Chương 211: Mái Dột
Bà Liên tới ngoại viện lúc trời chưa sáng hẳn.
Vạt áo bà ướt đến đầu gối. Người trực cửa mời bà vào dưới mái, đưa bát nước nóng rồi gọi Tạ Tiểu Bảo. Hắn vừa thức dậy, còn chưa kịp buộc dây áo, nghe nói có tin từ bếp trên núi liền chạy tới.
“Mưa đêm qua làm mái bếp dột,” bà nói. “Nước rơi gần chỗ để củi. Ông Mạc bảo vẫn giữ được lửa, nhưng tôi không biết mái có chịu nổi trận nữa không.”
“Ông ấy có đau thêm không?”
“Tôi hỏi, ông nói chân vẫn vậy. Tôi đã kê chậu hứng nước rồi mới xuống.”
Dư An nghe tin, thu xếp người thay việc buổi sáng và hỏi bà Liên đường lên núi ra sao. Bà nói đoạn đầu còn đi được, qua gốc cây có chỗ trơn. Bà Viên đang ở nhà, có thể nhờ dẫn đường, nhưng sửa mái cần người biết nghề. Bảo nghĩ tới Trình, con trai người từng sửa mái trạm cũ. Hắn đề nghị ghé hỏi, không nhận thay Trình lời hứa sẽ đi.
Hứa Đồng xem lịch trực. Bảo có ca buổi chiều, còn Thanh Nghi đang giúp chép sổ ở phòng khác. Ông cho Bảo nghỉ ca đó để đi cùng Dư An, nhưng dặn nếu họ về muộn phải nhắn. Tiền xe ban đầu ngoại viện trả cho chuyến Dư An đi xem người; công và vật liệu sửa mái phải bàn với chủ chỗ đó hoặc người đang chịu việc.
Bảo ăn vội bát cháo và hai miếng khoai. Người nấu cơm đưa thêm cơm nắm bọc lá; hắn hỏi phần ấy có đủ cho cả người ở lại không. Bà chỉ nồi cơm còn trên bếp, bảo đã tính cả người trực chiều. Hắn nhận, mang theo bình nước và chiếc áo mưa cũ.
Trình đang bào thanh đáy cho chiếc thùng của trạm khi họ tới. Hắn nghe chuyện mái dột, cất bào và hỏi nước rơi ở chỗ nào, mái lợp bằng gì. Bà Liên nói mái ngói cũ, chỗ dột ở gần bếp; bà chưa trèo lên xem vì trời còn ướt.
“Ta tới xem được,” Trình nói. “Nhưng chưa biết cần thay ngói hay sửa cả thanh đỡ. Nếu phải tháo nhiều thì cần thêm người.”
Bà Liên bảo trong nhà còn ít tiền dành cho sửa mái, nhưng chưa biết đủ không. Trình nói sẽ báo sau khi xem, còn tiền đi lại hôm nay bà không cần trả ngay. Hai người hẹn không tháo mái trước khi ông Mạc và những người liên quan biết việc phải làm.
Bà Viên nhận dẫn đường, mang theo gậy và một chiếc giỏ. Hổ muốn đi giúp khi biết chuyện. Người coi khu nuôi đã đồng ý cho hắn đổi nửa buổi dọn máng với một người khác; Hổ sẽ làm bù sau. Bảo hỏi hắn có mang giày đi đường dốc không. Hổ giơ đôi giày đã buộc chặt, còn dúi gói thịt khô vào túi áo.
“Ta vẫn chưa hỏi ông ấy có ăn được,” Bảo nói.
“Ta mang phần của ta. Nếu ông ấy muốn thì chia.”
Đoàn tới mái nghỉ gần trưa. Chiếc chậu bà Liên đặt đã hứng được một lớp nước; cạnh chậu là hai thanh củi bị ướt đầu. Mạc Trì vẫn ngồi bên bếp, cuốn sổ đặt cao trên chiếc bàn nhỏ. Ông ngẩng lên khi nghe tiếng chân.
Bà Liên giới thiệu Trình là thợ mộc, đến xem mái. Mạc Trì nhìn người mới, rồi hỏi: “Có phải dời bếp không?”
“Chưa biết,” Trình đáp. “Tôi xem từ ngoài trước. Nếu cần làm gì gần bếp, tôi sẽ nói với ông.”
Mạc Trì đồng ý. Trình không trèo ngay. Hắn đi vòng quanh mái, nhìn đường nước trên tường và thanh gỗ lộ ra dưới mép ngói. Một viên ngói đã trượt xuống, kẹt ở rãnh; phía trên có thêm một viên nứt. Thanh đỡ bên dưới sẫm màu, nhưng chỉ nhìn từ đất không biết đã mục sâu chưa.
Hổ giữ chân thang do bà Liên mang ra. Trình lên hai bậc, dùng que gạt lá khỏi rãnh rồi kiểm viên ngói trượt. Hắn bảo có thể thay hai viên sau khi mái khô hơn, nhưng thanh đỡ cần xem kỹ. Nếu chỉ đóng lại một đầu, việc sẽ nhanh; nếu gỗ mục thì phải đỡ mái trước khi tháo.
