Chương 325: Người Ở Giếng Ngoài
Đến ngã chia, Tạ Tiểu Bảo không nhìn thấy ông Thuận.
Lối xuống nước còn in dấu chân lẫn vết kéo của chiếc giỏ. Hôm trước ông đã chỉ cho cả nhóm lối cao, sau đó tự mình đi xuống kiểm bẫy cá. Bảo đứng một lát ở chỗ hai con đường tách ra, gọi tên ông. Tiếng gọi vọng qua đám cây rồi mất hút.
“Có lẽ ông ấy chưa tới,” Thanh Nghi nói.
“Hoặc đã tới rồi đi.” Bảo nhìn dấu trên đất. “Ta không phân biệt được dấu nào của hôm nay.”
Hắn cúi xuống xem. Đêm qua có sương, đất mềm ở một đoạn, nhưng những dấu chồng lên nhau; có dấu gót giày rõ, có dấu đã bị lá rơi phủ một phần. Hắn không muốn dựa vào đó để kết luận ông Thuận vừa đi qua.
Hai người theo lối về chiếc giếng ngoài rặng cây. Mái che hôm trước vẫn ở đó. Chiếc ghế dưới mái trống không, nhưng chiếc giỏ từng úp cạnh ghế đã được nhấc đi. Trên mặt ghế có vài vệt đất và một chiếc lá nhỏ.
“Chủ giỏ đã tới lấy rồi,” Bảo nói. Hôm trước hắn đã muốn nhấc giỏ lên xem, nhưng ông Thuận bảo đó là đồ của người khác. Rốt cuộc hắn chỉ gấp mảnh vải đặt ngay ngắn trên giỏ.
Thanh Nghi nhìn quanh giếng. “Chúng ta đợi một lát. Nếu không gặp ông Thuận, hỏi người đến lấy nước.”
Bảo ngồi xuống ghế. Hắn lấy mẩu lương khô để dành buổi sáng, bẻ đôi đưa Thanh Nghi. Nàng nhận một nửa; phần của hắn nhỏ hơn, hắn không nói, nhưng nàng vẫn nhìn ra.
“Ngươi đói thì ăn cả đi.”
“Ta không đói lắm.” Bụng hắn vừa nói xong đã kêu. Hắn nhìn xuống áo mình. “Có lẽ nó nghĩ khác.”
Thanh Nghi đưa lại nửa bánh. Bảo lắc đầu, bẻ miếng của mình làm hai lần nữa, ghép phần lớn hơn sang tay nàng. “Chúng ta về trước tối. Đường đi có hai người, lương cũng chia hai.”
Nàng cắn một miếng, ngồi ở đầu ghế còn lại. Bảo ăn phần của mình, uống thêm nước. Từ đây, qua lối cao là tới những mái nhà hắn đã nhìn thấy hôm trước. Hắn cố lắng tai xem có nghe được tiếng gọi từ làng không, rồi tự nhắc mình quãng đường ấy không gần đến thế.
Một người đàn bà mang hai thùng rỗng tới giếng. Bảo đứng dậy nhường chỗ. Nàng kéo nước lên, nhìn hai người một cái rồi hỏi có phải họ là khách đi cùng con la và con gà không.
“Vâng.” Bảo mừng rỡ. “Bà có biết ông Thuận không ạ?”
“Biết. Ông ấy hay đi xem bẫy phía dưới. Các vị tìm ông có việc gì?”
Bảo kể ông Thuận đã chỉ đường cho họ vào Lạc Kê. Hắn nói muốn hỏi thêm chuyện trong làng và mua ít lương thực. Người đàn bà đặt thùng xuống, ngước nhìn lối cao.
“Các vị đã vào làng?”
“Dạ. Bà Mạnh đang ở nhà. Lão Kỷ cũng ở nhà. Nhưng họ...” Bảo ngập ngừng. “Chúng cháu gọi mà họ không đáp.”
Người đàn bà không hỏi ngay. Nàng rót nước từ gàu vào thùng, để dòng nước ngừng chảy mới nói: “Ta không vào đó. Mấy tháng nay ít nghe người từ làng ra đây.”
