Chương 213: Trang Không Tách Ra
Người đàn ông ở xóm bên khe trở lại vào hai ngày sau.
Lần này ông không lên mái nghỉ. Ông tới ngoại viện tìm Dư An, mang theo mảnh giấy của người xem bệnh trong xóm. Bà đã đến nhà ông, dặn theo dõi người mẹ và nhờ ngoại viện giúp xem thêm vì bà ấy vẫn yếu. Dư An đọc giấy, hỏi đường, rồi sắp xếp đi cùng ông ngay trong buổi sáng.
Tạ Tiểu Bảo gặp hai người ở cửa. Hắn nhận ra chiếc giỏ cũ, hỏi mẹ ông thế nào. Người đàn ông nói bà đã uống được nước, còn ho và chưa muốn ăn. Hắn không biết nên đáp gì ngoài việc chỉ chỗ xe đang đợi. Trước khi đi, ông nhờ nếu Bảo gặp Mạc Trì thì nói mẹ ông đã có người tới xem.
“Ông ấy bảo sẽ hỏi,” Bảo nói.
Người đàn ông gật đầu. “Hôm ấy tôi giận vì không nhận được gì. Tôi cứ tưởng trên núi còn thuốc.”
“Chúng tôi cũng chưa biết trong bếp có gì.”
Ông đặt tay lên quai giỏ. “Nếu không biết, đừng mở chỉ vì tôi nói. Cha tôi nghe người khác kể, có thể chuyện đã khác.”
Xe lăn ra khỏi sân. Bảo nhìn theo tới khi khuất ở cổng ngoài, rồi trở lại bàn ghi cửa. Hắn viết giờ Dư An rời viện và nơi ông tới theo lịch công việc, không ghi chuyện người mẹ vào sổ chung. Mảnh giấy riêng được Hứa Đồng giữ để Dư An đọc khi về.
Sau bữa trưa, Thanh Nghi mang tới một tấm giấy mới và hai thanh gỗ mỏng. Nàng đã hỏi người chuyên giữ sổ cũ ở ngoại viện về những trang dính trong cuốn sổ của Mạc Trì. Người ấy nói phải xem giấy trước, không thể chỉ nghe kể mà chọn cách tách. Ông có thể lên mái nghỉ vào ngày kia, nếu Mạc Trì đồng ý; những thanh gỗ dùng để đỡ trang khi mở, không phải để cạy.
Ông Từ nhận chuyển lời hỏi bà Liên và Mạc Trì. Bảo đề nghị đi cùng, nhưng ngày kia hắn có ca ở cửa. Hứa Đồng bảo hắn hỏi người trực cùng xem có đổi được không; nếu không, Thanh Nghi vẫn có thể đi với người giữ sổ, còn hắn lên sau. Bảo không thích phải chờ, nhưng hắn cũng không thể bỏ bàn ghi cửa trống.
Buổi chiều Dư An trở về, mệt và dính bùn ở gấu áo. Ông nói đã xem người bệnh cùng bà xem bệnh trong xóm, thống nhất việc chăm sóc với gia đình và hẹn người ở gần theo dõi. Ông không hứa bà sẽ khỏi ngay. Người đàn ông muốn sau vài hôm sẽ tự lên báo Mạc Trì; nếu chưa đi được, ông nhờ bà Viên chuyển lời.
Tối đó, Hổ chia Bảo một ít đậu rang từ phần mình nhận sau việc khuân cám. Bảo nhận vài hạt, kể người đàn ông đã đưa được Dư An tới nhà. Hổ hỏi có ai mang phần từ chiếc nồi trên núi xuống không. Bảo lắc đầu. Họ ăn đậu, rồi cùng người coi thay nước cho Ô Kê. Con gà mổ một hạt thóc mắc ở mép máng, hất nước vào tay Hổ khiến hắn rụt lại.
Ngày hôm sau, bà Viên mang tin: Mạc Trì đồng ý cho người giữ sổ tới xem, nhưng muốn bà Liên có mặt. Ông không đồng ý mang cuốn sổ khỏi bếp. Người giữ sổ nói vậy cũng được; ông sẽ đem dụng cụ cần thiết, xem tại chỗ rồi mới nói có làm gì được hay không.
