng, cạnh lời bà: *Con đã nghe giá. Con muốn cho, chưa quyết.* Hắn đưa Thanh Nghi đọc; nàng hỏi có đúng ý hắn không. Hắn gật, nàng ký tên người ghi, không ký thay hắn vào ô người cho.
Trước khi ngủ, hắn để mẩu giấy tượng trưng cho phần của mình ở giữa hai cột. Nó đã dịch một chút về phía cửa, nhưng chưa có tên trong sổ. Hắn thấy điều ấy đúng với mình hơn một câu trả lời vội. Ngoài hiên, Ô Kê ngủ dưới mái; ngày mai cả hai vẫn cần ăn trước khi làm việc.