“Mấy tháng?” Bảo hỏi. “Trước đó có ai tới không ạ?”
“Ta không nhớ đúng ngày. Hồi còn mưa nhiều, có người ở ngoài này nói thấy một người gánh hàng đi theo lối cao. Ta không gặp, chỉ nghe kể lại.” Nàng nhấc quai thùng thử, rồi đặt xuống. “Đừng ghi thành ta tận mắt thấy nhé.”
Bảo lấy sổ ra. Hắn viết: *Chị lấy nước nghe người khác kể có người gánh hàng đi lối cao, lúc còn mưa nhiều; chị không thấy tận mắt.* Hắn đọc lại cho nàng nghe. Nàng bảo như vậy đúng hơn, nhưng nhắc rằng bản thân cũng không biết người gánh hàng có vào làng hay chỉ đi ngang.
“Còn ông Thuận thì sao ạ? Ông ấy có từng vào không?”
“Các vị tự hỏi ông ấy. Nhà ông ở phía dưới, qua bờ nước một đoạn. Nhưng giờ ông có nhà hay không thì ta không biết.” Nàng chỉ con đường, rồi chỉ thêm ngôi nhà lợp lá phía xa. “Nhà mẹ ta có bán ít gạo. Các vị cần thì cứ tới hỏi giá.”
Bảo cảm ơn. Thanh Nghi giúp nàng nhấc một thùng lên đòn gánh, nhưng nàng tự gánh đi, bảo đường về ngắn. Hai người chờ thêm một lúc dưới mái. Bảo không muốn bỏ giếng nếu ông Thuận sắp tới, nhưng mặt trời đã lên khỏi những ngọn cây.
“Ta xuống nhà ông ấy nhé?” hắn hỏi.
Thanh Nghi nhìn lối xuống nước. “Chúng ta nhớ đường quay lại chỗ rẽ. Nếu không gặp, hỏi thêm ở nhà bán gạo rồi về, đừng đi tìm khắp nơi.”
Bảo đồng ý. Họ xuống dốc, qua một chỗ đất lẫn đá cuội. Nước chảy ở phía dưới không rộng, có thể nghe tiếng từ sau bụi cây trước khi nhìn thấy. Đến bên bờ, họ gặp một chiếc giỏ đan đặt trên tảng đá. Bảo nhận ra chiếc gậy ngắn dựng cạnh đó.
“Ông Thuận!”
Phía sau bụi lau, một người ngẩng lên. Ông Thuận đang ngồi bên mép nước, hai tay gỡ sợi dây mắc vào bẫy cá. Ông nhìn họ, rồi nhìn lên lối mòn.
“Đã vào tới làng rồi à? Sao quay ra sớm thế?”
Bảo chạy xuống vài bước. Viên đá dưới chân trượt, Thanh Nghi giữ tay áo hắn. Ông Thuận đặt chiếc bẫy xuống, bước lại đỡ đầu kia của nàng. Khi Bảo đứng vững, hắn nói một hơi về bà Mạnh, lão Kỷ và những người bên giếng làng. Hắn kể cả việc bàn tay bà Mạnh có nhích đi, nhưng phải nhìn rất lâu mới nhận ra.
Ông Thuận nghe hết. Ông không cười, cũng không gạt đi. Ông rửa bùn trên tay, lấy giỏ khỏi tảng đá rồi mời hai người ngồi chỗ khô hơn.
“Ta chưa vào tận làng trong thời gian gần đây,” ông nói. “Hôm đưa các vị tới ngã chia, ta chỉ nghĩ đường đó vẫn đi được. Ta không biết bên trong như cháu vừa kể.”
“Ông có thấy người làng đi ra không ạ?” Bảo hỏi.
“Có lần thấy người đi từ hướng đó, nhưng ta không hỏi họ ở đâu. Ở ngã chia có nhiều lối, không phải ai đi đường cao cũng là người Lạc Kê.” Ông nghiêng đầu nghĩ. “Chuyện cháu tả, ta chưa thấy tận mắt.”