Bảo tìm người trực cùng. Người ấy nhận đổi nửa ca sáng để Bảo đi, đổi lại hắn sẽ trực thêm buổi chiều hôm sau. Hứa Đồng ghi lịch và nhắc hắn đừng hứa về trước giờ nếu đường xấu; tới chân núi phải gửi tin. Bảo ăn cơm với rau, để dành tiền xe trong khăn, không mua bánh.
Sáng ngày hẹn, trời khô. Người giữ sổ tên Phúc, tóc đã bạc, tay mang một hộp gỗ nhỏ. Trong hộp có giấy sạch, bút chì mềm, hai miếng vải và một chiếc kẹp mỏng. Ông nói phần giấy dính có thể không tách được nguyên vẹn; nếu không cần mở ngay, giữ nó như hiện tại đôi khi tốt hơn làm rách cả hai trang.
Bà Viên dẫn ông, Thanh Nghi và Bảo lên núi. Bà Liên đã đợi ở mái, bên cạnh là Mạc Trì ngồi đúng chỗ cũ. Chiếc chậu hứng nước còn đặt trong góc; sau trận mưa nhẹ đêm trước, trong chậu chỉ có vài giọt. Bà Liên chưa bỏ chậu vì muốn đợi thêm.
Phúc chào Mạc Trì, nói rõ mình tới xem giấy, không xin mang sổ đi. Ông giữ bếp nhìn hộp gỗ, rồi đặt cuốn sổ trên bàn thấp. Trước khi buông tay, ông hỏi: “Nếu trang rách thì tên còn không?”
“Ta chưa biết. Ta sẽ chỉ xem trước. Nếu phải làm thêm việc gì, ta nói với ông.”
Mạc Trì gật đầu. Bảo ngồi bên cửa, cuốn sổ nhỏ đặt trên đầu gối. Thanh Nghi giữ ánh sáng khỏi bị tấm vải che, còn Phúc lật tới chỗ hai trang dính. Ông không kéo. Ông nhìn mép giấy, xem phần đã rời, rồi đặt một thanh gỗ mỏng dưới mép để trang không gập xuống.
Một phần hai trang dính do mực và giấy bị ẩm lâu ngày. Có chỗ mặt giấy bên này đã bám sang bên kia. Phúc nói nếu tách vội, chữ có thể mất thêm; cần giữ cuốn sổ khô, kê mở ở mức vừa đủ và tìm người có kinh nghiệm hơn nếu muốn xử lý phần dính. Ông đề nghị không tách hôm nay.
Mạc Trì đặt ngón tay lên mép bàn. “Nhưng tên ở trong đó.”
“Có thể có tên,” Phúc đáp. “Ta thấy một nét chữ ở mép, chưa đọc được cả dòng.”
Bảo nhìn khoảng hẹp giữa hai trang. Hắn muốn thấy ngay tên người đến xin thuốc, hoặc một cái tên dẫn họ tới người nhận ca. Nhưng nếu giấy rách, những người tới sau có thể chẳng còn thấy gì.
“Ông có muốn hỏi người khách hôm trước còn giữ giấy cũ của cha không?” hắn nói. “Có thể trong nhà ông ấy có điều gì ghi về chỗ nhận phần.”
Mạc Trì không đáp ngay. Bà Liên kể người đàn ông đã đưa Dư An về xem mẹ, hiện có người trong xóm theo dõi. Bảo chuyển lời mẹ ông đã có người tới xem, như người ấy nhờ. Ông giữ bếp khép mắt một lát, rồi hỏi người đàn ông có còn giận không. Bảo kể đúng điều ông ấy nói ở cửa ngoại viện: nghe cha kể nên tưởng trên núi còn thuốc; ông ấy dặn đừng mở chỉ vì lời kể ấy.
Mạc Trì đặt tay lên tờ giấy rời đã ghi ngày khách tới. “Ta đã không có gì đưa cho ông ấy.”
“Ông đã tìm tên cùng chúng con,” Thanh Nghi nói. “Bà Viên và người trong xóm đưa người xem bệnh tới.”
