Chương 388: Tên Viết Bằng Tay Mình
Sáng hôm sau, tiếng đáp trở lại.
Nó rất nhỏ. Tạ Tiểu Bảo phải cúi gần nền đá mới nghe rõ âm trầm sau hai tiếng Ô Kê gõ. Hổ đứng cạnh hắn cũng nghe; người nhà bác giữ dây chỉ nghe được tiếng gõ. Bảo viết riêng từng điều, chuyển giấy sang từ đường.
Thanh Nghi gửi lại bản ghi: nàng nghe được âm cuối, còn ông Cẩn không chắc. Hắn chép vào sổ và đặt cạnh hai lượt thiếu hôm qua. Hắn không biết việc lấy chiếc lá ở mép lỗ gió có làm tiếng đáp trở lại hay không. Nó trở lại hôm nay; đó là điều hắn có thể báo.
Người nhà bác giữ dây đọc kết quả, hỏi có cần nhặt thêm lá không. Cẩn trở lại từ phòng trực, bảo chỉ nhặt lá ở rãnh ngoài như việc đã nhận. Lỗ gió trong phòng đã được kiểm và báo bà Mạnh; nếu cần làm thêm, ông sẽ cùng người khác xem và báo trước. Cô gật, đổi nước trong chén cho bác rồi ghi giờ.
Bảo nhìn bác giữ dây. Hôm qua bác ngồi, hôm nay bác đang đứng cạnh chiếc thùng, tay giữ quai. Người nhà bác hỏi có muốn ngồi xuống không; bác nhìn ghế, nhưng chưa chuyển chân. Cô đặt ghế gần hơn, vẫn để đường ra rãnh. Hắn nghĩ đến chiếc ghế trống ở nhà bà Mạnh: có một chỗ để ngồi không làm người ta phải ngồi ngay, nhưng nếu muốn, chỗ ấy có sẵn.
Lượt nghe kết thúc, người chuyển tin về theo giờ. Thanh Nghi và Cẩn mang bản ghi về nhà. Hổ ở lại giúp người nhà bác chuyển thùng khi bác nhích tay đồng ý. Bảo dắt Xám chở Ô Kê; trên đường hắn hỏi nàng:
“Nếu ta quyết cho, người nhận ca có phải biết trước không?”
“Người ấy phải biết phần nào được cho, giá là gì và việc nào còn chưa làm. Sổ nói người trực không tự quyết thay người cho. Ta nghĩ người cho cũng cần biết ai sẽ nhận việc trước khi cửa được khởi.”
“Nhưng chưa có ai nhận.”
“Đúng. Con có thể nói quyết định về phần của mình; việc bàn giao vẫn cần được chuẩn bị.”
Hắn im lặng. Từ hôm biết trong nồi có một phần, hắn đã tưởng chỉ có hai động tác: ăn hoặc đưa cho cửa. Bây giờ hắn hiểu giữa quyết định và việc dùng phần ấy còn có bà Mạnh, người nhận ca, lối gió và nước. Hắn không thể bỏ qua họ chỉ vì cuối cùng đã muốn trả lời.
Bà Mạnh thức khi họ về. Dư An đọc báo cáo sáng; bà nhìn dòng tiếng đáp trở lại, rồi nhìn dòng không chắc của Cẩn. Bà không yêu cầu sửa. Bảo kể người nhà bác giữ dây đã thay nước, ông Thuận giúp chuyển thùng. Bà chạm vào tên cô trên danh sách.
Hắn đặt tờ hai cột trước mặt bà. Mẩu giấy tượng trưng cho phần của hắn vẫn ở giữa. Bên cạnh là mẩu giấy ghi phần người sau chưa được trả. Hắn đọc lại lời bà và sổ: phần của hắn còn nguyên, đủ để khởi cửa; nếu dùng cho cửa, hắn mất cơ hội no một lần và không còn phần khác để no, vẫn đói đến hết đời. Phần người sau không được ghi là đã trả.
“Con đã nghe,” hắn nói.
Bà nhìn hắn. Thanh Nghi cầm bút, nhưng chưa viết. Hắn nhìn chiếc sọt đựng nồi; nó vẫn ở góc nhà, nắp bọc riêng. Hắn nhớ giấc mơ về một bữa no, nhớ chiếc bát sạch và cảm giác mình không giữ được khi tỉnh. Hắn muốn lần ấy. Cơn đói buổi sáng vẫn đang ở trong bụng, dù hắn đã ăn hai bát cháo.
“Con muốn giữ phần ấy cho cửa,” hắn nói. “Con không ăn nó.”
Hổ vừa về, đứng lại ở cửa. Không ai vỗ tay hay bảo hắn làm đúng. Dư An ngồi cạnh bà Mạnh, hỏi hắn có muốn nói lại sau khi nghỉ một lúc không. Bảo lắc đầu.
“Con đã nghĩ từ hôm qua. Con biết nếu dùng cho cửa thì con sẽ không được no lần ấy. Con vẫn muốn cho.”
Hắn đẩy mẩu giấy sang cột *dùng cho cửa*. Nó nằm trọn dưới hàng chữ. Thanh Nghi hỏi hắn muốn nàng ghi lời ấy thế nào. Hắn nói chậm, để nàng viết: *Bảo chọn dành phần của mình cho cửa chín. Đã nghe giá. Chưa đưa phần vào cửa; cần chuẩn bị người nhận ca và các bước bàn giao.*
Nàng đọc lại. Hắn nghe, sửa chữ *đã đưa* mà nàng lỡ viết thành *chưa đưa*. Nàng gạch một nét, viết lại và để hắn xem. Hắn cầm bút, ký tên bên dưới dòng lựa chọn. Chữ *Bảo* hơi nghiêng, đầu bút làm một chấm mực ở cuối. Không ai sửa chấm ấy.