Bảo nghe xong, hỏi có thể đặt thêm chậu và chuyển củi ra xa trong lúc đợi không. Trình bảo làm được. Mạc Trì cho phép bà Liên dời những thanh củi ướt sang bếp ngoài, giữ một bó khô trong tầm tay ông. Dư An xem chỗ ngồi và chiếc đôn, nói nền gần chân ghế còn khô, nhưng nếu nước chảy tới phải báo ngay.
Hổ bê củi, Bảo trải tấm vải dưới mái ngoài. Một đầu bó củi trượt khỏi tay Hổ, rơi xuống làm bắn nước lên ống quần hắn. Hắn định ôm lại cả bó; bà Liên bảo chia làm hai, mỗi lần mang ít thôi. Hổ làm theo, đến lượt thứ hai mới đặt được bó lên giá.
Trong bếp, Mạc Trì nhìn chiếc chậu hứng nước. “Hôm trước nó chưa ở đó.”
“Bà Liên đặt sáng nay,” Bảo nói.
“Ta biết.” Ông ngừng một chút. “Người tới nhận ca sẽ hỏi vì sao nước ở đây.”
“Con có thể ghi ngày mái dột và việc đã làm. Ông muốn giữ một bản không?”
Mạc Trì gật đầu. Hắn lấy giấy ra, viết ngày bà Liên thấy nước, vị trí chậu và lời Trình rằng cần xem thanh đỡ. Hắn đọc lại; Trình sửa câu “ngói hỏng” thành “một viên trượt, một viên nứt” vì mới thấy hai viên ấy. Bảo chép bản sạch, đặt trên bàn cạnh cuốn sổ của Mạc Trì, không kẹp vào sổ.
Đến bữa, họ ngồi dưới mái ngoài ăn cơm nắm. Hổ lấy gói thịt khô, bẻ một miếng và hỏi Mạc Trì có muốn thử không. Ông nhìn miếng thịt, bảo răng không nhai được. Hổ cất lại, không nài. Bà Liên hâm cháo ở bếp ngoài; ông nhận một bát, thêm chút muối từ hộp bà để dành.
Ăn xong, Trình báo giá hai viên ngói và công thay nếu thanh gỗ còn dùng được. Bà Liên nói bà trả được khoản ấy, nhưng nếu phải thay cả thanh thì cần hỏi thêm người nhà. Trình đồng ý quay lại sau khi mái bớt ướt; hắn không biết có cần thêm gỗ cho tới khi xem kỹ. Bà Viên nói nhà còn vài viên ngói cũ, chiều sẽ chọn viên lành mang tới; nếu dùng được, bà biếu, không tính vào tiền bà Liên trả.
Dư An hỏi Mạc Trì có muốn đổi chỗ ngồi tạm nếu mái vẫn dột. Ông nhìn cửa bếp ngoài, nói từ đó không thấy rõ nồi. Bảo kéo một chiếc ghế tới cạnh cửa, thử nhìn rồi dịch sang bên trái. Từ vị trí mới có thể thấy bếp, nhưng lối đi bị hẹp. Hổ thử đi qua với bó củi nhỏ, vai chạm vào thành ghế.
“Chỗ này chắn đường,” hắn nói.
Họ dịch ghế thêm một chút. Mạc Trì nhìn từ ghế cũ, bảo vẫn thấy nồi và còn đường ra. Ông chưa muốn chuyển ngay; nếu nước tới gần chân, bà Liên sẽ giúp đổi. Dư An đồng ý, kiểm lại chiếc đôn để ông có thể kê chân ở chỗ mới.
Trước khi xuống, Bảo hỏi Mạc Trì có muốn hắn ở lại đêm nếu mưa lớn không. Ông nhìn túi giấy của hắn, hỏi: “Ngươi biết làm gì khi có người đến nhận phần?”
“Con hỏi giấy, nhưng con chưa biết đối sổ.”
“Vậy chưa thể để ngươi trực một mình.”
Bảo gật đầu. Hắn đã nghĩ chỉ cần ngồi nhìn lửa, nhưng có người tới thì việc không dừng ở đó. Hắn hỏi có thể trở lại học cách đối khi ông thuận tiện không. Mạc Trì nói được, với điều kiện hắn vẫn chưa ký tên nhận ca.
Bà Liên ở lại thêm để chờ người nhà mang ngói. Trình ghi số vật liệu cần xem, hẹn hôm sau nếu trời khô sẽ quay lại. Dư An xuống cùng Bảo và Hổ; bà Viên dẫn họ qua đoạn trơn, rồi rẽ về nhà lấy ngói. Họ về đến ngoại viện trước tối và báo Hứa Đồng những việc đã làm.
Hổ đi thẳng tới khu nuôi để trả ca đã đổi. Người coi cho hắn làm nốt việc rửa máng, còn Bảo giúp mang nước sau khi thay áo khô. Ô Kê đứng tránh trong góc, tới lúc máng sạch mới chạy ra mổ thóc.
Bữa tối có cơm, rau và một ít cá. Bảo ăn hết, không tiêu thêm tiền trong ngày. Hắn đặt bản sao giấy ghi mái dột vào cuốn sổ nhỏ. Bên dưới bốn việc đã học, hắn viết thêm: “Khi có người tới nhận phần, phải đối sổ.”
Hắn chừa một dòng trống để ghi cách đối.