Chương 260: Mua Một Con La
Phiên chợ gia súc họp từ lúc trời chưa sáng hẳn.
Tạ Tiểu Bảo đến cùng người đánh xe của hội. Ông nhận lời xem giúp sau khi hai người bàn rõ tiền công: xem trong một buổi, không bảo đảm mua được con vật phù hợp. Bảo lấy khoản ấy từ phần dành cho chuyến đi, ghi vào sổ trước khi ra cửa.
Hổ đưa họ đến đầu chợ rồi phải quay về nhận ca sân. Anh dặn Bảo nếu tìm được con nào, hãy hỏi chủ cho xem cả lúc nó đứng lẫn lúc đi; đừng chỉ nghe người bán nói. Bảo gật đầu, kéo chiếc áo ngoài sát hơn.
Dọc bãi đất có người bán ngựa, la và mấy con lừa nhỏ. Tiếng người gọi giá lẫn với tiếng móng đạp đất. Bảo muốn xem ngay con ở gần cửa nhất, nhưng người đánh xe kéo hắn sang bên cho một đàn gia súc đi qua.
“Ngươi cần nó làm gì?” ông hỏi.
“Chở đồ, có thể cả lồng gà. Đường dài, có đoạn dốc và bãi đá.”
“Còn ngươi?”
“Con đi bộ.”
“Vậy đừng tìm con to nhất. Tìm con chịu dắt, lưng lành, và hỏi xem nó đã chở hàng thế nào. Đoạn bãi đá ta không biết tình trạng hôm ngươi đến.”
Bảo nhẩm lại số tiền được dùng mua la. Hắn giữ riêng khoản ăn, đường về và tiền công xem la. Nếu con nào vượt phần đã định, hắn không thể lấy hết tiền dự phòng để trả.
Con đầu tiên có bộ lông đẹp và bước nhanh, nhưng chủ nói nó chỉ quen kéo xe đôi. Người đánh xe xem chỗ vai bị cọ bởi đai, khuyên Bảo hỏi kỹ thời gian nghỉ và cách đổi đai. Giá của nó cao hơn khoản hắn có. Bảo cảm ơn rồi đi tiếp.
Con thứ hai giá thấp hơn nhiều. Nó đứng yên khi Bảo đến gần, nhưng lúc người bán giục đi, một chân sau bước ngắn hơn. Ông đánh xe nhờ chủ dắt lại một lượt trên nền phẳng. Người bán bảo chỉ do đường xóc, không muốn dắt thêm. Bảo nhìn ông đánh xe; ông lắc đầu, không kết luận bệnh gì, chỉ nói không đủ thông tin để khuyên hắn mua.
Họ dừng cạnh một con la xám có vệt lông trắng ở trán. Nó đang nhai cỏ, nghe tiếng người thì ngẩng lên. Chủ của nó là một bà lớn tuổi, tay cầm sợi dây dẫn đã sờn ở đầu. Bà nói trước đây dùng la chở sọt rau và củi trên đường từ nhà tới chợ, nay con trai đã có xe nên muốn bán.
“Nó có quen nước không?” Bảo hỏi.
“Qua suối thấp gần nhà thì có. Bãi đá cậu nói ta chưa đưa nó tới, không dám hứa.” Bà chỉ một vết sẹo nhỏ ở chân trước. “Nó từng mắc vào cành gai. Đã lành, cậu cứ xem.”
Người đánh xe hỏi được chạm vào chân và lưng không. Bà đồng ý, giữ dây trong khi ông kiểm. Ông nhìn vết sẹo, xem da dưới đệm, rồi đề nghị dắt đi một vòng không tải. Con la bước đều trên sân phẳng. Đến một vũng nước, nó dừng lại, cúi ngửi rồi vòng qua mép khô.
“Không chịu nước à?” Bảo lo lắng.
“Ta không biết.” Ông đánh xe nói. “Vũng này có bùn ở đáy. Đừng đẩy nó vào chỉ để thử.”
Bà chủ cho họ xem hai chiếc sọt cũ thường dùng. Bảo phụ đặt sọt rỗng, người đánh xe kiểm dây và chỗ đệm. Họ thêm một ít bó cỏ vào mỗi bên, dắt la đi ngắn một đoạn. Sọt bên phải va vào hông khi nó rẽ; bà dừng lại, chỉnh dây, rồi dắt tiếp. Lần sau sọt không còn chạm, nhưng ông đánh xe nhắc Bảo rằng thử trong sân chưa giống đi cả ngày.
Giá bà đưa thấp hơn con la nâu hôm trước. Bảo đếm lại tiền trong khăn. Nếu mua với giá ấy, hắn còn khoản ăn và một phần đường về đã tách riêng, nhưng phần dự phòng rất mỏng. Hắn hỏi bà có thể để bớt tiền nếu không lấy hai sọt cũ không. Bà tính một lúc rồi đồng ý giảm một khoản nhỏ; dây dẫn vẫn đi cùng con la.
“Cháu muốn hỏi thêm,” Bảo nói. “Nếu nó không chịu ăn ở chỗ mới thì sao?”
“Cho nó thời gian, có nước sạch. Đừng đổi hết thức ăn trong một lần.” Bà chỉ túi cỏ. “Ta để lại cho cậu phần này để nó quen dần. Nhưng chăm nó từ nay là việc của cậu.”
