Chương 252: Củi Qua Mưa
Mưa bắt đầu lúc Tạ Tiểu Bảo đang vo gạo.
Thoạt đầu chỉ có mấy giọt trên mái bếp. Hắn ngẩng lên nhìn, thấy người bên sân vội nhấc những tấm phên đang phơi. Chưa kịp đậy chậu gạo, mưa đã đổ xuống dày đặc, nước bắn qua ngưỡng cửa.
Thanh Nghi kéo cái giỏ củi nhỏ vào trong. Quai giỏ được Bảo buộc hôm trước vẫn giữ, nhưng nàng chỉ xách một bó như mẩu giấy bên cạnh đã dặn.
“May mà hôm qua ngươi buộc lại,” nàng nói.
“Con định thay quai hẳn.”
“Vậy đợi hết mưa rồi thay. Bây giờ nấu cơm trước.”
Bảo nhóm bếp, để củi nhỏ ở ngoài cùng cho dễ lấy. Hắn nghe mưa rơi trên mái mà nhớ lá thư đang nằm trong áo Sâm. Chuyến xe có thể bị dời; lá thư chưa ra khỏi bến hàng, càng chưa thể đến tay bà Mạnh. Hắn đưa thêm một thanh củi vào bếp, ngồi canh cho đến khi nước trong nồi sôi.
Cơm vừa chín, một người từ xóm gần mái bắc tới. Áo ông ướt quá nửa, dưới nách kẹp mảnh vải bọc giấy. Bà Liên nhờ ông báo chuyến củi chặng dưới đã tới điểm giao, nhưng xe không lên tiếp được vì đường bùn. Những người giữ lửa trên ấy còn củi cho hôm nay; nếu mưa kéo dài, họ cần chuyển phần đang nằm dưới mái kho lên trước khi số củi khô cạn.
Thanh Nghi hỏi: “Đã có người nhận chặng lên chưa?”
“Có hai người trong xóm định khiêng, nhưng một người phải đưa mẹ đi khám, người kia đang chờ ở kho. Bà Liên bảo hỏi thêm xem ai giúp được. Việc trả công chặng lên Điện vẫn chưa trả lời.”
Bảo nhìn mưa ngoài sân. Đường đến mái bắc hắn đã đi qua, nhưng trời khô và trời mưa không giống nhau. Hắn hỏi người đưa tin củi đã được che kín chưa.
“Có mái, nhưng nước chảy qua mép nền. Nếu dâng thêm, củi dưới cùng sẽ ướt.”
“Con đi giúp chuyển lên chỗ cao trước được không?”
Thanh Nghi quay lại. “Ngươi còn ca chiều.”
“Con hỏi Hứa Đồng đã.” Bảo đặt vá xuống. “Nếu ông không đồng ý, con không tự bỏ ca.”
Hứa Đồng nghe xong, hỏi người đưa tin xem quãng từ kho đến chỗ để củi cao hơn xa bao nhiêu, có cần qua đoạn đường dốc hay không. Người ấy đáp chỉ chuyển trong sân kho, không phải khiêng lên mái bắc. Ông quản sự tính giờ, cho Bảo đi cùng sau khi ăn, nhưng dặn phải trở về trước ca chiều. Nếu muốn ở lại lâu hơn, hắn phải gửi người báo trước để ông xếp việc.
Thanh Nghi nhận thêm một giờ ở mái bắc như đã hẹn, nhưng giờ ấy chưa đến. Nàng đưa cho Bảo tấm áo mưa bằng vải dầu và bảo hắn đừng nhầm việc chuyển củi trong sân với việc tự nhận cả chặng lên.
“Con nhớ rồi.”
“Nhớ cả ăn cơm.”
Bảo ăn nhanh hai bát, gói thêm nửa cái bánh. Người đưa tin chờ dưới hiên, không giục. Khi hai người đi, mưa đã nhỏ lại, nhưng rãnh bên đường chảy đục ngầu. Bảo kéo vạt áo mưa che phần bánh, bước tránh những chỗ có nước sâu.
Kho củi nằm dưới chân dốc. Một góc mái che được chống bằng cọc gỗ; nước chảy theo đường rãnh cũ, tràn vào nền. Bà Liên và một người đàn ông đang chuyển từng bó lên chiếc sàn kê bằng gạch. Phần củi dưới cùng đã sẫm màu, tuy chưa ngập hẳn.
“Bảo đến rồi à?” Bà Liên chỉ chồng củi. “Chỗ khô để riêng, đừng đặt lẫn với chỗ vừa dính nước.”
Hắn cùng người đàn ông nhấc bó đầu tiên. Dây buộc trơn, hai người phải đổi tay giữ. Bảo bước lùi, gót giày đạp vào vũng bùn, suýt ngồi xuống. Người kia kịp giữ đầu bó củi, còn bà Liên kéo hắn đứng thẳng.
“Đi từng bước. Củi chưa trôi đi đâu.”
Bảo đỏ mặt, đổi sang nhấc phía trước. Lần này hắn nhìn chỗ đặt chân trước khi đi. Hai người đưa được ba bó lên sàn, rồi lấy những thanh gỗ kê phía dưới để không bó nào nằm sát đất.
Một rãnh nước mới đang chảy thẳng về phía chân cọc. Bảo lấy cuốc nhỏ, định đào rãnh khác. Người đàn ông ngăn lại, chỉ phía cuối sân:
“Đừng đào về đó, nước sẽ chảy vào nhà người ta. Ta mở lối ra rãnh chung bên kia.”
