Chương 223: Chỗ Đặt Tên
Bà Viên xuống xóm báo tin. Bà Liên ở lại bên Mạc Trì, nhờ con trai tìm anh Đạt và người lớn tuổi trong xóm. Dư An nói sẽ chờ tới khi có người cùng bàn việc lo hậu sự; ông không tự đưa người giữ bếp rời khỏi mái.
Tạ Tiểu Bảo ăn hết bát cháo. Hắn đặt thìa xuống, tay vẫn giữ thành bát đã nguội. Hổ ngồi gần bếp, thấy đầu củi cháy ngắn liền gọi hắn. Bảo cầm vá đẩy củi vào, rồi đặt lại bên cạnh; nắp nồi vẫn đậy như suốt đêm.
Thanh Nghi xem cuốn sổ nhỏ của hắn. Nàng hỏi dòng ghi sáng nay có thể đọc lại cho Hứa Đồng khi về không. Bảo nói được, nhưng những trang trong cuốn sổ dày của Mạc Trì phải hỏi bà Liên cùng những người tới sau. Nàng đặt sổ nhỏ vào tay hắn, không chép thêm.
Đến gần trưa, ông Đạt tới cùng bà Thục và người đàn ông từng lên xin thuốc cho mẹ. Họ đứng ngoài cửa, lần lượt chào Mạc Trì. Bà Thục nghe bà Liên kể tên ông, nói ngày nhỏ bà đã thấy người giữ bếp ở đây nhưng chưa từng biết tên. Bà không biết ông có người thân ở xóm nào.
Người đàn ông xin đặt một bó hoa dại cạnh cửa. Ông nói mẹ đã ăn được thêm cháo, nhờ ông lên cảm ơn người ở mái. Lần trước Mạc Trì hỏi bà ngủ có được không; ông chưa kịp báo đêm sau bà đã ngủ yên hơn. Ông đặt bó hoa xuống, quay mặt ra sân một lúc rồi mới ngồi cùng những người khác.
Bà Liên hỏi có ai biết ông Mạc muốn được đưa về đâu không. Không ai biết. Dư An kể những lời ông nói khi còn tỉnh: ông muốn phiến đá ghi tên được đặt lại, không dùng làm bậc; ngoài ra ông không nói về nơi an nghỉ. Ông Đạt nhận đi hỏi những nhà cũ ở hai bên khe và báo người phụ trách trong vùng. Bà Thục xin ở lại với bà Liên.
“Còn chiếc bếp?” ông Đạt hỏi.
Bảo kể Mạc Trì đã dạy hắn giữ lửa một đêm, nhưng không giao ca và không cho mở nồi trước khi đối sổ. Hắn đọc dòng ghi trong cuốn sổ dày theo lời ông dặn, rồi dừng ở bốn chữ “chưa mở nồi”. Mọi người nhìn về phía bếp.
Người đàn ông ở xóm bên khe nói: “Hôm tôi tới, ông ấy không tìm thấy tên mẹ tôi. Ông vẫn tìm, rồi nhờ mọi người giúp tôi gặp người xem bệnh.”
Bà Liên đặt chiếc khăn xuống bàn. “Ta không biết trong nồi có gì, cũng không biết có thể để lửa tắt hay không. Hôm nay phải có người ở đây, còn chuyện sau đó cần hỏi những người biết việc.”
Hứa Đồng tới vào đầu giờ chiều. Thanh Nghi đã nhờ bà Viên chuyển tin; ông mang giấy và hỏi Dư An những gì đã chứng kiến. Ông nghe cả Bảo, bà Liên, rồi ghi lại: Mạc Trì mất sau đêm Bảo giữ lửa cùng ông; thời điểm chính xác không biết; ông chưa ký giao ca và cuốn nồi chưa mở. Bà Liên đọc bản ghi, sửa một chữ trong tên mình rồi ký.
Hứa Đồng hỏi Bảo còn đủ sức ngồi lại không. Hắn nói có thể ngồi tới chiều, nhưng đêm qua ngủ rất ít. Hổ bảo hắn có thể nhìn bếp trong lúc Bảo ngủ, song hắn chưa được Mạc Trì dạy đối giấy. Ông không ghi Hổ là người nhận ca; mọi người thống nhất Hổ chỉ giúp trông lửa, nếu có người tới thì gọi bà Liên và Bảo.
Bảo nằm xuống chiếc ghế dưới mái ngoài, kéo áo che mắt. Tiếng người nói nhỏ dần, rồi hắn ngủ một lúc. Khi tỉnh dậy, nắng đã đổi phía. Thanh Nghi ngồi ở bàn, cạnh nàng là bát nước. Hổ vẫn ở cửa bếp, trên tay cầm chiếc vá nhưng chưa thêm củi; ngọn lửa còn đỏ.
“Có ai đến không?” Bảo hỏi.
“Không. Ta nhìn bếp, bà Liên ở bên trong.”