“Ngày mai con có được đổi ý không?” hắn hỏi.
Dư An nói trước khi phần được dùng, hắn vẫn có thể nói lại quyết định của mình. Khi đã đưa phần đi, họ chưa biết cách lấy lại, và bà Mạnh đã nói hắn sẽ mất cơ hội no. Bảo gật. Hắn không hỏi vì định thay đổi ngay; hắn muốn hiểu từ lúc nào quyết định thành một việc không thể lấy về.
Bà Mạnh đưa tay về phía hắn. Hắn đặt bàn tay lên mặt bàn để bà chạm tới. Bà giữ tay hắn một lúc, rồi nói: “Con... chọn.”
“Vâng. Con chọn cho cửa.”
Bà nhìn tờ giấy, rồi chỉ về phía từ đường. Thanh Nghi hỏi bà muốn đưa bản ghi lựa chọn vào sổ ca hay chỉ đặt cùng những bản chép ở nhà. Bà mệt, chưa trả lời. Họ để tờ giấy cạnh bà, không mang đi ngay.
Sau bữa trưa, bà nói được thêm: “Người... nhận.”
Bảo nhìn Thanh Nghi. Nàng đặt bút xuống. “Ta đã học nghe đèn và đọc sổ, nhưng chưa biết mình có thể giữ ca lâu đến đâu. Ta không muốn nhận rồi rời đi mà không có người thay.”
Hắn định nói có thể giúp nàng, nhưng nàng đã biết điều ấy. Hắn hỏi thay: “Nếu ta nhận, ta phải làm gì?”
Ông Cẩn trải ba dòng công việc: giữ gió, kiểm bát nước, biết phần chưa chia. Người nhận phải nghe lời bà, tự nhận và có thể nhờ người khác làm từng việc, nhưng phải biết ai làm, ai thay và lúc nào báo lại. Bảo đã học một phần, còn chưa biết lượng nước trong bát và những bước khởi cửa.
“Cháu có thể nhận sau khi học đủ,” Cẩn nói. “Không ai bắt cháu nhận chỉ vì cháu cho phần.”
Bảo nhìn bà Mạnh. Hắn muốn bà nghỉ, cũng muốn ở lại giếng với Ô Kê. Nhưng hắn chưa biết mình có đủ sức nghe cả ca, có lúc nào phải đi để tìm thức ăn hay không. Hắn nói mình muốn học tiếp, chưa ghi tên nhận ca hôm nay. Bà nhìn hắn, khẽ gật.
Chiều ấy, người nhà bác giữ dây tới thay nước và báo rãnh ngoài đã được nhặt lá. Hổ đọc cho cô nghe kết quả buổi sáng; Bảo nói mình đã chọn dành phần cho cửa nhưng chưa đưa vào, còn cần người nhận ca và các bước bàn giao. Cô hỏi hắn đã nghe đủ giá chưa. Hắn đáp đã nghe, rồi kể mình sẽ mất lần no và tiếp tục đói.
Cô im lặng, sau đó nói nhà mình sẽ tiếp tục mang nước và giúp nhặt lá. Cô không đề nghị viết tên hắn vào ô người nhận, cũng không bảo hắn phải làm nhanh. Khi cô đi, bà Mạnh nhìn tờ danh sách việc đã nhận. Dư An đọc tên người thay giữa buổi; bà chạm vào chữ *đã báo*.
Ông Cẩn xem lại bản chép sổ cũ. Ông nói người cho phải tự ghi tên sau khi nghe đủ giá; bản ở nhà đã có tên Bảo, nhưng để đưa vào sổ gốc cần bà Mạnh chỉ trang và người ghi. Họ hẹn hôm sau hỏi bà, không mang tờ giấy ra từ đường khi bà chưa đồng ý.
Bữa tối, Bảo ăn cơm và cá. Hắn vẫn đói, xin thêm như mọi ngày. Hổ xới thêm, đặt phần bà Mạnh sang bên. Không có ai nói từ nay hắn phải ăn ít vì đã chọn cho phần trong nồi. Cơn đói trước mắt vẫn có thể được chăm bằng thức ăn trước mắt.
Sau bữa, hắn ngồi cạnh Ô Kê. “Ta đã chọn dành phần của ta cho cửa. Ta chưa đưa nó đi.”
Con gà nhìn hắn. Hắn kể cả việc bà nói cần người nhận ca và mình muốn học tiếp. Nó phát một tiếng khàn, rồi mổ vào máng nước. Hắn thay nước, không coi tiếng ấy là sự đồng ý thay cho con gà hay cho người đến sau.
Trước khi ngủ, hắn xem lại chữ ký của mình. Mẩu giấy nằm trong cột *dùng cho cửa*; mẩu *phần người sau chưa trả* vẫn đặt riêng. Hắn không thấy nhẹ nhõm hoàn toàn. Hắn vẫn muốn biết một lần no ra sao, và vẫn sợ phần của mình biến mất mà bà Mạnh chưa được nghỉ. Nhưng hắn đã nói rõ mình muốn làm gì, còn ngày mai cả nhóm sẽ giúp hắn tìm cách làm đúng.