Bảo nhìn chiếc bẫy cá đặt bên cạnh. Trên miệng bẫy có một nút dây sắp tuột. Hắn muốn hỏi tiếp ngay, nhưng lời của người đàn bà ở giếng vẫn còn trong đầu. Hắn lấy sổ, ghi rõ ông Thuận không vào làng gần đây và chưa tự thấy những người đứng lặng.
“Ông có biết ai đi vào gần đây không?” Thanh Nghi hỏi.
“Có một người giao hàng từng hỏi ta đường. Nhưng đó là trước lần gặp các vị khá lâu. Ta không rõ ông ta có tới làng hay quay về giữa đường.” Ông Thuận nhìn Bảo. “Cháu tìm người để hỏi tin, hay muốn nhờ người đến xem?”
“Cả hai ạ.” Bảo nắm cuốn sổ. “Trong làng còn bà Mạnh, lão Kỷ, nhiều người nữa. Dư An đi cùng cháu biết xem bệnh, nhưng ông cũng chưa hiểu vì sao.”
Ông Thuận nhìn xuống dòng nước. “Ta có thể dẫn các vị tới nhà người giao hàng. Từ đây sang đó không quá xa. Nhưng ông ấy đi chợ nhiều, không chắc sáng nay có nhà.”
Bảo đứng bật dậy. “Chúng ta đi ngay được không?”
Ông Thuận nhìn chiếc bẫy chưa gỡ xong. “Để ta cất thứ này đã. Bẫy đặt đây có thể trôi, về sau lại thành người khác phải nhặt.”
Bảo ngồi xuống giúp. Nút dây đã ngấm nước, càng kéo càng chặt. Hắn luồn ngón tay vào khe, Thanh Nghi giữ khung bẫy. Ông Thuận chỉ hắn nới phía dây vòng trước; cả ba mất một lúc mới tháo được. Trong bẫy có hai con cá nhỏ. Ông Thuận giữ một con, thả con kia về nước, giải thích con nhỏ quá, mang về chẳng được mấy thịt.
Bảo nhìn con cá quẫy qua kẽ ngón tay ông, biến mất dưới mặt nước. Hắn nhớ tới chiếc gàu ở giếng làng. Nước trong chiếc gàu ấy vẫn giữ một gợn ở mép, còn dòng nước ở đây chạy qua chân đá liên tục. Hắn muốn hiểu tại sao, nhưng hai chỗ cách nhau một quãng đường, chỉ nhìn bằng mắt không đủ biết điều gì xảy ra giữa chúng.
Ông Thuận xách giỏ đi trước, dẫn họ tới một ngôi nhà gần lối chợ. Cửa khóa. Người hàng xóm nói chủ nhà đã đi từ sớm, chiều mới có thể về, song không biết chắc giờ nào. Ông Thuận nhờ người ấy chuyển lời rằng có khách hỏi chuyện đường Lạc Kê; ông không kể chuyện trong làng thay Bảo.
Bảo đứng trước cánh cửa thêm một lúc. Hắn đã mong có câu trả lời ngay khi gặp ông Thuận, rồi lại mong người giao hàng ở nhà. Cả hai lần đều không như ý. Hắn nhìn Thanh Nghi; nàng cũng nhìn mặt trời, tính quãng đường về.
“Ta có thể quay lại chiều khác,” nàng nói. “Hôm nay mua gạo trước đã.”
Nhà bán gạo không xa. Người mẹ của người đàn bà ở giếng cân cho họ một túi vừa sức mang, thêm một gói muối nhỏ. Thanh Nghi trả tiền, Bảo kiểm phần gạo và buộc túi. Hắn hỏi có thể mua thêm thóc cho gà lần sau không. Bà cụ bán hàng bảo hôm nay nhà chỉ còn một ít, nếu cần nhiều phải đợi chuyến hàng tới; hắn mua số vừa đủ mang về.
Ông Thuận tiễn họ tới gần ngã chia. Trước khi đi, ông nói ngày mai sẽ ghé hỏi người giao hàng. Nếu gặp, ông sẽ nhờ người ấy tới giếng ngoài vào buổi sáng hôm sau nữa. Ông không hứa thay người khác rằng họ nhất định tới.
Bảo ghi lời nhắn vào sổ. “Nếu ông gặp, xin nói với ông ấy chúng cháu muốn hỏi về lần đi đường cao. Chuyện ông ấy không nhớ thì không cần đoán.”