Bảo nhận chiếc vá, cảm ơn hắn. Hổ hỏi hắn ngủ được bao lâu. Thanh Nghi nói chưa đầy một canh giờ; hắn vẫn cần nghỉ thêm nếu định thức đêm. Bảo nhìn tờ giấy phân việc Hứa Đồng vừa viết. Ông để trống nhiều chỗ, chờ những người có thể ở lại tự nhận giờ, không ghi tên ai chỉ vì họ đang có mặt.
Cuối chiều, ông Đạt trở về. Ông đã báo tin với người phụ trách trong vùng và hỏi hai nhà gần khe. Một nhà nhớ người giữ bếp từ thời cha họ, nhưng không biết người thân. Người phụ trách hẹn sáng mai tới cùng người quen việc hậu sự. Bà Liên nói gia đình bà có thể lo bữa cơm và chỗ tiếp khách; chi phí khác sẽ bàn khi biết cần những gì.
Bảo mở khăn tiền. Hắn định đưa hết số còn lại, rồi nhớ mình phải có tiền xe và tiền ăn nếu không về kịp ngoại viện. Hắn lấy một phần, hỏi bà Liên có thể góp vào việc mua đồ cần thiết không. Bà nhận, bảo sẽ ghi riêng khoản của hắn và nói lại khi biết đã dùng vào đâu. Hổ cũng góp một ít từ tiền công sân; hắn đếm hai lần trước khi đưa.
Người đàn ông bên khe nói nhà ông có tấm vải sạch, sẽ mang lên sáng mai. Bà Thục nhận hỏi người thợ về một tấm ván để đặt tên Mạc Trì. Ông Đạt nhắc muốn chuyển phiến đá phải đỡ hàng rào trước. Họ hẹn làm sau, không ai mang đá đi trong lúc tối.
Dư An quyết định ở lại qua đêm cùng bà Liên. Ông hỏi Bảo có muốn về nghỉ không; Hứa Đồng có thể thu xếp người khác tới giúp ngồi cùng. Bảo lắc đầu. Hắn đã hứa giữ lửa tới sáng, sáng đã qua mà chưa biết ai có thể nhận việc lâu hơn. Hắn muốn ở thêm một đêm, nhưng lần này cần người đổi chỗ để hắn ngủ.
Hứa Đồng hỏi Thanh Nghi có thể ở lại không. Nàng đồng ý nếu có chỗ nghỉ và được báo lịch ở ngoại viện. Ông Từ đã tới cùng ông, nhận đưa tin về, đồng thời mang giấy hỏi người từng giữ tuyến của hội xem có ai biết việc trông bếp hay không. Ông chỉ mang những điều bà Liên đồng ý nói: có một người giữ bếp đã mất, người tại chỗ cần tìm người biết việc; ông không chép số trên thẻ.
Trước khi ông Từ đi, Hứa Đồng đưa cho ông một tờ ghi giờ dự kiến mỗi người ngồi ở cửa. Bảo nhận từ đầu tối đến nửa đêm, Thanh Nghi nhận sau đó đến gần sáng; bà Liên và Dư An ở cùng, nếu có người tới sẽ cùng xem. Hổ phải về trả ca ở khu nuôi, nhưng hẹn sáng mang nước lên nếu người coi đồng ý.
Bà Liên đặt một chiếc đèn cạnh chỗ Mạc Trì nằm. Không ai đổi vị trí cuốn sổ dày, cuốn sổ bìa xám hay chiếc thẻ trong tay áo ông. Bảo nhìn thấy chiếc hộp trên bàn, nhớ ông đã ký giấy nhận nó hôm trước. Hắn muốn biết trang mờ nói gì, nhưng hôm nay bà Liên cần biết ông có người thân, còn bếp cần có người ngồi.
Đêm xuống, con trai bà Liên mang cơm và một nồi canh nhỏ lên mái. Bảo ăn cùng Thanh Nghi dưới hiên; Dư An nhận một bát, bà Liên ăn sau. Hổ chia phần của mình cho mẹ con bà vì hắn đã ăn trước lúc đi, rồi hỏi Bảo còn đủ không. Hắn giơ bát cơm lên, nói có.
Trước khi xuống núi, Hổ đứng cạnh cửa một lát. “Ngày mai ta tới sớm. Ngươi đánh thức Thanh Nghi đúng giờ nhé.”
“Ừ.”
“Đừng đợi đến lúc không ngồi nổi.”
Bảo đáp thêm một tiếng, rồi tiễn hắn ra lối đá. Ông Từ cầm đèn đi trước; Hổ đi sau, tay giữ giỏ rỗng. Khi hai bóng người khuất dưới hàng trúc, Bảo quay lại bếp.
Hắn ghi giờ Hổ rời đi, giờ Thanh Nghi sẽ thay và số củi khô bà Liên đã để cạnh cửa. Cuốn sổ nhỏ giờ có thêm tên những người ở lại, nhưng không có chữ ký nhận ca của Mạc Trì. Hắn gấp giấy phân việc, đặt cạnh chiếc vá.
Ngoài mái, bà Liên gọi tên Mạc Trì một lần, như bà đã làm khi đưa nước. Bảo không quay lại. Hắn đẩy thanh củi ngắn vào giữa than, rồi chờ lửa bén.