Bảo nhìn người đánh xe. Ông nói con la có vẻ chịu dắt và lưng không thấy vết hở, nhưng ông không thể bảo đảm nó sẽ qua được mọi đoạn đường. Nếu mua, Bảo cần thử đi cùng tải nhẹ, học chăm và dừng khi có vấn đề. Hắn hỏi lại tổng tiền: giá la, tiền công xem, thức ăn và chỗ gửi mấy ngày đầu.
“Con còn chỗ nào để nó ở không?” ông hỏi.
“Con định hỏi người trông chuồng.”
“Định hỏi hay đã hỏi?”
Bảo im lặng. Hắn đã hỏi về Ô Kê, chưa hỏi có chỗ cho la. Hắn đề nghị bà chủ cho hắn đến khu chuồng gần chợ hỏi. Bà đáp nếu có khách khác mua trước, bà sẽ bán. Hắn nhờ ông đánh xe ở lại xem thêm nếu ông chưa bận, trả tiền công như đã hẹn dù cuối cùng mua hay không.
Người trông chuồng gần chợ có chỗ trống vài ngày, tính tiền từng ngày và không nhận trông vô hạn. Ông nói phải mang thức ăn hoặc mua của ông; nếu Bảo muốn gửi lâu hơn, hai bên bàn lại. Bảo cộng khoản đó, thấy vẫn nằm trong phần đã dành, nhưng nếu kéo dài quá lâu, tiền đường sẽ hao.
Hắn quay lại. Con la xám vẫn đang nhai cỏ. Bà chủ chưa bán. Bảo hỏi lần cuối về giá và những thứ đi kèm, rồi trả bằng tiền của mình. Bà đếm trước mặt hắn, viết giấy nhận tiền, ghi con la xám có vệt trắng ở trán và dây dẫn được giao cùng. Bảo đọc lại, giữ một bản.
Khi bà trao dây, hắn không kéo ngay. Con la cúi xuống túi cỏ. Người đánh xe bảo cứ để nó ăn xong ít đã; sau đó ông giúp Bảo dắt đến chỗ gửi. Trên đường, nó đi chậm hơn Bảo mong. Hắn bước chậm theo, để dây chùng một khoảng. Đến ngã rẽ có xe chạy ngang, nó dừng lại. Hắn cũng dừng, đợi xe qua rồi mới đi.
Tới chuồng, người trông xem giấy gửi, chỉ máng nước và nơi buộc. Ông hỏi tên con vật. Bảo quay sang bà chủ cũ; bà nói ở nhà gọi nó là Xám, không biết nó có nhận tên hay chỉ nhận tiếng người gọi.
“Vậy cháu cũng gọi Xám.”
Bà chủ đặt túi cỏ bên máng, xoa cổ con la một cái rồi đi. Bảo đứng nhìn bà qua cổng. Hắn vừa mua được phương tiện mình muốn, nhưng trong tay chỉ còn sợi dây, phía trước là một con vật cần ăn và nghỉ mỗi ngày. Hắn không thể gói nó vào khăn như gói tiền.
Hắn trả công người đánh xe, cảm ơn ông. Ông dặn sáng mai đến xem Xám ăn uống thế nào, đồng thời hỏi người trông chuồng cách vệ sinh và kiểm dây. Ông không đồng ý giữ hộ con la; việc ông nhận chỉ là đi xem cùng.
Về ngoại viện, Bảo đưa giấy mua cho Hứa Đồng và kể khoản đã chi. Ông quản sự đọc xong, hỏi tiền đường còn bao nhiêu. Hắn lấy các gói nhỏ ra, đếm từng phần. Sau khi mua la và trả công, tiền sinh hoạt đủ cho hiện tại; tiền đi đường vẫn phải dè sẻn, chưa bao gồm mọi thay đổi có thể xảy ra ở bến.
“Con mua rồi,” hắn nói, “nhưng con chưa định đi ngay ngày mai.”
“Ta thấy.” Hứa Đồng nhìn tờ đơn vẫn gấp trên bàn. “Con cần tính ngày, người thay và cách báo nếu về muộn. Ta sẽ cùng xem.”
Bảo ăn cơm với Thanh Nghi, kể chuyện con la vòng qua vũng nước. Nàng hỏi nó có tên chưa. Hắn nói bà chủ gọi Xám. Nàng hỏi tiếp hắn đã mua thức ăn mấy ngày; lần này hắn trả lời được, vì người trông chuồng vừa ghi vào giấy.
Hổ về sau, nghe chuyện thì đòi đi xem. Bảo đưa anh mảnh giấy của người giữ chuồng. Anh đọc địa điểm, nói sáng mai sau ca có thể cùng đến nếu không đổi giờ làm. Hắn không hứa sẽ thử đặt Ô Kê lên ngay; chiếc lồng và cách buộc vẫn cần sửa.
Tối, Bảo lấy chiếc vung cũ ra lau. Tay cầm còn lỏng, hắn định mang đi sửa nhưng sáng nay bận chợ. Hắn đặt giấy mua la dưới chiếc chén, tách khỏi tiền còn lại. Ngoài cửa, tiếng chân ai đi qua sân khiến hắn nhớ đến bước chậm của Xám ở ngã rẽ.
Hắn cất sợi dây buộc khăn tiền vào túi, rồi đặt chiếc vung cạnh cửa để sáng mai không quên.