Họ dùng xẻng vét bùn, khơi miệng rãnh bị lá lấp. Nước từ từ đổi hướng. Chỗ nền kho vẫn ướt, nhưng dòng nước không còn tràn qua dưới chồng củi. Bảo nhìn một chiếc lá xoay tròn rồi trôi theo rãnh, thấy lòng nhẹ đi một chút.
Bà Liên kiểm từng bó. Hai bó ngoài cùng ẩm ở một đầu, bà bảo để thoáng dưới mái, chưa đưa lên chung với củi khô. Hắn hỏi nếu trời mưa nhiều ngày thì làm sao.
“Phải tìm chỗ khô hơn hoặc hong khi có nắng. Đem củi ướt lên chỉ tổ nặng vai.” Bà đứng thẳng lưng. “Trên ấy còn phần để hôm nay. Ta đã nhờ người coi bếp báo khi dùng gần hết, không đợi tắt mới đi lấy.”
Bảo nhớ ông Mạc Trì. Lần hắn lên, lửa ở mái bắc vẫn còn; người giữ lửa đã mỏi mà công việc thì không vì thế dừng lại. Bây giờ không có một người nhận cả ca, mấy nhà thay nhau đến. Hắn nhìn những bó củi dưới mái, hỏi:
“Hôm nay ai ở trên ấy?”
“Nhà phía đông nhận buổi sáng. Chiều có người khác lên, Thanh Nghi nói sẽ thêm một giờ.” Bà Liên nói rõ từng khoảng như sợ hắn tưởng đã có người trực cả ngày. “Còn buổi của nhà đưa người bệnh đi, ta đang hỏi đổi.”
“Con có thể đi thay trước khi về làng.”
“Có thể thì tốt, nhưng phải biết ngày nào. Ta không muốn ghi tên con rồi con vừa xin được xe lại phải bỏ dở.”
Bảo định nói hắn chưa chắc xin được nghỉ, nhưng bà đã cúi buộc lại bó củi. Hắn giúp bà giữ dây. Câu hỏi ngày nào lại đến trước mặt hắn, giống như ở bàn Hứa Đồng. Lần này hắn hiểu nó không chỉ là một ô trên giấy: có người cần biết mình có thể về nhà nghỉ lúc nào, có người phải sắp đường để mang củi.
Sau khi chuyển xong, bà Liên đưa hắn một bát nước ấm. Hắn lấy nửa cái bánh trong áo ra, bẻ làm hai. Bà chỉ nhận một miếng nhỏ, bảo vừa ăn ở nhà. Phần còn lại hắn ăn hết, rồi hỏi về tiền công chặng lên.
“Chưa có tin mới,” bà nói. “Ta không tính công hôm nay của con vào khoản ấy. Con đến giúp chuyển trong sân, không nhận việc khiêng lên.”
“Con biết. Nếu sau này có người nhận chặng lên, bà đừng để họ nghĩ Điện đã trả rồi.”
“Ta sẽ nói rõ.” Bà lấy mảnh giấy khô, viết hai dòng: củi đã chuyển khỏi chỗ nước tràn, hai bó ẩm để riêng. Bà đưa hắn xem trước khi nhờ người mang lên báo cho nhóm giữ lửa. Không có chữ nào ghi việc chặng lên đã được trả công.
Đường về ngoại viện lầy hơn lúc đi. Bảo về đến cửa bếp đúng trước ca chiều, tháo áo mưa treo dưới mái. Hứa Đồng nhìn bùn trên gấu quần hắn, hỏi có ai bị ngã không. Hắn kể mình suýt ngã và đường nước đã được khơi, nói rõ chưa có bó nào được chuyển lên mái bắc.
“Con đã báo đúng giờ,” ông nói. “Đi rửa tay, trong bếp còn việc.”
Buổi chiều, Thanh Nghi lên mái bắc theo giờ đã nhận. Nàng trở về khi trời vừa tối, mang tin người trực chiều đã đến, củi trên ấy đủ dùng trước mắt. Bà Liên sẽ báo nếu cần thêm người chuyển từ kho. Nàng đặt chiếc áo ngoài còn ẩm lên dây, rồi nhìn giỏ củi trong bếp.
“Quai vẫn chưa thay?”
“Con về vừa kịp ca.” Bảo lấy cuộn dây đã chuẩn bị. “Bây giờ làm.”
Hai người ngồi dưới đèn. Hắn tháo đoạn buộc tạm, nàng giữ giỏ. Quai cũ bị sờn ngay chỗ vòng qua nan; Bảo luồn dây mới qua hai lượt, thắt nút ở phía ngoài để khi xách không cọ vào tay. Hắn thử nhấc một bó, rồi thêm bó thứ hai. Giỏ không tuột, nhưng đáy hơi võng.
“Chỉ một bó thôi,” Thanh Nghi nói.
“Quai mới chịu được.”
“Còn đáy giỏ?”
Bảo đặt xuống, bỏ bớt một bó. Hắn lấy mảnh giấy cũ cạnh giỏ, sửa lời dặn thành: “Đã thay quai; mỗi lần xách một bó.” Thanh Nghi đọc rồi đưa lại cho hắn đặt cạnh cửa bếp.
Đêm ấy mưa nhỏ dần. Bảo ghé chuồng xem Ô Kê, thay nước trong máng rồi trở về phòng. Hắn chưa biết chuyến xe Sâm có đi đúng dự tính không, chưa biết lá thư có tìm được đường vào làng. Trong túi, số tiền công hôm qua vẫn được gói riêng; trên bàn, tờ đơn còn chờ những ngày chưa điền.
Hắn lau khô đôi giày bên bậc cửa. Từ gấu quần rơi xuống một mẩu dây củi, dính đầy bùn. Bảo nhặt lên, đặt cạnh cuộn dây còn lại để sáng mai đem bỏ.