Ông Thuận nhìn hắn. “Cháu viết như vậy vì không muốn nghe chuyện sai à?”
“Vâng. Nhưng nếu ông ấy chỉ nhớ một chút thôi thì cũng được.” Bảo buộc sổ lại. “Cháu sẽ nghe phần ông ấy nhớ.”
Ông Thuận gật đầu. Ông cho Bảo con cá đã giữ lại, nhưng hắn hỏi giá trước. Ông không nhận tiền, nói hôm trước họ đã trả tiền nước, hôm nay hắn giúp gỡ bẫy; cá coi như phần cảm ơn. Bảo nhận, bọc cẩn thận để không làm ướt túi gạo.
Về tới đường cao, Thanh Nghi nhận xách gạo, để Bảo mang thóc và cá. Hắn đi nhanh hơn lúc ra nhưng vẫn nhớ lời Dư An, không chạy qua đoạn đất dốc. Khi những mái nhà Lạc Kê hiện ra sau rặng cây, hắn giơ chiếc giỏ lên như muốn báo tin cho Hổ từ xa, dù biết anh không nhìn thấy.
Hổ đang đứng ở hàng rào khi họ đến. Anh đón túi gạo, hỏi hai người có gặp ông Thuận không. Bảo kể vắn tắt: đã gặp, ông chưa biết chuyện trong làng; người giao hàng vắng nhà; có lời hẹn hỏi lại nhưng chưa chắc gặp được.
“Dư An đâu?” hắn hỏi tiếp.
“Ở với bà Mạnh. Sáng nay ta và ông ấy qua nhà lão Kỷ một lần. Lão vẫn ngồi dưới hiên.”
Bảo vào nhà. Dư An ngẩng lên khỏi tờ giấy vẽ. Bà Mạnh vẫn đứng bên bàn, chiếc bánh giữa hai tay. Dư An chỉ cho hắn một nếp gấp mới gần chỗ ngón tay bà. Bảo nhìn, rồi lấy bức vẽ buổi sáng so lại. Bàn tay đã đổi vị trí thêm một chút.
Hắn đặt con cá đã bọc lên chiếc ghế ngoài cửa, không đặt cạnh bột trên bàn. “Con về rồi, bà ạ. Hôm nay con gặp ông Thuận. Ông ấy chưa biết chuyện ở đây, nhưng đã giúp con tìm người để hỏi.”
Hắn còn nhiều điều muốn kể: chiếc bẫy mắc dây, con cá nhỏ được thả xuống nước, túi gạo và cả cánh cửa khóa. Nhưng hắn thấy Hổ đang loay hoay với giỏ cá ngoài hiên, bèn chạy ra giúp. Hắn và Thanh Nghi đã đi từ sáng; mọi người đều cần một bữa nóng.
Bảo mở sọt lấy nồi đen, đặt nắp lệch sang một bên. Hắn nhìn con cá rồi nhìn túi gạo. Một con cá không lớn, chia bốn người sẽ chẳng được nhiều, nhưng nấu thành cháo thì mỗi người đều có phần. Hắn hỏi Dư An có thể dùng chỗ bếp nào mà không làm vướng việc của bà Mạnh; ông chỉ khoảng hiên thoáng, nơi Hổ có thể giúp nhóm lửa.
Bảo vo gạo bằng nước họ mang về, bắc nồi lên. Ô Kê trong lồng kêu một tiếng khi ngửi thấy mùi cá. Hắn quay sang: “Phần của ngươi là thóc. Đừng nhìn ta như thế.”
Hổ bật cười. Bảo cũng cười, tay vẫn khuấy nồi. Khi nước bắt đầu nóng, hắn ngoái vào trong nhà. Dư An đang ngồi cạnh bà Mạnh, còn Thanh Nghi đặt túi gạo ở chỗ khô. Bảo lấy một chiếc bát sạch trong hành lý, để riêng trên mép hiên.
Không phải để ép bà ăn lúc này. Hắn chỉ muốn khi bà có thể ngồi xuống, trong nhà đã có sẵn một chiếc bát chờ bà.