Ông nhìn tờ giấy, rồi nhìn bà Liên. “Nếu ông ấy trở lại, hỏi thăm mẹ ông ấy trước.”
Bà Liên đáp sẽ nhớ. Bảo ghi vào sổ của mình, không viết thêm vào giấy của Mạc Trì khi ông chưa nhờ.
Phúc chỉ phần bìa dưới bị cong, khuyên đặt cuốn sổ lên mặt phẳng khô và không để quá gần khói bếp. Ông cùng Mạc Trì tìm chỗ trên chiếc bàn thấp, nơi ông giữ bếp vẫn với tới. Bà Liên lấy một tấm vải sạch lót bàn; Bảo dùng miếng vải Hổ gửi để che bó củi ngoài mái, đúng việc hắn đã nhờ.
Trong lúc sắp lại bàn, một mảnh giấy nhỏ rơi từ khe bìa. Mạc Trì nhặt lên trước. Nó đã gấp làm tư, mép sẫm màu. Ông mở ra, nhìn một lúc rồi đưa cho Thanh Nghi.
Bên trong là một danh sách ngắn: ngày kiểm bếp, lượng củi và tên người mang đến. Dòng cuối chỉ ghi “người trực tiếp theo”, không có tên. Góc giấy có dấu của một ngón tay dính mực, bên dưới là câu: “Sổ giao sau.”
“Ông nhớ giấy này không?” nàng hỏi.
Mạc Trì nhìn dấu tay. “Người trước để lại. Ông ấy nói người nhận sẽ mang sổ mới. Ta giữ giấy để đối.”
“Người trước có quay lại không?”
“Ta không nhớ.” Ông vuốt nếp gấp đã cũ. “Có người mang củi. Có người đặt nước. Nhưng không ai nói tới nhận.”
Bảo hỏi ông có đồng ý cho chép dòng “sổ giao sau” không. Ông đồng ý; Thanh Nghi chép cả dấu tay bằng lời mô tả, không gán tên cho dấu. Mạc Trì gấp giấy lại, đặt trong hộp nhỏ cạnh cuốn sổ, nơi ông có thể thấy.
Phúc đã xem xong phần giấy dính. Ông viết một ghi chú về tình trạng cuốn sổ và những điều chưa làm, đọc cho Mạc Trì nghe. Ông giữ bếp yêu cầu thêm: “Không ai được tự tách khi ta chưa biết.” Phúc viết thêm câu ấy, để lại bản ghi cho ông. Công lên xem đã được Hứa Đồng thu xếp từ trước; bà Liên không phải trả thêm.
Đến trưa, họ ăn cơm nắm dưới mái. Bà Liên chia ít rau luộc; Mạc Trì nhận bát cháo, ăn được nửa bát. Bảo hỏi ông có muốn nghỉ mắt một lát không. Ông nhìn bếp, rồi bảo Bảo ngồi ở cửa như lần trước. Hắn ngồi, không tự nhận ca; Thanh Nghi ở cạnh bàn. Một lúc sau, bàn tay Mạc Trì thôi giữ mép sổ, đặt lên đầu gối.
Trên đường xuống, Bảo nhờ bà Viên chuyển tin về ngoại viện rằng đoàn đã rời mái nghỉ. Bà đồng ý, còn hắn và Thanh Nghi đi cùng Phúc tới chân dốc. Người giữ sổ nói có thể hỏi thêm một người chuyên giữ giấy cũ, nhưng chưa chắc người ấy đi xa được. Thanh Nghi nhận ghi tên người cần hỏi, không hứa sẽ tách được trang.
Chiều về, Bảo trả ca đúng phần đã đổi. Hổ hỏi miếng vải có vừa bó củi không; hắn nói bà Liên đã phủ được phần trên, còn một đầu bó cần buộc lại. Hổ bảo lần sau sẽ mang thêm dây. Bảo ăn cơm tối với cá và canh, trả tiền xe từ khăn rồi cất phần còn lại.
Trước khi ngủ, hắn mở bản chép câu “sổ giao sau”. Ở dưới, hắn viết: “Mạc Trì vẫn giữ giấy của người trực trước.” Hắn đặt tờ giấy mới bên cạnh bản ghi hai trang chưa tách, để khoảng trống giữa chúng.