Chương 237: Người Đứng Giữa Hai Chặng
Sáng hôm sau, Lộc đem xe tới ngoại viện.
Trên xe không có củi, chỉ có chiếc thước gỗ và một cuộn dây. Ông tìm Tạ Tiểu Bảo, nói người ở trạm đã xem bản chép hai chặng và muốn biết có thể chở củi tới mái dưới bằng xe nào khi trời mưa. Ông định đi đo đường, hỏi Bảo có muốn đi cùng không.
“Ta không nhận thay việc ở bếp,” Lộc nói. “Ta xem đường trước, rồi báo cả hai bên.”
Bảo còn ca cửa buổi sáng. Hắn hỏi Hứa Đồng, được đồng ý đổi nửa ca với người trực kế và sẽ bù vào hôm sau. Hắn nhận bát cháo, ăn thêm củ khoai bếp để sẵn rồi mang nắm cơm. Tiền xe do trạm trả cho chuyến Lộc xem đường; việc Bảo đi cùng không được hẹn tiền công.
Hổ cũng muốn đi, nhưng người coi khu nuôi đang nhận thóc mới. Hắn ở lại giúp cân, nhờ Bảo nói bà Liên tấm vải che củi cần buộc lại sau gió. Bảo ghi lời ấy vào sổ, không hứa sẽ sửa nếu không có dây phù hợp.
Ông Từ cùng đi để ghi lại đường cho trạm. Đến mái dưới, người giữ đường đã chờ. Ông đưa Lộc xem đoạn rãnh gần nơi xe thường dừng. Sau trận mưa vừa rồi, bờ mới đắp giữ nước khỏi một luống, nhưng đất cạnh lối xe mềm hơn. Lộc dùng đầu thước thử, nói xe nhẹ có thể tới khi đất khô; nếu mưa lớn, bánh nặng có thể lún.
“Có chỗ nào đặt củi cao hơn không?” Bảo hỏi.
Người giữ đường chỉ nền dưới mái. Chỗ ấy đủ kê hai bó, nhưng sát lối người trong vườn đi qua. Bà chủ vườn nghe tiếng, tới xem. Bà bảo nếu đặt sát cột thì không chắn luống, nhưng phải nhấc khỏi nền để nước không ngấm.
Lộc lấy hai thanh gỗ kê thử. Một thanh bị cong, ông đổi thanh khác; khi đặt chiếc thước lên, nó không chạm đất. Bà chủ vườn nói có thể dùng chỗ ấy trong ngày giao, không để củi qua nhiều ngày vì bà cần lối vận chuyển rau. Người giữ đường đồng ý nếu được báo trước.
“Báo trước bao lâu?” Lộc hỏi.
“Hôm trước, nếu ta không có ở đây thì nhờ bà Viên chuyển lời.”
Bảo ghi câu trả lời. Hắn hỏi ai ký khi củi tới. Người giữ đường nói ông có thể nhận ở mái dưới nếu ở nhà và được báo trước; ông không nhận thay người mang lên bếp. Bảo viết hai dòng: “nhận tại mái dưới” và “nhận tại mái bắc”, chừa chỗ cho tên cùng giờ.
Đến trưa, bà Liên mang gạo xuống đổi lấy rau với bà chủ vườn. Bà nghe họ bàn, nói con trai bà có thể chuyển củi từ mái dưới lên bếp vào những ngày không đi xưởng. Nếu cậu bận, bà sẽ hỏi người khác, nhưng phải biết ngày trước. Bà không muốn số củi được ghi đã giao cho mái bắc khi vẫn còn nằm ở dưới.
Lộc đọc tờ Bảo viết. Ông đề nghị thêm số bó ở từng chặng: nếu đặt hai bó ở mái dưới mà lên bếp chỉ còn một, giấy sẽ cho biết phải hỏi đoạn nào. Bà Liên gật đầu, người giữ đường cũng nhận một bản. Họ chưa ký vào ô ngày giao, vì chưa có chuyến mới.
Bảo ăn nắm cơm dưới mái. Bà chủ vườn đưa thêm một quả dưa nhỏ, nói vừa hái ở luống bên kia. Hắn chia cho Lộc và người giữ đường, còn bà Liên ăn phần đã mang. Lộc nhìn bờ đất mới đắp, hỏi có phải người ngoại viện làm không. Bảo kể người giữ đường, bà chủ vườn, cháu bà, Thanh Nghi và hắn cùng làm; thợ đã xem sau đó.
“Ta từng nghĩ nước chỉ chảy theo rãnh trên bản vẽ,” Lộc nói. “Ngày ấy cứ đặt củi xuống là ta đi.”
