Chương 225: Người Kiểm Sổ
Người khách đến ngoại viện vào giờ giao ca.
Ông mặc áo màu nâu, mang một túi giấy dài và một hộp gỗ nhỏ. Không có xe tùy tùng, chỉ có người đánh xe đợi ngoài cổng. Khi Tạ Tiểu Bảo hỏi tên và việc đến, ông đặt lên bàn một tờ giấy gấp làm ba.
“Tôi cần gặp Hứa Đồng. Nếu ông ấy bận, tôi đợi.”
Bảo mở giấy theo lời khách cho phép. Trên đó có tên người gửi, dấu đỏ và dòng giới thiệu người đến kiểm tra sổ. Hắn nhìn thấy ba chữ Thiên Mệnh Điện, bàn tay giữ mép giấy khựng lại.
“Ông tên gì ạ?”
“Lê Trọng.”
Bảo ghi tên, giờ đến và người cần gặp. Hắn không viết ba chữ trên giấy vào sổ cửa khi chưa rõ có cần công khai không; hắn gọi người trực cùng, nhờ mang giấy cho Hứa Đồng. Lê Trọng đứng chờ dưới mái, đặt hộp gỗ sát chân ghế.
Một lát sau, Hứa Đồng ra đón. Ông đọc giấy, nhìn người khách rồi nói: “Mời vào phòng trong. Bảo, giao ca xong thì tới giúp ta ghi.”
Giọng ông bình thường. Nhưng khi trả tờ giấy cho Lê Trọng, ông giữ mép giấy lâu hơn một nhịp, như muốn đọc lại con dấu. Bảo nhớ những gì họ đã thấy dưới Thái Huyền và lời cảnh báo từ chuyến trước; hắn không biết người khách này đến vì chiếc nồi, vì bếp trên núi hay vì việc khác.
Hắn bàn giao sổ cửa cho người trực kế, chỉ số hàng đang đợi nhận rồi mới đi. Trước khi vào phòng, hắn ghé bếp lấy phần cơm muộn: cơm, rau và một bát canh. Người nấu cơm hỏi có cần để lại một phần không; hắn nói có khách đang chờ, xin ăn nhanh rồi rửa bát sau. Bà đưa hắn một chiếc khăn, bảo cứ đặt bát ở bàn trong.
Lê Trọng ngồi đối diện Hứa Đồng. Trên bàn là hộp gỗ mở nắp, bên trong có thước, bàn tính nhỏ và vài thẻ giấy. Thanh Nghi đã tới trước, ngồi cạnh cửa sổ. Nàng nhìn Bảo, kéo chiếc ghế để hắn ngồi gần bàn.
“Tôi được cử đối sổ cấp phần của hai điểm trên tuyến cũ,” Lê Trọng nói. “Một điểm ở sân phía tây trạm, một điểm ở mái bắc.”
Bảo nhìn Hứa Đồng. Ông quản sự hỏi người khách dựa vào đâu xác định hai điểm ấy. Lê Trọng đưa một tờ danh sách có hai tên địa điểm và những cột chưa điền; ông không đưa các trang khác trong túi.
“Kho đường mới báo đã tìm được một cuốn sổ trực,” ông nói. “Tôi cần xác nhận sổ còn ở đâu và người giữ là ai.”
Thanh Nghi hỏi: “Ông cần tên người giữ để làm gì?”
“Để ghi nơi sổ đang được giữ. Nếu cần đưa đi kiểm tiếp, chúng tôi phải biết hỏi ai.”
Bảo nhớ Mạc Trì đã nhận cuốn sổ bìa xám; sau khi ông mất, bà Liên giữ cả hai cuốn ở mái. Hắn cũng nhớ giấy bàn giao của ông Cẩn có tên Mạc Trì. Tin ấy có thể đã tới người khách qua kho, nhưng hắn không biết đã tới bao nhiêu.
Hứa Đồng hỏi giấy kiểm tra có yêu cầu giao sổ hay không. Lê Trọng trải tờ giới thiệu ra: giấy ghi quyền đối chiếu và lập báo cáo, không ghi quyền mang tài liệu đi. Ông chỉ dòng ấy, bảo nếu cần nhận bản gốc sẽ phải có giấy khác và người giữ đồng ý hoặc có căn cứ mà ông có thể giải thích.
“Ông muốn gặp ai ở mái bắc?” Bảo hỏi.
“Người đang giữ sổ. Và nếu có người giữ bếp, tôi muốn hỏi việc bàn giao.”
Không ai đáp ngay. Hứa Đồng kể Mạc Trì đã mất, bà Liên cùng người trong xóm đang giữ sổ và thay nhau trông bếp. Ông đưa bản ghi việc Bảo giúp giữ lửa một đêm, sau khi che những phần không cần cho câu hỏi của khách. Lê Trọng đọc đến dòng “chưa mở nồi”, ngước lên.
“Người ghi dòng này là ai?”
“Là con, theo lời ông Mạc,” Bảo nói.
“Con có ghi ‘đã bàn giao’ trong sổ của ông ấy không?”
“Không. Ông ấy chưa ký giao ca. Con có ghi trong sổ riêng rằng chỗ trực đêm đã chuyển cho Thanh Nghi.”
Lê Trọng lấy một thẻ giấy, ghi điều gì đó. Bảo không nhìn rõ. Người khách hỏi có thể xem tờ phân việc không; Thanh Nghi nói bà Liên cùng những người ở mái đang giữ một bản, họ phải hỏi bà trước khi đưa. Ông không ép, chỉ hỏi khi nào có thể gặp bà.