Người giữ đường không trách ông. Ông chỉ hỏi chuyến tới trạm có biết ai trả công đoạn mang củi lên không. Lộc nói chưa, sẽ đem câu hỏi về; nếu không có người nhận công, ông không thể ghi chuyến đã đủ người. Bảo thấy trên tờ giấy còn một ô dành cho tiền công. Hắn không điền số.
Sau bữa, họ lên mái bắc. Thanh Nghi đang giữ lửa, con trai bà Liên tới nhận giờ. Hai người đọc lại số củi đã dùng và việc không có khách. Lộc đứng ngoài cửa, nhìn chiếc nồi rồi hỏi có thể lấy số đo lối đi không. Bà Liên cho phép, Hổ không có ở đây nên ông Từ giữ đầu thước cùng Lộc. Bảo chỉ chỗ chiếc ghế không được chắn cửa.
Lộc thử mang một bó củi rỗng buộc bằng cành nhỏ qua ngưỡng. Ông không chạm nồi. Đến cửa, đầu bó vướng thành ghế; Thanh Nghi dịch ghế khi người nhận đã ngồi vào chỗ, rồi ông mới đi qua được. Lộc ghi bó lớn cần dựng đứng hoặc chia nhỏ; ông không bảo sẽ mang nguyên hai bó trên vai.
Bà Liên hỏi phiếu giao củi có cần ghi tên Mạc Trì nữa không. Lê Trọng đã nói sẽ gửi câu hỏi nhưng chưa có trả lời. Bảo đáp họ phải ghi người thật nhận chuyến mới; tên ông Mạc nằm trong những giấy cũ, không thể dùng làm chữ ký cho chuyến này. Bà nhìn tấm ván dưới cây trúc, rồi ghi tên mình vào ô “người sẽ hỏi ngày giao”, không ký nhận củi chưa tới.
Lộc đọc lại bản nháp, xin một bản đưa về trạm. Ông Từ chép; người giữ đường ở mái dưới sẽ nhận bản khác khi đoàn xuống. Thanh Nghi hỏi bao giờ ông Lộc báo được tiền công. Ông hẹn sau khi nói với người trả ở trạm, nhưng nếu chưa có câu trả lời cũng sẽ nhắn để họ biết.
Bảo hỏi bà Liên có muốn gửi thêm lời tới Lê Trọng về khoản củi cũ không. Bà nói muốn biết kết quả đối phiếu, và mong ông đừng chờ đủ mọi năm mới trả lời về chuyến đã có giấy. Ông Từ viết đúng câu ấy, để bà đọc rồi ký.
Trước khi về, Bảo đến dưới cây trúc. Hoa trong bình đã được thay; đất quanh chân ván không còn mới như hôm tiễn Mạc Trì. Hắn kể nhỏ rằng củi có thể được đưa tới mái dưới, nhưng vẫn chưa có người nhận ở chặng sau. Không có ai trả lời. Hắn đặt chiếc bình ngay ngắn rồi quay về bàn.
Trên đường xuống, Lộc hỏi: “Ngươi ghi nhiều việc như vậy, ai trả công?”
“Hôm nay không có công. Con muốn biết củi tới đâu.”
“Lần khác nếu trạm nhờ ngươi ghi cho họ, nên hỏi trước.”
Bảo nhớ chuyến kiểm tuyến của Nhất Dực Hội đã có thỏa thuận công riêng. Hắn đáp sẽ hỏi, còn việc giúp bà Liên hôm nay hắn tự chọn. Lộc gật đầu, dừng ở mái dưới để người giữ đường đọc bản chép và sửa tên mình.
Về ngoại viện, Hổ đã xong việc cân thóc. Người coi nói Ô Kê được ăn và máng đã thay nước. Hắn hỏi Bảo có mang được hai bó lên bếp không. Bảo nói Lộc mới thử bằng cành nhỏ, chưa chở thật; còn phải tìm người và tiền công. Hổ đề nghị nếu đúng ngày rảnh hắn có thể giúp một chặng, nhưng không hứa thay người coi khu nuôi.
Hứa Đồng nhận bản chép về đường củi. Ông hỏi Bảo đã được trả công hôm nay chưa; hắn nói không hẹn, đi bằng thời gian đã đổi. Ông bảo ghi lại giờ làm bù ở cửa để không quên, rồi hỏi hắn còn đủ tiền ăn không. Bảo mở khăn đếm, nói còn tiền xe và phần nhỏ sau chiếc bánh hôm trước.
Tối ấy hắn ăn cơm với canh và trứng, không mua thêm. Trong sổ nhỏ, hắn vẽ hai đoạn đường, mỗi đoạn có một ô cho người giao và người nhận. Ở giữa hai đoạn là mái dưới, với hai thanh gỗ kê củi mà Lộc đã chọn.
Hắn chừa ô ngày giao trống, đặt chiếc thước gỗ lên mép trang.