Ông Từ được gọi tới vì biết đường. Ông nói hôm nay lên núi rồi xuống trước tối vẫn kịp nếu đi ngay, nhưng bà Liên có thể đang ở nhà dưới dốc. Hứa Đồng bảo cần báo trước cho bà; ông Từ nhận chuyển lời. Lê Trọng đồng ý chờ, không cử người đi trước.
Trong lúc chờ, ông lấy từ hộp gỗ ba thẻ giấy, đặt thành hàng. Trên thẻ đầu ghi số gạo, thẻ thứ hai ghi số người, thẻ cuối ghi hai phần để lại. Ông quay về phía Bảo.
“Giả sử có mười phần, tám người đã nhận, còn hai phần. Một người đến sau, con chia thế nào?”
Bảo nhìn ba thẻ. “Hai phần để lại cho ai?”
“Trong đề không ghi.”
“Người đến sau đã có phần trong tám người kia chưa?”
“Cũng không ghi.”
“Có thể có người khác đang chờ hai phần ấy không?”
Lê Trọng gõ đầu bút lên thẻ cuối. “Con muốn thêm những gì?”
“Một cột ghi phần để cho ai, hoặc ít nhất ghi đã hẹn với ai chưa. Nếu không biết, con hỏi người giữ sổ và người đến sau. Con không thể bảo lấy ngay một phần.”
Hổ đang đứng ngoài cửa, mang lời người coi khu nuôi hỏi Bảo tối có về không. Hắn nghe tới đó, thò đầu vào. “Nếu người ấy đói quá thì cho họ bát cháo trước được không?”
Lê Trọng nhìn hắn. “Cháo lấy từ đâu?”
Hổ ngẫm nghĩ. “Nếu là phần của ta, ta cho. Nếu là hai phần trong sổ thì phải hỏi.”
Bảo thấy Thanh Nghi khẽ đẩy bát nước về phía Hổ. Người khách cũng nhìn chiếc bát, rồi viết thêm vào thẻ giấy. Ông không nói Bảo đúng hay sai, chỉ hỏi: “Nếu không tìm được người giữ sổ?”
“Ghi là chưa tìm được. Còn người đang đói thì tìm chỗ có thể giúp họ, như Hổ nói.”
Ông khách đặt bút xuống. “Được.”
Hắn không biết chữ ấy có nghĩa gì. Ông thu ba thẻ lại, nhưng để riêng tờ vừa ghi. Hứa Đồng hỏi ông có dự định lên mái hôm nay không. Lê Trọng nói chỉ đi nếu người ở đó đồng ý, và ông cần xem việc giữ bếp trước khi kết luận trong báo cáo.
Ông Từ trở lại mang lời bà Liên: bà đang ở mái cùng Thanh Nghi sẽ lên thay giờ chiều; bà đồng ý gặp người kiểm sổ, muốn biết ông đến từ đâu và sẽ làm gì với bản ghi. Hứa Đồng nhắc người khách rằng sổ dày và thẻ của Mạc Trì chưa có người nhận thay toàn bộ ca; bà Liên chỉ đang giữ hộ cùng người trong xóm. Lê Trọng nói ông hiểu điều ấy cần ghi rõ.
Bảo hỏi mình có được đi không. Hứa Đồng xem lịch trực, nói hắn đã xong ca sáng và có thể đi, nhưng không cần trả lời thay bà Liên. Hổ xin theo đến chân dốc để mang nước lên cho người đang giữ bếp; người coi khu nuôi đã đồng ý cho hắn nghỉ chiều, tối sẽ làm bù.
Họ ăn trưa trước khi lên xe. Bảo nhận cơm, thêm ít rau muối, không mua gì; hắn giữ tiền trong khăn cho chuyến về nếu xe khách không đợi. Lê Trọng tự trả tiền xe của mình và người đánh xe. Ông mang theo hộp thẻ giấy, để túi còn lại tại ngoại viện theo thỏa thuận với Hứa Đồng.
Trên đường đá, người kiểm sổ hỏi Bảo về lần đầu gặp Mạc Trì. Hắn kể ông ngồi bên bếp, có sổ trên đùi và hỏi khách đến nhận phần. Hắn không kể ông đã trực bao nhiêu năm, vì không ai biết. Lê Trọng hỏi thêm người trong xóm có mang thức ăn không; hắn kể bà Liên và cha bà từng mang củi, gạo, nhưng những năm đầu họ làm việc ấy chưa được xác định.
Lên tới mái, khói vẫn bay mảnh trên ngọn trúc. Bà Liên chờ ở bàn ngoài. Bên cạnh bà là tờ phân việc, đã có chữ ký của người vừa nhận giờ. Xa hơn một chút, trên sườn thấp, tấm ván ghi tên Mạc Trì đứng dưới cây.
Lê Trọng dừng trước tấm ván. Ông không hỏi mở nồi. Ông lấy cuốn sổ của mình, viết tên người đã mất theo lời bà Liên, rồi hỏi: “Tôi có thể biết ai đã ngồi giữ lửa từ hôm ấy tới nay không?”
Bà Liên kéo chiếc ghế đối diện. “Mời ông ngồi. Từng người sẽ nói phần mình biết.”
Trên bàn là tờ phân việc, bên cạnh là bát nước bà vừa rót.